Australya Binase

Australia's petrol and diesel prices remain under pressure. The RBA’s decision to hike the cash rate this month is adding to the financial strain facing many households. We look at some free and independent support services that are available to help people manage financial stress. - Bihayên benzîn û mazotê li Australya hîn jî di bin zextê de ne. Biryara Banka Navendî (RBA) ya Australya bilindkirina rêjeyên fayîzê vê mehê, dijwariya darayî ya ku gelek malbat pê re rû bi rû dimînin, girantir dike. Em ê hin xizmetên piştgiriyê yên belaş û serbixwe yên berdest binirxînin da ku alîkariya kesan bikin ku strêsa darayî li ser wan kêm bikin.

Influenza is a highly contagious viral infection. As flu season begins in Australia, here’s what you need to know to protect yourself, your family and the most vulnerable in our community. - Înfluenza enfeksiyoneke vîrosî ya pir belavker e. Bi destpêkirina demsala girîpê li Australya, ji bo parastina xwe, malbata xwe û kesên herî lawaz ên di civake de, tiştên ku divê hûn bizanibin.

Rising fuel prices are putting pressure on household budgets across Australia, and for many people, it’s changing the way they travel. So what can you do to reduce your fuel costs without giving up your daily routine? Here are some simple, practical ways to save money on petrol. - Bilindbûna buhayên sûtemeniyê li seranserê Australya zextê li ser budçeya malbatan dike - û ji bo gelek kesan, ew awayê rêwîtiyê diguhere. Ji ber vê yekê hûn dikarin çi bikin da ku lêçûnên sotemeniya xwe kêm bikin bêyî ku dev ji rûtîna xwe ya rojane berdin?

Each year Australians gather on ANZAC Day to remember those who served in wars, conflicts and peacekeeping missions. But whose stories are we remembering? Are there stories we don’t always hear? In this episode we explore an important part of Australia’s history that has often been overlooked—the service of Aboriginal and Torres Strait Islander peoples. - Her sal Australî di Roja ANZAC de dicivin da ku kesên ku di şer, pevçûn û mîsyonên aştiyê de xizmet kirine bi bîr bînin. Lê em çîrokên kê bi bîr tînin? Ma çîrok hene ku me li ser nebîhîstiye? Di vî beşî de em beşekî girîng a dîroka Australyayê vedikolin ku pir caran hatiye paşguhkirin - xizmeta gelên Aborijinî û Giravên Torres Strait.

Workplace discrimination, gender-based violence and financial inequality—these are just some of the reasons why women need dedicated legal services. You don’t have to navigate the legal system alone. In Australia, free legal services exist to advocate for vulnerable women in ways that are safe, confidential and culturally appropriate. - Cudakariya li cihê kar, tundûtûjiya li ser bingeha zayendî û newekheviya aborî - ev tenê çend ji wan sedeman in ku çima jin hewce bi xizmetên qanûnî yên taybet hene. Ne hewce ye ku hûn bi tenê xwe di sîstêma qanûnî bigerin. Li Australya, xizmetên qanûnî yên belaş ku ji bo jinên bêparastin bi awayên ewle, nepenî û çandî guncaw parêzvaniyê bikin hene.

Looking to step into a new career? You're not the only one, the stats suggest. No matter your age, background or whether English is your first language, a career change at some point is almost inevitable nowadays. In Australia, support is available to help you through the process. - Dixwazî karekî nû bi dest bixî? Statîstîk nîşan didin ku ne bi tenêyî. Xem nake Temenê te, paşereha te, an jî eger zimanê te yê dayikê ne Îngilîzî be, îro guhertina karekî ne hêsan e. Li Australya, piştgirî heye ku di vê pêvajoyê de alîkariya te were kirin.

