תניא שיעור אין אידיש - Yiddish Tanya Shiurim - שיעורים בספר התניא

דער אידישער נפש הבהמית קומט פון א העכערע קליפה. די כאראקטעריסטיקס פון קליפת נוגה. א פארמיטלער צווישן קדושה און ג' קליפות הטמאות. קליפת נוגה קען אריינגיין אין קדושה אדער חלילה פארקערט. וואס קען יא און וואס קען נישט.

די לבושים פונעם נפש הבהמית. די צוויי מדריגות אין קליפות. ג' קליפות הטמאות לגמרי. די חסידים פרעגן דעם מיטעלן רבי'ן וויאזוי ער פארשטייט צו די ענינים פון קליפות צו וועלכע ער האט דאך נישט קיין שייכות. דער בחור וואס האט חוזר געווען בתשובה דורכ'ן תניא. דער אינגערמאן בעהט א תיקון אויף הרגשת הישות - די פיהלע נעמען פונעם יצר הרע. דער מתנגד דער פרוש מיט זיינע סיגופים. דער זון וואס שיינט אריין אינעם בית הכבוד. ר' איטשע דער מתמיד און ר' לוי'ק זצ"ל. סיכום און איבערזיכט אויף פרק ו'.

די חיות וואס די סטרא אחרא באקומט איז אויך פון קדושה אבער אינגאנצן אנדערש און פיעל נידריגער. דער ענין פון עילה ועליל פארברייטערט. פארוואס אונזער וועלט ווערט אנגערופן א וועלט פון קליפות און סטרא אחרא. וואס איז דער טייטש פון עשר ספירות און סדר השתלשלות.

פארווארט צום זעקסטן פרק. די צעהן כוחות פונעם נפש פון די נפש הבהמית פון די סטרא אחרא. מידות און שכל - וועלכע איז פריער. די זעלבע לבושים איז דא אויך פארהאן. וואס מיינט סטרא אחרא. דער אויבערשטער רוהט נאר אויף איינעם/עפעס וואס איז בטל צו אים.

המשך מעלת השגת התורה. נישט נאר איז פארשטיין תורה העכער פון אלע מצוות, נאר האט אויך די חשיבות פון אלע מצוות אליין - סיי מזון און סיי לבוש. א סיפור פונעם צמח צדק ווי ער העלפט און באַפרייט אַן עגונה דורך תורה לשמה. אַן עובדא פון א תלמיד פון מגיד ביי די מתנגדים. דער אלטער רבי ענטפערט פארוואס ער גייט אויף מעזריטש און נישט צו ווילנא וואס איז פיהל נענטער. ר' שמואל מונקעס כאַפט א היטש קיין ליאזשנע און לערנט א הוראה אין עבודת השם. א ליטווישע רב האט קשיות אין חסידות. ר' יואל כהן'ס שיעורים אין די ליטווישע קרייזן און א בחור'ל וואס קומט צוריק צום חסידישן אָפּשטאַם - ווייל ישראל ואורייתא וקובּ"ה כולא חד. דער אינגערמאן וואס האט געלערנט פאר די קעצעלע. סיכום און איבערזיכט אויף פרק ה'.

לית מחשבה תפיסא בי' - דעם אויבערשטן קען מען נישט תופס זיין. אבער דורך תורה קען מען אים יא תופס זיין. דער שכל איז תופס און מקיף דעם מושכל וואס איז מלובש אינעם שכל. אזוי אויך איז דער שכל אנגעטוהן און ארומגענומען מיטן מושכל. א דבר תורה/הלכה איז דעם אויבערשטענס רצון אפילו אויב ס'איז לכאורה קיינמאל נישט נוגע. דאס איז א יחוד וואס איז נישט פארהאן איר גלייכן. די מעלה פון פארשטיין לערנען און השגת התורה איבער אלע אנדערע מצוות אריינגערעכנט דיבור אין תורה. אלע מצוות זענען לבושים פאר די נשמה אבער תורה איז די מזון - אויב מ'לערנט תורה לשמה.

איבערזיכט אויף פרק ד' אין קורצן. די צעהן בחינות פון נפש מיט אירע דריי לבושים פון תורה ומצוות. די מעלה פון די לבושים. דער בעש"ט זי"ע היילט א איד בגשמיות דורך זיין רוחניות. א מיליאן דאלער דיעל - מיט נאך צעהן סענט. וויאזוי טאקע קען א מוגבל'דיגער נברא זיך מדבק זיין מיט'ן בורא וואס איז אין סוף. סדר השתלשלות - אזויווי וואסער - פון תורה. יפה שעה אחת בתשובה. דער חסיד וואס איז אוועק פון צופיל אתכפיא. ר' יחיאל המלמד און זיינע דאגות. צוויי נשמות טרעפן זיך אויפן וועג. די מעשה פונעם מהר"מ מ'רוטנבורג און די אויספיר פון ר' הילל פּאַריטשער. דער סוחר פארט אויף לייפציג דורך פראנקפורט. מעין עולם הבא/הזה אין מירון.

