PODCAST · health
精神罔開講 Cheng-sîn bóng khai-káng
by Khó͘ Sek-un
Cheng-sîn bóng khai-káng sī chi̍t-ê choân tâi-gí kái-soeh cheng-sîn i-ha̍k ê podcast chiat-bo̍k. Hi-bāng lán Tâi-oân-lâng ē-sái ke liáu-kái kap lán seng-oa̍h siong-koan ê cheng-sîn kiān-khong tì-sek. Mā hi-bāng lán ē-sái hoat-tián i bú-gí ûi-chú ê i-ha̍k choan-gia̍p ho̍k-bū.精神罔開講是一个全台語解說精神醫學 ê podcast 節目。希望咱台灣人會使加了解咱生活相關 ê 精神健康智識。Mā 希望咱會使發展以母語為主 ê 醫學專業服務。--Hosting provided by SoundOn
-
13
#12 簡單講「鬱症」:心情若鬱卒過頭,細膩是大腦破病!
Chiap-sio̍k téng hôe teh kóng chêng-sū chiòng-gāi ê hoat-chok, chit hôe beh iau-chhiáⁿ ta̍k-ke lâi se̍k-sāi “ut-chèng”. Ut-chèng-hoat-chok m̄-sī kan-na tan-sûn sim-chêng ut-chut niā-niā. Ut-chèng sū-si̍t-siōng sī seng-lí in-sò͘ chiâⁿ tāng ê pēⁿ-chèng. Hoān-chiá ê ho͘-lú-bóng, bián-e̍k, kap náu-sîn-keng hē-thóng kî-si̍t lóng ū piàn-hòa. Tī-liâu mā ū chin chē mê-kak. Siōng iàu-kín sī lán ài iōng siáⁿ-mih thāi-tō͘ lâi kā hoān-chiá chi-chhî. Ǹg-bāng thiaⁿ-chiòng ē-sái tùi chit hôe chiat-bo̍k ke-kiám-á liáu-kái ut-chèng ê pún-chit. ================= 【ut-chèng 鬱症】 “major depressive disorder” Hoān-chiá kan-na ū keng-giām kòe chì-chió chi̍t-pái ê ut-chèng hoat-chok, bô keng-giām kòe sò-kông a̍h-sī kheng-sò hoat-chok. Chín-toàn chhut ut-chèng, piáu-sī hoān-chiá m̄ sī tan-sûn sim-chêng bái niā-niā. Hiān-tāi i-ha̍k í-keng ū chin chē chèng-kù chi-chhî ut-chèng sī tōa-náu seng-lí hong-bīn ê pēⁿ-chèng. 【kè-sio̍k-sèng ut-chèng 繼續性鬱症】 “persistent depressive disorder” Hoān-chiá ê ut-chut piáu-hiān sī liân-sòa î-chhî siong-tùi tn̂g ê sî-kan, ū ê hoān-chiá mā ē keng-giām ut-chèng hoat-chok. Kòe-khì ū “kheng-ut-chèng” ê kóng-hoat, m̄ koh sū-si̍t-siōng hoān-chiá khùn-liáu ê thêng-tō͘ bô-it-tēng pí ut-chèng khah kheng, chí-sī ū khùn-liáu ê sî-kan khah tn̂g. ================= E-mail: [email protected] 漢字版說明請到面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
12
#11 講情緒障礙 ê 發作:鬱卒 kap 躁狂
Lán ê podcast chóng-sǹg koh khí-kiâⁿ—lo͘h. Si̍t-chāi sī chit chām-á sin-thé bô kài hó-sè, sim-chêng tòe leh bô sóng-khoài. Soah hioh-khùn pí pún-lâi phah-sǹg—ê khah kú. Lán lâng ê sim-chêng chū-liân sûi-tio̍h lán ê keng-giām ū khí-lo̍h piàn-hòa, m̄ koh nā chhiau-kòe it-tēng ê hoān-ûi, hêng-ûi kap su-khó khó-lêng ē ū chin tōa ê piàn-hòa, hō͘ lâng kám-kak piàn chi̍t-ē lâng, sīm-chì éng-hióng tio̍h ji̍t-siông seng-oa̍h. Chit hôe lán chò-hóe lâi liáu-kái tàu-té chêng-sū piàn-hòa kàu siáⁿ-mih thêng-tō͘ ē sǹg sī pēⁿ-thài ê chiòng-gāi. ================= 【chêng-sū 情緒】“mood” Cheng-sîn i-ha̍k thong-siông iōng lâi biâu-su̍t chi̍t-ê lâng siū khoân-kéng kap keng-giām éng-hióng chi-hā siong-tùi tn̂g-kî ê sim-chêng piàn-hòa chhu-sè. 