Australia is one of the most biodiverse places on Earth, home to wildlife and plant species found nowhere else on the planet. In this episode of Australia Explained you’ll learn about what makes Australia’s biodiversity so special, the threats it faces and how we can all help protect it. - Australya yek ji cihên herî biyolojîk ên li ser Erdê ye, ku warê cureyên jiyana kovî û nebatan e ku li tu devereke din a cîhanê nayên dîtin. Di vî beşî Australia Explained de hûn ê fêr bibin ka çi biyolojîkbûna Australya ewqas taybet dike, gefên li ser biyolojîkbûna Australyayê çi ne û em hemî çawa dikarin alîkariya parastina wê bikin.

Buying Aboriginal and Torres Strait Islander art can be meaningful, but how do you know if it's real and ethical? Fake art is still a problem in Australia, and protections are still developing. This guide helps you understand what to look for, what questions to ask, and where to buy safely. By choosing carefully, you can support First Nations artists and their communities. - Kirîna hunera Aborijinî û Giravên Torres Strait dikare watedar be, lê hûn çawa dizanin ka ew rast û exlaqî ye? Hunera sexte hîn jî li Australya pirsgirêkek, û parastin hîn jî pêşve diçin. Ev rêberiya ji we re dibe alîkar ku hûn fêm bikin ka li çi bigerin, çi pirsan bipirsin, û li ku derê bi ewlehî bikirin. Bi hilbijartina bi baldarî, hûn dikarin piştgiriyê bidin hunermendên Neteweyên Yekem û civakên wan.

Have you ever considered using your bilingual skills to assist others? A career in translating and interpreting might be for you. In Australia you can train for a TAFE certificate all the way to Master’s degree prior to getting certified. In this episode we help you navigate the pathway to becoming a qualified practitioner. - Gelo ti tu caran fikirîye ku tu jêhatîyên xwe yên duzimanî bikar bînî da ku alîkariya kesên din bikî? Karekî di wergera nivîskî û devokî de dibe ku ji bo te be. Li Australya, ti dikarî ji bo bawernameyê li TAFE heta asta masterê perwerde bibî berî ku ti bibî xwedan bawername û bi fermî kar bikî. Di vê beşî Australya Binase de, em ji pisporan dibihîzin ku şîrove dikin ka ti çawa rêya xwe ber bi pîşeyê ve digerî.

Customs is generally the first point of contact for people entering Australia. Our Border Force Officers are there waiting. They ensure that we don’t bring in prohibited goods that could threaten Australia’s unique environment, economy and communities. Before you zip up your suitcase, here’s what you need to know about what can—and can’t—cross the border, and what’s at stake if biosecurity rules are ignored. - Gumrik bi gelemperî xala yekem a têkiliyê ye ji bo kesên ku dikevin Australya. Karmendên Hêza Sînor li wir in û li benda me ne. Ew piştrast dikin ku em kelûpelên qedexekirî yên ku dikarin gefê li jîngeha bêhempa, aborî û civakên Australya bikin naynin. Berî ku hûn çenteyê xwe bigirin, li vir tiştê ku hûn hewce ne bizanibin ka çi dikare - û çi nedikare - ji sînor derbas bibe, û çi di metirsiyê de ye ger qaîdeyên ewlehiya biyolojîk werin paşguh kirin.

If you’ve spent any time in Australia, you’ve probably noticed how relaxed the style is. You might notice activewear, surf brands and casual clothes everywhere. But there’s another side to Australian fashion. Aboriginal and Torres Strait Islander designers have been creating clothes and accessories for thousands of years — and that work is very much alive today. You’ll see it on runways, in global fashion campaigns and in everyday clothing. Find out what makes First Nations fashion different, how it connects to the environment and what you should be aware of if you want to wear it. - Ger we demek li Australyay derbas kiribe, îhtîmal we bala xwe daye ka şêwaza cil-liberkirinê çiqas rehet e. Dibe ku hûn li her derê cilên çalak wate active wear û cilên rojane bibînin. Lê li aliyekî din modaya Australya heye ku gelek kes dema ku ew nû tên nabîsin. Sêwiranerên Aborijinî û Giravên Torres Strait bi hezaran sal e cil û berg û êksêswaran diafirînin - û ev kar îro pir zindî ye. Çi modeya Neteweyên Yekem cuda dike, ew çawa bi jîngehê ve girêdayî ye û hûn çawa dikarin piştgiriyê bidin sêwiranerên Neteweyên Yekem.