די לבושים - דהיינו מחשבה דיבור ומעשה פון תורה ומצוות - זענען די חכמה און רצון פונעם אויבערשטן אליינס. ער מיט זיין חכמה און ווילן זענען דאך איינס. ער האט קאנצעטרירט חכמתו ורצונו אין תורה ומצוות. תורה איז געגליכן צו וואסער וואס דאס אליינס - נישט א שיין אדער אָפּשפיגעלונג - קומט אראפ פון די הייעך צו נידריגערע ערטער. פאר דעם איז בעסער א שעה תשובה ומעשים טובים אויף די וועלט פון גאנץ עולם הבא. אפילו ס'איז 'נאר' מלובש אין גשמיות, איז עס ווי איינער נעמט ארום - און ווערט ארומגענומען פון - דעם קעניג אליינס כאטש די קליידער זענען מפסיק.

יראה איז דער שורש פון קיום שס"ה מצוות לא תעשה. עטליכע מדריגות אין יראה. וועלכע איז העכער - די לבושים אדער דער נפש. וויאזוי זענען די לבושים העכער.

די דריי לבושים פונעם נפש - מחשבה דיבור ומעשה. די תרי"ג נשמה איברים אנטקעגן די 613 איברים פונעם מענטש. דער לבוש פון שכל איז מחשבה. מדות איז מלובש מיט דיבור ומעשה - אהבה מיט מצוות עשה און יראה מיט מצוות לא תעשה. וויאזוי דרוקט זיך אויס אהבה - און די שייכות - מיט דיבור ומעשה.

מער איבער דעת. די משפיעים פארציילן איבער'ן דארפסמאן. דער רבי רש"ב פרעגט דעם טאט'ן דער רבי מהר"ש אן ענין אין עבודת ה'. דער דיאגנאזיע פונעם פסיכיאטער אויפ'ן אלטן רבי'ן אין תפיסה. דער רבי מהר"ש ענטפערט א חסיד אלץ קינד. החסיד ר' בנימין קלעצקער אינעם פאבריק אין מאסקווע. דריי טעותים וואס די וועלט האט. דער בארדיטשוב'ער שפרינגט ארויף אויפ'ן טיש. החסיד ר' שמואל מונקעס האט נישט קיין טענות אנטקעגן די רביצין. איבערזיכט אויף פרק ג' בקיצור. די צען בחינות פון די נשמה קדושה וואס קומען פון די עשר ספירות עליונות זענען איינגעטיילט אין צוויי - שכל און מדות. דער אפטייטש פון חכמה בינה און דעת.

די דריי חלקים אין שכל. וואס איז חכמה. וואס איז בינה. אורך (לענג) רוחב (ברייט) און עומק (טיעפקייט). וויאזוי שכל ווירקט אויף די מידות יראה - גבורה און אהבה - חסד. וואס איז דעת.

דריי מדריגות אין די נפש אלוקית. די צעהן בחינות פון יעדע חלק/מדריגה אין נר"נ וואס קומען פון די עשר ספירות איינגעטיילט צווישן שכל און מידות. דער אפטייטש פון חכמה בינה און דעת - חבּ"ד - די חלק השכל.

עובדא פון אלטן רבי'ן מיט ר' משה ווילענקער. סטודענטן ביי ליובאוויטשער רבי'ן ווילן וואוסן וואס איז דאס די נשמה. א ווארט פונעם רבי'ן רש"ב. א ווארט פונעם רבי'ן ריי"צ בשם זיין טאטן. דער מעזריטשער מגיד און זיין זוהן רבי אברהם המלאך. איבערזיכט אויף פרק ב' בקיצור. די צווייטע נפש פון יעדע איד. חלק אלוק ממעל ממש. ישראל עלו במחשבה. בנים למקום. שורש פון אלע נשמות זענען פון איין מקור כאטש וואס זיי קומען אראפ אין פארשידענע מדריגות. סדר השתלשלות. משל און קשר פון טאט'ן און קינד. די קשר פון א איד מיט די צדיקים פונעם דור. דער לבוש פון א נשמה.

ביאור אינעם פסוק "ולדבקה בו" לפי הנ"ל. די יניקה פון די פושעים ומורדים בת"ח. קשיא און ביאור על הנ"ל לויטן זוהר הק' אז די נשמה וואס קומט אראפ ווענדט זיך אין די עלעטערן.