【chêng-kám 情感】“affect” Cheng-sîn i-ha̍k thong-siông iōng-lâi biâu-su̍t chi̍t-ê lâng sim-chêng piàn-hòa piáu-hiān—chhut-lâi hō͘ lâng ē-tàng koan-chhat ê pō͘-hūn. 【sò-kông 躁狂】 “mania” Mā ē-sái kóng “sò-chèng”. Khah óa Tâi-oân-ōe chāi-lâi kóng “lia̍h-kông” “thô-hoe-tian”. Hoān-chiá in-ūi sim-chêng kap lêng-liōng chhèng koân, ū kòe-tō͘ chū-sìn, kòe-tō͘ hoaⁿ-hí, bô su-iàu khùn, kāu-ōe, su-khó kòe chē, oa̍h-tōng kòe chē, chhiong-tōng, bô kò͘ hong-hiám téng-téng piáu-hiān. Chèng-thâu nā liân-sòa chi̍t lé-pài í-siōng ia̍h-sī giâm-tiōng kàu su-iàu tòa-īⁿ lóng chún-sǹg. 【kheng-sò 輕躁】 “hypomania” Lūi-sū sò-kóng ê piáu-hiān, m̄ koh sî-kan siōng sī liân-sòa 4 kang í-siōng tiō chún-sǹg, thêng-tō͘ mā siong-tùi khah kheng. 【siang-kek-chèng 雙極症】 “bipolar disorder” Mā ē-sái kóng “sò-ut-chèng”. Hoān-chiá ê chêng-sū khí-lo̍h bô ún-tēng. Ē keng-giām tio̍h sò-chèng kap ut-chéng kau-thè hoat-chok. I-chiàu piáu-hiān ē pun chò chin chē bô kâng lūi-hêng. ================= E-mail: [email protected] 漢字版說明請到面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
11
#10 罔開講:聽友意見分享
Kòe-nî chêng siōng bóe chi̍t hôe, lán sió hioh-chhoán chi̍t-ē. Kā ta̍k-ke hun-hióng chiat-bo̍k pháng kàu taⁿ siu-tio̍h—ê thiaⁿ-iú ì-kiàn. Sūn-sòa hun-hióng góa tùi choan-iú-sû hoan-e̍k ê khòaⁿ-hoat. (Iú-koan thiaⁿ-iú kiàn-gī “grandiose delusion” ê kóng-hoat, ta̍k-ke nā ū hèng-chhù ē-sái chham-khó bīn-chheh tē 7 hôe tah-bûn ê lâu-ōe.) ================= E-mail: [email protected] 欲看漢字請到面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
10
#9 講思覺失調症 ê 病因、治療
Chit hôe lán lâi pó͘-chhiong su-kak-sit-tiâu-chèng ê pēⁿ-in, pí-lû seng-bu̍t-ha̍k siong-koan ê chèng-kù. Sian-thian kap hō͘-thian ê in-sò͘ lóng kài tiōng-iàu. Mā ē kán-tan kái-soeh su-kak-sit-tiâu-chèng tī-liâu kòe-têng ê chi̍t-kóa mê-kak. ================= 【hái-má-kau 海馬勾】 “hippocampus” Tī tōa-náu nn̄g pêng ná-chhiūⁿ hái-má ê sîn-keng kò͘-chō, chú-iàu kong-lêng sī kì-tî, pí-lû kā té-kî kì-tî kò͘-hòa chò tn̂g-kî kì-tî. 【hēng-lîn-hu̍t 杏仁核】 “amygdala” Kah hái-má-kau sio-óa ná-chhiūⁿ hēng-lîn ê sîn-keng kò͘-chō, chú-iàu kong-lêng sī kah kiaⁿ-hiâⁿ iú-koan ê hoán-èng kap kì-tî. 【chêng-gia̍h-tōa-náu-phôe-chit 前額大腦皮質】 “prefrontal cortex” Tī tōa-náu gia̍h-hio̍h thâu-chêng pō͘-hūn ê phôe-chit, chú-iàu teh koán lâng ê chip-hêng kong-lêng, chhiūⁿ kè-ōe, chò koat-tēng, siā-hōe hêng-ûi, chêng-sū tiâu-chiat téng-téng. 【sī-khu 視丘】 “thalamus” Tī tōa-náu kah tiong-náu sio-liân ê só͘-chāi, ē chiap-siu sin-khu lâi ê chhì-khek chéng-ha̍p koh thoân khì tōa-náu-phôe-chit, chú-iàu kong-lêng pau-koat lâng ê ti-kak chéng-ha̍p, ì-sek, khùn-chhéⁿ téng-téng. 