Australia’s sun can be harsh. And sunscreen is one key measure protecting us against harmful sun exposure. We asked three scientists about sunscreen facts, myths and choosing the right products. - Tîrêja roya Australya dikare dijwar be. Û krêma parastina ji rojê yek ji tedbîrên sereke ye ku me ji tîrêjên rojê yên zirardar diparêze. Me ji sê zanyaran li ser rastiyên li ser tîrêjên rojê, efsaneyan û hilbijartina hilberên rast pirsî.

Australia’s hot, dry climate and unique landscapes make it one of the most bushfire-prone countries in the world. As climate change drives higher temperatures and drier conditions, we can expect more frequent and more intense bushfires in the future. But once the fire is out, how do you return home safely, find support, and look after yourself? - Avhewaya germ û hişk û peyzajên bêhempa yên Australyayê wê dikin yek ji welatên herî mezin e ku agirpêketina daristanan li cîhanê lê çê dibe. Ji ber ku guherîna avhewayê dibe sedema germahiyên bilindtir û rewşên hişktir, em dikarin li bendê bin ku di siberojê de agirên daristanan pirtir û dijwartir bibin. Lê gava agir vemirî, tu çawa bi ewlehî vegerî mal, piştgirîyê werbigirî û li xwe xwedî derdikevî?

Did you know that IVF is not the first, but in fact the last step in a sequence of fertility treatments? In Vitro Fertilisation is regulated by state and territory laws. It can also be expensive and emotionally challenging. Here’s what to expect when aiming to start a pregnancy with IVF in Australia. - Ma te dizanibû ku IVF ne gava yekem e, lê di rastiyê de gava dawîn e di rêze dermankirinên berhemdariyê (fertility) de? In Vitro Fertilisation ji hêla qanûnên wîlayet û herêman ve tê rêvebirin. Ew dikare biha û ji hêla hestyarî ve jî dijwar be. Li vir tiştê ku hûn hêvî dikin dema ku hûn armanc dikin ku li Australya bi IVF ducaniyê dest pê bikin hene.

Like in most countries, public transport in Australia is the cheapest way to get around. It includes trams, buses, trains and ferry services. And each state or territory has its own transport network. However, navigating Australia’s public transport system with ease requires knowing the basics around how it works and what to expect. - Wekî piraniya welatan, veguhastina giştî li Australyayê rêya herî erzan a gerê ye. Tram, otobîs, trên û xizmetên gemîyan dihewîne. Û her wîlayetek an herêmek xwedî tora xwe ya veguhastinê ye. Lêbelê, ji bo ku hûn bi hêsanî sîstêma veguhestina giştî ya Australya bikar bînin, divê hûn bizanin ka ew çawa dixebite û çi tê hêvîkirin.

January 26 is one of the most debated dates in Australia’s history. Often described as the nation’s birthday, the day marks neither the formal founding of the colony nor the creation of the Commonwealth. Instead, it reflects a layered history shaped by colonisation, political decisions, and ongoing First Nations resistance. Understanding what actually happened on January 26 reveals why the date is experienced so differently across the country. - 26ê Çileyê yek ji dîrokên herî zêde nîqaşkirî di dîroka Australya de ye. Ev roj, ku pir caran wekî rojbûna neteweyê tê binavkirin, ne damezrandina fermî ya koloniyê û ne jî afirandina Commonwealth nîşan dide. Berevajî wê, ew dîrokeke tevlihev nîşan dide ku ji hêla kolonîzasyon, biryarên siyasî û berxwedana berdewam a Xweciyên Australya ve hatiye çêkirin. Fêmkirina tiştê ku bi rastî di 26ê Çileyê de qewimî raber dike ka çima ev roj bi awayên wusa cihêreng li seranserê welêt tê pîroz kirin.