דער סדר השתלשלות וואס די נשמה גייט אריבער. וואס זענען די פיר וועלטן אבי"ע אין קבלה - און די טייטש פון אצילות בריאה יצירה און עשיה. וויאזוי יעדע נשמה ווערט אנדערש אפעקטירט פון דער ירידה אינעם גוף. דער נמשל וויאזוי דער נשמה איז צוגעגליכן צום שייכות און שטענדיגער קשר פון טאט'ן און קינד. די שייכות פון יעדן איד צו די תלמידי חכמים פונעם דור. סיכום פונעם משל און נמשל.

די חילוקים און מדריגות פון פארשידענע נשמות. דער משל: די אנטוויקלונג פונעם מענטש און דער פארבונד מיט'ן מח. דער קשר מיט'ן טאטנ'ס מח.

די נפש אלוקית - א חלק אלוקה ממעל "ממש". זי ווערט אריינגעבלאזן אין א איד. א איד קומט פונעם אויבערשטען'ס מחשבה כביכול, נישט ווי אנדערע נבראים - אפילו מלאכים - וואס קומען פון דיבור. אידן ווערן אנגערופן בנים למקום. דעם אויבערשטען'ס חכמה איז ער אליין.

עובדא פון ר' הילל פאַריטשער, דער שפאלער זיידע, ועוד. איבערזיכט אויף פרק א' בקיצור. די קשיות. דער בינוני. די צוויי נשמות/נפשות פון א איד און די נפש פון א גוי. די מדות וואס קומען ארויס דערפון.

די פארשידענע מידות רעות - און ביי א איד אויך די גוטע מידות - קומען פון די ד' יסודות פונעם נפש הבהמית. דער מקור און חילוק פונעם נפש הבהמית ביי א איד און ביי אנדערע פעלקער.

דער אנהויב פונעם ענטפער צו פארשטיין וואס א בינוני איז. כדי צו פארשטיין וואס זיין עבודה איז וואס דאס איז נוגע יעדן איד. די צוויי נשמות/נפשות וואס נאר א איד האט. דער חילוק צווישן דעם יצר און דער נפש. וואס איז דאס דער נפש הבהמית און וויאזוי טוט זי דיקטירן דעם מענטש.

ווען מיינט יא א צדיק איינער מיט רוב מצוות און א בינוני האלב אויף האלב. נאך א ראי' אז דאס איז נאר א שם המושאל. סיכום פון וואס מיר האבן געלערנט ביז אהער.

קען מען ווערן אנגערופן א צדיק אויב מען האט נאר עובר געווען אויף ווייניג עבירות. וואס מיינט א בינוני. וויאזוי האט רבה זיך געהאלטן פאר א בינוני. וואס האט אביי געטענה'ט אז רבה לאזט נישט קיינעם לעבן. אפשר האט זיך רבה געהאלטן קליין. פון די מעשה פון רב המנונא מיט אליהו הנביא זעהט מען לכאורה אנדערש ווי מען האט געלערנט.

די פשט פון צדיק וטוב לו, צדיק ורע לו, צדיק גמור ושאינו גמור, לויט די גמרא און לויטן זוה"ק אין רעיא מהימנא.

די שבועה וואס מען באשווערט די נשמה פאר ער קומט אראפ אויף דער וועלט באשטייט פון צוויי חלקים. סתירה אויף די ברייתא פון א משנה אין פרקי אבות. נאך א קשיא צו פארשטיין די שבועה.

איבערזיכט און סך הכל פון וואס מיר האבן געלערנט ביז אהער. דער שער בלאט. די הסכמות. און הקדמה פונעם מלקט (מחבר).

וואס זאל טוהן איינער וואס לערנט אבער פארשטייט נישט דעם ספר. די שכר פון איינער וואס לערנט מיט אנדערע. פארוואס דווקא צום דרוק אנשטאט זיך ווייטער באנוצן מיט די קונטרסים.

דער ענטפער פארוואס דער אלטער רבי האט יא געשריבן דעם תניא. ווער זענען די יודעי ומכירי פונעם אלטן רבי'ן. די אייגנארטיגקייט פון דעם ספר.

די סיבה צום דרוקן דעם תניא. וואס איז דאס יחידות. דער חילוק צווישן לערנען מוסר און הערן פערזענליך פון א רבי'ן. דריי סיבות פארוואס בעצם נישט צו דרוקן דעם תניא אנשטאט יחידות.

היסטאריע און ביאורים אויף די הסכמות. הסכמה פונעם רבי ר' זושא פון האניפאלי. הסכמת הרה"צ ר' יודא ליב הכהן מ'אניפאלי. הסכמת הרבנים בני המחבר נ"ע.

דער נאמען פונעם ספר. אויף וואס עס איז געבויעט. פון וואו איז עס צוזאמגענומען. וואס איז שווער אינעם פסוק. און וויאזוי גייט מען עס פארענטפערן. דער חילוק צווישן קורץ און לאנג אדער לאנג און קורץ.

דער סיבה און דער ציל פון די שיעורים.