【ki-té-hu̍t 基底核】 “basal gaglia” Tī tōa-náu chhim-pō͘ ê sîn-keng sè-pau, kah tōa-náu-phôe-chit ū chin chē sio-liân soaⁿ-lō͘, kong-lêng pau-koat tiâu-chiat tōng-chok, līn-ti, chêng-sū téng-téng. 【sió-náu 小腦】 “cerebellum” Tī tōa-náu āu-bīn ē-kha, chú-iàu teh koán lâng ê iù-tōng-chok, chu-sè î-chhî, pêng-hêng-kám téng-téng. 【tō͘-phak-bín】 “dopamine” Chi̍t chióng sîn-keng-thoân-ta̍t-bu̍t-chit, tī náu-sîn-keng ū kúi-ā tiâu bô kâng ê tō͘-phak-bín soaⁿ-lō͘, kah lâng ê tōng-ki, ti-kak, tōng-chok ū koan-liân. 【 tn̂g-hāu-siā 長效射】 “long-acting injection” Io̍h-hāu ē-sái tòng kúi-ā lé-pài, hō͘ hoān-chiá m̄-bián ta̍k-kang chia̍h io̍h-á ê khòng-cheng-sîn-pēⁿ-che. ================= E-mail: [email protected] 欲看漢字請到面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
9
#8 講思覺失調症 ê 表現、診斷、病程
Chiap-sio̍k lán téng chi̍t hôe thó-lūn ê cheng-sîn-pēⁿ, lán chit hôe beh lâi chò-hóe liáu-kái su-kak-sit-tiâu-chèng, tiō sī í-chá kiò-chò cheng-sîn-hun-lia̍t-chèng ê ki-chhó͘ tì-sek. Chit ê pēⁿ ē ū siáⁿ-mih piáu-hiān, hoat-pēⁿ liáu khó-lêng ê piàn-hòa, koh ū tn̂g-kî tī-liâu ê tiōng-iàu. ================= 【su-kak-sit-tiâu-chèng 思覺失調症】“schizophrenia” Chi̍t-khoán goân-hoat-sèng cheng-sîn-kho pēⁿ-chèng. Hoān-chiá piáu-hiān chú-iàu sī tn̂g-kî ê cheng-sîn-pēⁿ éng-hióng—tio̍h siā-hōe kong-lêng. Mā ū khó-lêng ē sán-seng chêng-sū chèng-thâu kap līn-ti kong-lêng chiòng-gāi. Thong-siông ài tn̂g-kî tī-liâu. Kòe-khì hō-chò cheng-sîn-hun-lia̍t-chèng, Tâi-oân tī 2014 nî kái miâ. 【kiong-ti̍t-chèng 僵直症】 “catatonia” Chi̍t chióng cheng-sîn tōng-chok kái-piàn ê chèng-thâu. Piáu-hiān khó-lêng ū: hoān-chiá tùi gōa-chāi khoân-kéng ê chhì-khek bô hoán-èng, pó-chhî kò͘-tēng kî-koài ê chu-sè, bô lí-iû ê kek-tōng, chú-tōng chhut-la̍t té-khòng gōa-lâi ê le̍k-liōng, bô͘-hóng pa̍t-lâng ê ōe ia̍h-sī tōng-chok téng-téng. Tû-liáu su-kak-sit-tiâu-chèng í-gōa, giâm-tiōng ê chêng-sū chiòng-gāi ia̍h-sī sin-thé pēⁿ-chèng mā ū khó-lêng sán-seng chit khoán piáu-hiān. Mā ū lâng hoan-e̍k chò 【kín-tiuⁿ-chèng 緊張症】. 【im-sèng chèng-thâu 陰性症頭】 “negative symptom” Chi̍t khoán su-kak-sit-tiâu-chèng ê chèng-thâu. Piáu-sī hoān-chiá khiàm-khoat it-poaⁿ lâng èng-tong ū ê sim-lí ki-lêng, pí-lû khiàm tōng-ki, khiàm siā-kau, khiàm kóng-ōe, khiàm chêng-sū piáu-ta̍t téng-téng. Siong-tùi-sû 【iông-sèng chèng-thâu 陽性症頭】piáu-sī hoān-chiá ū it-poaⁿ lâng bô keng-giām—tio̍h ê chèng-thâu, chhiūⁿ hoàn-kak kap bōng-sióng. 【bōng-sióng-chèng 妄想症】 “delusional disorder” 【té-kî cheng-sîn pēⁿ-chèng 短期精神病症】 “brief psychotic disorder” 【lūi-su-kak-sit-tiâu-chèng 類思覺失調症】 “schizophreniform disorder” 【chêng-kám su-kak-sit-tiâu-chèng 情感思覺失調症】 “schizoaffective disorder” ================= E-mail: [email protected] 欲看漢字請到面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