Summer in Australia can be very hot, and as our climate continues to warm, heatwaves are expected to become more frequent and more intense. In this episode of Australia Explained, we cover what a heatwave is, why they pose such a significant risk to human health, who is at most risk, and how to best prepare to cope with a heatwave. - Havîn li Australya dikare pir germ be, û rewşeke germê tê payîn ku pêlên germê pir dijwartir bibin. Di vî beşî Australia Explained de, em behsa wê dikin ka germahî çi ye, çima ew ji bo tenduristiya mirovan metirsiyeke ewqas bi tirs çêdike, kî di metirsiya herî mezin de ye, û mirov çawa çêtirîn amadekariyan bike da ku bi germahî re xwe bi rêve bibe.

Financial planning can feel stressful for any parent. When it comes to saving for your child’s future, knowing your options helps make informed decisions. And teaching your kid healthy money habits can be part of the process. - Plankirina aborî dikare ji bo dêûbavan strêsdar be. Dema ku dor tê ser perehevdana pereyan ji bo siberoja zarokê we, zanîna vebijarkan dikare bibe alîkar ku hûn biryarên zana bidin. Û fêrkirina adetên tendurist yên pereyan ji zarokê we re dikare bibe beşek ji pêvajoyê.

Each time you donate blood, you can save up to three lives. In Australia, we rely on strangers to donate blood voluntarily, so it’s a truly generous and selfless act. This ensures that it’s free when you need it—but it also means we need people from all backgrounds to donate whenever they can. Here’s how you can help boost Australia’s precious blood supply. - Her car dema ku hûn xwînê didin, hûn dikarin heta sê kesan rizgar bikin. Li Australyayê, em ji bo dayîna xwînê bi dilxwazî xwe dispêrin xerîban, ji ber vê yekê ev kiryareke bi rastî comerd û fedakar e. Ev piştrast dike dema ku pêwîstî pê heye ew belaş e - lê di heman demê de tê vê wateyê ku pêwîstî bi mirovên ji her paşerehan heye. Bi vê şêweyê, hûn dikarin alîkariya zêdekirina xwebexşkirina xwînê li Australya bikin.

A forced marriage occurs when one or both individuals do not consent freely, often due to threats, coercion, deception, or if they are under 16 or those with mental incapacities. No matter how long you've been living here, it's vital to know: You have the right to choose who you marry.  In this episode, we'll explore the difference between arranged and forced marriage and where you can turn for help if you or someone you know is affected.  - Zewaceke bi zorê dema ku yek an her du kes bi awayekî azad razî nebin, pir caran ji ber gef, zorê, xapandinê, an jî heke ew di bin 16 salî de bin an jî kesên pirsgirêkên derûnî hene. Xem nake hûn çiqasî li vir Jîyane, girîng e ku hûn bizanin: mafê we heye ku hûn hilbijêrin ka hûn bi kê re bizewicin. Di vê beşî de, em li ferqa di navbera zewaca rêkûpêk û ya bi zorê dinêrin, û hûn dikarin alîkariyê ji ku daxwaz bikin.

You may hear the protest chant, “what do we want? Land rights!” —but what does it really mean? Land is at the heart of Aboriginal and Torres Strait Islander identity, culture, and wellbeing. Known as “Country,” it includes land, waterways, skies, and all living things. In this episode of Australia Explained, we explore Indigenous land rights—what they involve, which land is covered, who can make claims, and the impact on First Nations communities. - Dibe ku hûn slogana protestoyê ya "Em çi dixwazin" yan Mafên erdê!" bibhîsin- lê wateya wan çî ye? Erd di dilê nasname, çand û refaha Aborjinî û Giravên Torres Strait de ye. Wekî "Welat" tê zanîn, ku erd, rêyên avê, asîman û hemî tiştê zindî dihewîne. Di vê beşî de Australya Binase de, em mafên erdê yên Xwecî vedikolin - ew çi vedihewînin, li ser çi erdî diaxafin, kî dikare îdîa bike, û bandor li ser civakên Neteweyên Yekem çî ye.