8
#7 脫離現實 ê 精神病:幻覺、妄想、思考形式障礙
Bêng-khak ê chèng-thâu biâu-su̍t ē-sái kóng sī cheng-sîn i-ha̍k ê ki-chhó͘ Liáu-kái lîn-lūi ê cheng-sîn ū khó-lêng sán-seng siáⁿ-mih khoán ê piàn-hòa, ē-sái hō͘ lán sióng-siōng hoān-chiá ê keng-giām. Chit hôe lán beh lâi kóng it-poaⁿ lâng hán-tit ū keng-giām kòe ê chèng-thâu, tiō sī pau-koat hoàn-kak, bōng-sióng, su-khó hêng-sek chiòng-gāi ê cheng-sîn-pēⁿ. ================= 【cheng-sîn-pēⁿ 精神病】“psychosis” Cheng-sîn i-ha̍k teh khí-pō͘ sî sú-iōng ê hun-lūi miâ-sû, biâu-su̍t ē éng-hióng hoān-chiá hiān-si̍t phòaⁿ-toàn ê pēⁿ-chèng. Hiān-tāi ê hē-thóng hán-tit kā cheng-sîn-pēⁿ tòng-chò chèng-sek chín-toàn, tiāⁿ iōng lâi piáu-sī hoān-chiá ū siong-koan chèng-thâu, siong-tùi-sû sī “neurosis”【sîn-keng-pēⁿ 神經病】. 【hoàn-kak 幻覺】 “hallucination” Ti-kak hong-bīn ê chèng-thâu. Khoân-kéng bô tùi-èng ê chhì-khek, lâng soah sán-seng kám-kak. Pí-lû thiaⁿ—tio̍h gōa-chāi khoân-kéng bô chûn-chāi ê siaⁿ-im kiò-chò thèng-hoàn-kak; khòaⁿ—tio̍h kiò-chò sī-hoàn-kak; phīⁿ—tio̍h kiò-chò hiù-hoàn-kak; bong—tio̍h kiò-chò chhiok-hoàn-kak. Tùi hoān-chiá ê keng-giām lâi kóng, hoàn-kak kap it-poaⁿ ê ti-kak kâng-khoán chin, só͘-í hoān-chiá ē līn-ûi gōa-chāi khoân-kéng chin-chiàⁿ ū chhì-khek lâi-goân. 【bōng-sióng 妄想】 “delusion” Su-khó lāi-iông hong-bīn ê chèng-thâu. Keng-giām lâi bô ha̍p-lí ê khí-in kap chhui-lūn kòe-têng, lâng soah sán-seng kian-tēng nā sìn-liām ê siūⁿ-hoat. Pa̍t-lâng nā thê-kiong hoán-chèng, hoān-chiá iu-goân sī siong-sìn bōng-sióng ê lāi-iông. Jî-chhiáⁿhoān-chiá ē kā gōa-lâi keng-giām kap lōe-chāi ê bōng-sióng kat-chò-hóe. Kin-kù lāi-iông ē-sái kiò-chò koan-hē bōng-sióng, pī-hāi bōng-sióng, tio̍h-chha̍t-thau bōng-sióng, put-tiong bōng-sióng (chiat-bo̍k lāi tha̍k chia̍h-chhò͘, chit-tò͘), chêng-ài bōng-sióng, chong-kàu bōng-sióng, khoa-tāi bōng-sióng, bô-bāng bōng-sióng, chhò-līn bōng-sióng, pī-khòng-chè bōng-sióng téng-téng. 【su-khó hêng-sek chiòng-gāi 思考形式障礙】 “formal thought disorder” Su-khó kòe-têng hong-bīn ê chèng-thâu. Lâng ê kám-kak ka-tī su-khó bē sūn ū khì piàn-hòa, pau-koat su-khó kóng-pò, su-khó thiu-chhut, su-khó tiong-toān, su-khó chhah-li̍p téng-téng. Hoān-chiá ū khó-lêng ē līn-ûi sī ū gōa-le̍k teh éng-hióng ka-tī ê su-khó. ================= E-mail: [email protected] 面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
7
#0 若會無代無誌欲用台語來講精神醫學?講本節目 ê 原由
Chòe-kīn ū chi̍t-kóa pêng-iú hòⁿ-kî lán ūi-siáⁿ-mih ài iōng Tâi-gí lâi kóng cheng-sîn-i-ha̍k ê tāi-chì. Só͘-pái chit-hôe beh lâi kóng pún chiat-bo̍k chè-chok pōe-āu ê chi̍t-kóa siūⁿ-hoat. Pau-koat góa kò-lîn o̍h Tâi-gí-bûn ê keng-giām, koh ū tùi tong-chiân Tâi-gí khoân-kéng ê khòaⁿ-hoat. Góa m̄ sī chia̍h-pá siūⁿ êng, sī līn-ûi lán Tâi-oân-lâng chiâⁿ su-iàu khah chē choân Tâi-gí ê mûi-thé kap ha̍k-su̍t chu-goân. Hi-bāng ta̍k-ke nā-ū tông-ì góa ê khòaⁿ-hoat, chò-hóe lâi iōng Tâi-gí-bûn līn-bat chit-ê sè-kài. ================= E-mail: [email protected] 面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
6
#6 精神科敢有影 hia 輕鬆?kap 患者跋感情有 lōa 重要?講治療關係
Thiaⁿ kóng cheng-sîn-kho hō͘-sū chi̍t kang chò tiám-pòaⁿ-cheng tio̍h hó?Kám ū-iáⁿ hia khin-sang?Cheng-sîn-kho ê choan-gia̍p beh án-chóaⁿ kap hoān-chiá poa̍h kám-chêng?Kî-si̍t hó ê tī-liâu koan-hē m̄-nā hō͘ hoān-chiá khah phòe-ha̍p, choan-gia̍p khah khin-sang, i pún-sin mā ū tī-liâu ê hāu-kó o͘h! ================= 【tī-liâu koan-hē 治療關係】 “therapeutic relationship” Tī-liâu-chiá ia̍h-sī i-ha̍k choan-gia̍p lîn-sū kap hoān-chiá chi-kan, tī tī-liâu kòe-thêng hêng-sêng ê te̍k-pia̍t koan-hē. Hó ê tī-liâu koan-hē mā ū lâng kiò-chò “rapport”. 【gūi-io̍h-hāu-èng 偽藥效應】 “placebo effect” Lâng nā sim-lāi liāu-sióng ū chiap-siū tio̍h tī-liâu, sin-thé chèng-thâu chū-liân ē kái-siān ê hiān-siōng. Chhiūⁿ lîm-chhn̂g chhì-giām tiong iōng chò tùi-chiàu-cho͘ ê gūi-io̍h, bô tī-liâu sêng-hūn soah ē sán-seng tī-liâu hāu-kó. 【tâng-sim 同心】 “empathy” Chi̍t-ē lâng ē-sái thàu-kòe tùi lēng-gōa chi̍t-lâng ê kak-tō͘ lâi sióng-siōng, khì liáu-kái kap hun-hióng tùi-hong ê keng-giām kap kám-siū. Sǹg sī chi̍t-khoán sim-lí kong-lêng, mā sǹg sī chi̍t-khoán lîm-chhn̂g ki-su̍t. ================= E-mail: [email protected] 面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
5
#5 破病講話 tiō 會好?敢有 chia 好空 ê 代誌?講心理治療
Chiap-sòa téng-hôe kóng—tio̍h cheng-sîn-kho ê tī-liâu, sim-lí-tī-liâu mā sī hui-siông tiōng-iàu ê goân-sò͘. Sim-lí-tī-liâu kám lóng ài chhiūⁿ tiān-iáⁿ toh tī phòng-í bīn-téng kóng-ōe?Kám kóng khai-káng pēⁿ tiō ē hó?Chit hôe lâi thiaⁿ sim-lí-tī-liâu tàu-té sī lōa sîn-bi̍t. ================= 【sim-lí-tī-liâu 心理治療】 “psychotherapy” kin-kù sim-lí-ha̍k ê goân-lí, sú-iōng sim-lí-ha̍k ê ki-su̍t, thàu-kòe lâng kap lâng chi-kan ê kau-thong, ta̍t-sêng tī-liâu ê hāu-kó (kái-siān chèng-thâu, kái-piàn hêng-ûi, cheng-ka boán-chiok-kám) 【līn-ti-hêng-ûi tī-liâu 認知行為治療】 “cognitive behavioral therapy” Thàu-kòe tiâu-chéng hoān-chiá ê līn-ti niú-khiok kap siong-koan hêng-ûi, kiông-hòa hoān-chiá ê chêng-sū tiâu-chiat lêng-le̍k kap būn-tê kái-koat lêng-le̍k ê chi̍t-khoán sim-lí-tī-liâu ki-su̍t. 