Bringing a pet into your home can fill it with joy and companionship – but it also comes with important responsibilities. In Australia, new pet owners need to be aware of legal requirements, along with essential tips for training and caring for their animals. - Anîna ajelekî (heywanekî) ji bo mal dikare bi kêf ûxweşî be - lê di heman demê de berpirsiyariyên girîng jî bi xwe re tîne. Li Australya, xwediyên ajelên nû divê ji şertên qanûnî, digel serişteyên girîng ji bo perwerde û lênerîna heywanên xwe haydar bin.

Access to safe drinking water is essential, and Australia’s often harsh environment means that our drinking water supplies are especially precious. With differences in the availability and quality of drinking water across the country, how do we know if it’s safe to drink? In this episode we get water experts to answer this question and more.   - Gihiştina ava vexwarinê ya ewle pir girîng e, û jîngeha Australya ya dijwar tê vê wateyê ku çavkaniyên me yên ava vexwarinê bi taybetî hêja ne. Ji ber cûdahiyên di hebûn û kalîteya ava vexwarinê de li seranserê welêt, em çawa bizanibin ka vexwarina wê ewle ye? Di vê beşî de pisporên avê bersîva pirsên me didin.

Many Australians love rolling up their sleeves and undertaking their own home improvements. But before you grab a hammer or paintbrush, it’s essential to understand the rules and risks so you can renovate safely and legally. - Australî hez dikin ku zendên xwe helmalin û nûjenkirina xaniyên xwe bi xwe bikin. Lê berî ku hûn çakûç bigirin, girîng e ku hûn rêgez û metirsiyan bizanibin. Çi dema ku hûn plan dikin ku metbexa xwe nû bikin yan jî garacekê ava bikin, li vir tiştên ku hewce ne hûn bizanibin hene da ku hûn bi ewlehî û qanûnî vê yekê bikin.

Education is a pathway to opportunity, but for too long, Indigenous students in Australia have faced barriers to success. While challenges remain, positive change is happening. In this episode we’ll hear from Indigenous education experts and students about what’s working, why cultural education matters and how Indigenous and Western knowledge can come together to benefit all students. - Perwerde rêyek e bo derfetan e, lê ji bo demeke dirêje, xwendekarên xwecihî yên li Australya rastî astengiyên serkeftinê hatine. Her çende ku dijwarî hîn jî hebin, guhertinên erênî diqewimin. Zêdetir xwendekarên xwecî xwendegehê diqedînin, zanîngeh zanîna Neteweyên Yekem qebûl dikin, û bernameyên bi rêberiya civakê cûdahiyeke rastîn çêdikin.

At some stage you will probably need help from a Justice of the Peace. It may be to prove your identity, to make an insurance claim or to certify copies of your legal documents in your language. JPs are trained volunteers who play a crucial role in the community by helping maintain the integrity of our legal system. So what exactly does a JP do and where can we find one when we need their services? - Dibe ku di demekê de hewceya we bi alîkariya dadwerê aştiyê (JP) hebe. Ev dibe ku ji bo îspatkirina nasnameya we, pêşkêşkirina daxwazeke sîgorteyê, yan jî kopiyên belgeyên we yên qanûnî bi zimanê we. JP xwebexşin ku bi alîkariya parastina yekparçeyiya sîstêma me ya qanûnî di civakê de roleke girîng dilîzin. Gelo JP çi ye, û dema ku hewce bi karûbarên wan hebe mirov dikare wan li ku bibînin?