【cheng-sîn-tōng-le̍k tī-liâu 精神動力治療】 “psychodynamic therapy” Kin-kù cheng-sîn-hun-sek lí-lūn hoat-tián ê chi̍t-khoán sim-lí-tī-liâu ki-su̍t. Ē thàu-kòe tī-liâu-su kap hoān-chiá chi-kan ê koan-hē, lâi thàm-thó hoān-chiá sim-tì tiong lōe-chāi chhiong-tu̍t kap bô-ì-sek ê pō͘-hūn. 【chiâm-ì-sek 潛意識】 “subconscious” Sim-lí-ha̍k miâ-sû, chí chi̍t-ê lâng ê sim-tì tiong chū-kí bô-hoat-tō͘ hoat-kak ê pō͘-hūn. M̄ koh Hok-i-tek āu-lâi khah bô iōng chit-ê sû, khah tiāⁿ iōng bô-ì-sek “unconscious”. 【hông-ūi-ki-chè 防衛機制】 “defense mechanism” Sim-lí-ha̍k miâ-sû, chí lâng ē bô-ì-sek ūn-chok ê sim-lí chok-iōng, tiō sī lâng tī lōe-chāi chhiong-tu̍t ia̍h-sī gōa-chāi ap-le̍k éng-hióng chi-hā, sim-tì ē iōng bô-kâng hong-sek lâi pī-bián lâng sán-seng bô sóng-khoài ê su-khó kap kám-kak. Cheng-sîn-hun-sek ha̍k-chiá lâng-miâ Sigmund Freud / Hok-i-tek Carl Jung / Kha-ióng Alfred Adler / A̍t-lò ================= E-mail: [email protected] 面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
4
#4 精神問題 ài 按怎處理?食藥仔敢好?講精神科 ê 治療
Phòa-pēⁿ tong-liân tiō ài chhōe hong-hoat lâi i, m̄ koh cheng-sîn ê būn-tê beh án-chóaⁿ chhú-lí? Chia̍h io̍h-á kám m̄ sī tùi sin-thé bô hó? Tû-liáu chia̍h io̍h-á í-gōa koh ū siáⁿ-mi̍h hong-sek thang i? Chit hôe lâi kán-tan siāu-kài tī pēⁿ-īⁿ ê cheng-sîn-kho ū hoat-tō͘ chò ê tī-liâu, koh ū io̍h-bu̍t ê ki-pún tō-lí. ================= 【hō͘-lí-su 護理師】 “nurse” 【lîm-chhn̂g sim-lí-su 心理師】 “clinical psychologist” 【siā-hōe-kang-chok-su 社會工作師】 “social worker” 【chit-lêng tī-liâu-su 職能治療師】 “occupational therapist” 【hù-chok-iōng 副作用】 “side effect” 【tìn-chēng-che 鎮靜劑】 “sedative” 【khòng-cheng-sîn-pēⁿ-che 抗精神病劑】 “antipsychotic” 【khòng-ut-che 抗鬱劑】 “antidepressant” 【chêng-sū-ún-tēng-che 情緒穩定劑】 “mood stabilizer” 【tiông-ho̍k keng-lô͘ chû-chhì-kek 重複經顱磁刺激】 “repetitive transcranial magnetic stimulation, rTMS” 【tiān-keng-loân liâu-hoat 電痙攣療法】 “electro-convulsive therapy, ECT” ================= E-mail: [email protected] 面冊: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568080851449&mibextid=LQQJ4d 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
3
#3 為何精神會破病?講精神科病因學
Kì-liân cheng-sîn ē phòa-pēⁿ, án-ne pēⁿ-in sī siáⁿ?Ū lâng kóng sī siū lâng éng-hióng, ū lâng kóng sī in-ūi ap-le̍k tōa, ū lâng kóng sī kha̍h-tio̍h-im. Chóng ū pah-pah-khoán ê khó-lêng, m̄ koh kám lóng ū iáⁿ? Chit chi̍p lâi káng i-ha̍k siōng ū khó-lêng ín-khí cheng-sîn chèng-thâu ê in-sò͘. ================= 【pēⁿ-in-ha̍k 病因學】 “etiology” Miâ-sû, ē-sái piáu-sī teh gián-kiù pēⁿ-chèng khí-in siong-koan ê ha̍k-būn, eng-gí ê “etiology” mā ti̍t-chiap ū pēⁿ-in ê ì-sù. 【sio̍k-hoat-sèng 續發性】 “secondary” Hêng-iông-sû, piáu-sī chit-ê pēⁿ-chèng sī ū lēng-gōa chit-ê in-sò͘ ti̍t-chiap chō-sêng. 【goân-hoat-sèng 原發性】 “primary” Hêng-iông-sû, piáu-sī chit-ê pēⁿ-chèng bô-hoat-tō͘ chhōe—tio̍h pa̍t-ê goân-in. 【kah-chōng-sòaⁿ khòng-chìn 甲狀腺亢進】 “hyperthyroidism” Pēⁿ-miâ. Lâng ê kah-chōng-sòaⁿ ki-lêng kòe koân, tāi-siā ē kòe kiông, khó-lêng ē ín-khí tōa-ām-kui, thé-tāng kiám-khin, sim-thiàu kòe kín, làu-sái, sit-bîn, kín-tiuⁿ téng-téng piáu-hiān. 【chiam-bōng 譫妄】“delirium” Pēⁿ-miâ, piáu-sī lâng ê ì-sek kap sim-tì siū-tio̍h sin-thé pēⁿ-thiàⁿ kiáu-liáu, chō-sêng kip-sèng chiòng-gāi. 【lūi-kò͘-sûn 類固醇】 “steroid” Chit lūi io̍h-á, sio̍k-chheng “bí-kok sian-tan”. Kiat-kò͘ sêng e̍k-oân-sò͘-tông (testosterone), chú-iàu ū khòng-hoat-iām, chhiok-chìn sêng-tióng ê hāu-kó. Khó-lêng ē ín-khí sit-bîn, chêng-sū bô ún-tēng ê hù-chok-iōng. Ná bô pit-iàu bē-sái tn̂g-kî chia̍h. 【seng-bu̍t sim-lí siā-hōe bô͘-hêng 生物心理社會模型】 “biopsychosocial model” Chit chióng kái-sek pēⁿ-chèng khí-in ê lí-lūn. Tùi seng-bu̍t-ha̍k, sim-lí-ha̍k, siā-hōe-ha̍k saⁿ hong-bīn, thàm-thó bô kâng in-sò͘ án-nóa hō͘-siong éng-hióng chō-sêng pēⁿ-chèng. ================= Ná tùi lōe-iông a̍h-sī tâi-gí ū būn-tê, ē-sái kià tiān-chú phoe lâi chham góa thó-lūn. E-mail: [email protected] 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
2
#2 精神 án-chóaⁿ-iūⁿ chiah 算破病?講精神科診斷學
Lâi khòaⁿ cheng-sîn-kho ê hoān-chiá tiāⁿ-tiāⁿ ē giâu-gî, chit-má ê bô-sóng-khoài kám sǹg sī pēⁿ?Ná sī pēⁿ koh tàu-té sī siáⁿ-mih pēⁿ?Chit chi̍p lán kán-tan lâi kóng cheng-sîn-kho ê chín-toàn sī án-chóaⁿ lâi, hō͘ ta̍k-ke sió-khóa-á chai-iáⁿ i-su hia lo-so sī teh mn̄g siáⁿ…… =================== 【chín-toàn 診斷】 “diagnose”(v.) “diagnosis”(n.) I-ha̍k siōng thàu-kòe kiám-cha chèng-thâu khì liáu-kái pēⁿ-chèng pún-chit ê kòe-têng. Kiám-cha liáu-āu ê kiat-kó, chhiūⁿ pēⁿ-chèng ê chèng-sek miâ-chheng, mā kiò-chò chín-toàn. 【cheng-sîn chi̍t-pēⁿ chín-toàn kap thóng-kè chhiú-chheh 精神疾病診斷 kap 統計手冊】 “The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM)” Bí-kok cheng-sîn i-ha̍k-hōe chú 1952 nî khai-sí chhut-pán ê chín-toàn chhiú-chheh, 2022 nî chhut-pán tē-gō͘ pán ê kái-pán, kā cheng-sîn pēⁿ-chèng chò phiau-chún-hòa ê hun-lūi. Choân-sè-kài chiok chē só͘-chāi teh iōng, mā sī Tâi-oân siōng chú-iàu ê chín-toàn hē-thóng. 【ut-chèng 鬱症】 “major depressive disorder” Chêng-sū pēⁿ-chèng ê chi̍t chióng, chú-iàu ê piáu-hiān sī liân-sòa nn̄g lé-pài í-siōng ê ut-chut siong-koan chèng-thâu. Ū khó-lêng ē chō-sêng chiâⁿ tōa ê sún-hāi, hó-khí—lâi liáu-āu mā ū khó-lêng ho̍k-hoat, su-iàu hó-hó-á tī-liâu. =================== Ná tùi lōe-iông a̍h-sī tâi-gí ū būn-tê, ē-sái kià tiān-chú phoe lâi chham góa thó-lūn. E-mail: [email protected] 音樂製作:農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
-
1
#1 精神科是 teh pìⁿ-siáⁿ-báng?
Tùi tāi-pō͘-hūn Tâi-oân-lâng lâi kóng, “cheng-sîn i-ha̍k” sī khah chheⁿ-hūn ê kài-liām, jî-chhiáⁿ siong-koan ê chu-liāu lóng sī gōa-lâi gí. Ūi-tio̍h hō͘ lán Tâi-oân-lâng hó khip-siu, góa beh lâi iōng bú-gí kái-soeh cheng-sîn i-ha̍k siong-koan ê tì-sek. Tē-it chi̍p lán seng lâi liáu-kái “cheng-sîn i-ha̍k” ê tēng-gī, “cheng-sîn-kho” sī teh khòaⁿ siaⁿ, koh kap “sîn-keng-kho” ū siáⁿ-mih bô kâng. ============ 【cheng-sîn i-ha̍k 精神醫學;cheng-sîn-kho 精神科】 “psychiatry” hiān-tāi i-ha̍k ê chi̍t-ē hun-ki, chú-iàu gián-kiù lâng ê sim-tì, pau-koat ì-sek, chêng-sū, su-khó, kám-kak, līn-ti, hêng-ûi téng-téng pō͘-hūn, só͘ sán-seng pēⁿ-chèng ê chín-toàn, goân-in, ū-hō͘, kap tī-liâu téng-téng hong-bīn ê ha̍k-būn. 【cheng-sîn-kho i-su 精神科醫師】 “psychiatrist” 【sin-sim-kho 身心科】 “cheng-sîn kho” ê lēng-gōa chi̍t-khoán chheng-ho͘, mā ū lâng līn-ûi chi̍t khóaⁿ kóng-hoat khah óa【sim-sin i-ha̍k/心身醫學】tiō sī “psychosomatic medicine” ê kài-liām. 【sîn-keng-kho 神經科】 “neurology” hiān-tāi i-ha̍k ê chi̍t-ē hun-ki, chú-iàu gián-kiù lâng ê sîn-keng hē-thóng piàn-hòa ín-khí ê pēⁿ-chèng, pau-koat iûⁿ-hîn, náu kám-liām, náu hoeh-kin chi̍t-pēⁿ, tōng-chok chiòng-gāi, sîn-keng thè-hòa chi̍t-pēⁿ téng-téng. ============ Ná tùi lōe-iông a̍h-sī tâi-gí ū būn-tê, ē-sái kià tiān-chú phoe lâi chham góa thó-lūn. E-mail: [email protected] Im-ga̍k chè-chok: 農村武裝青年-俐君 -- Hosting provided by SoundOn
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Cheng-sîn bóng khai-káng sī chi̍t-ê choân tâi-gí kái-soeh cheng-sîn i-ha̍k ê podcast chiat-bo̍k. Hi-bāng lán Tâi-oân-lâng ē-sái ke liáu-kái kap lán seng-oa̍h siong-koan ê cheng-sîn kiān-khong tì-sek. Mā hi-bāng lán ē-sái hoat-tián i bú-gí ûi-chú ê i-ha̍k choan-gia̍p ho̍k-bū.精神罔開講是一个全台語解說精神醫學 ê podcast 節目。希望咱台灣人會使加了解咱生活相關 ê 精神健康智識。Mā 希望咱會使發展以母語為主 ê 醫學專業服務。--Hosting provided by SoundOn
HOSTED BY
Khó͘ Sek-un
Loading similar podcasts...