The representation of Indigenous Australians in media has historically been shaped by stereotypes and exclusion, but this is gradually changing. Indigenous platforms like National Indigenous Television (NITV) and social media are breaking barriers, empowering First Nations voices, and fostering a more inclusive understanding of Australia’s diverse cultural identity. Learning about these changes offers valuable insight into the country’s true history, its ongoing journey toward equity, and the rich cultures that form the foundation of modern Australia. Understanding Indigenous perspectives is also an important step toward respectful connection and shared belonging. - Nûneratiya Xwecihiyên Australî di medyayê de demeke dirêj e ku bi stereotîp û dûrxistinê ve girêdayî ye, lê ev yeka hêdî hêdî tê guhertin. Platformên xwecihiyên wekî Televîzyona Neteweyî ya Xwecihiyan (NITV) û medyaya civakî, astengiyan dişkînin, dengên Xwecihiyên Australya hêzdar dikin, û têgihîştineke bêtire berfireh ya nasnameya çandî ya cihêreng ya Australya pêşve dixin.

Australia may be known for its beaches, but its snowfields offer unforgettable winter experiences—whether you're skiing, tobogganing, throwing snowballs, or seeing snow for the very first time. In this episode, we’ll guide you through everything you need to know for a snow trip, from what to pack and where to go, to how to stay safe, warm, and ready for fun. - Her çende ku Australya bi beravên xwe yên ro û betlaneyên havînê navdar be jî, di heman demê de hin cihên berfîn yên bêhempa hene ku di zivistanê de zindî dibin. Di vî beşî Australya Binase de, em ê her tiştê ku hewceye hûn bizanibin da ku rêwîtiya xwe ya berfê plan bikin, ji we re bibin alîkar: çi bixwe re bibin, çêtirîn cihên ku biçin, û çawa germ, ewle û amade bimînin ji bo serpêhatiyê.

A free, independent and diverse press is a fundamental pillar of democracy. Australia has two taxpayer-funded networks that serve the public interest (ABC and SBS), plus a variety of commercial and community media outlets. Although publicly funded media receives money from the government, it is unlike the state-sponsored outlets found overseas. - Çapemeniyeke azad, serbixwe û pirrçand stûneke bingehîn a demokrasiyê ye. Australya du torên ku ji bacgiran têne fînansekirin hene xizmeta berjewendiya giştî (ABC û SBS), û her weha cûrbecûr dezgehên medyayê yên bazirganî û civakî dikin. Her çende ku medyaya ji hêla dewletê ve tê fînansekirin ji hukûmetê peran werdigirin jî, ew ne wekî dezgehên ku ji hêla dewletê ve têne piştgirî kirin yên li derveyî welêt hene.

Do you know someone who makes an extraordinary impact in the community? It could be a person from any background or field of endeavour. You can help celebrate their achievements by nominating them for an Order of Australia. The more we recognise extraordinary members within our communities, the more Australia’s true diversity is reflected in the Australian honours list. - Ma hûn kesekî/ê nas dikin ku bandoreke bêhempa li ser civakê dike? Ew dikare kesekî ji her paşxerehan an jî qadeke xebatê be. Hûn dikarin bi berbijêrkirina wan ji bo xelata Order of Australia, serkeftinên wan pîroz bikin. Her ku em endamên îstîsnayî di nav civakên xwe de bêtir nas bikin, pirrengiya rastîn a Australya di lîsteya rûmetê ya Australya de bêtir xuya dibe.

Australia has a dark chapter of history that many are still learning about. Following European settlement, Aboriginal and Torres Strait Islander children were removed from their families and forced into non-Indigenous society. The trauma and abuse they experienced left deep scars, and the pain still echoes through the generations. But communities are creating positive change. Today these people are recognised as survivors of the Stolen Generations. - Australya xwedî serdemeke tarî ya dîrokê ye ku gelek kes hîn li ser nedizanin. Piştî bicihbûna Ewropîyan, zarokên Aborijinî û Giravên Torres Strait bi awayekî sîstematîk ji malbatên xwe hatin veqetandin û bi zorê tevlî civaka ne-xwecihî bûn. Troma û tadeyên ku wan dibûn, birînên kûr hiştin. Lê civak guhertinên erênî diafirînin. Îro ev kesana wekî rizgarmayên Nifşên Dizî têne nasîn.

Last year alone, over 3,200 romance scams were reported by Australians, resulting in losses of more than 23 million dollars. Three experts explain how scammers operate, the red flags to watch for, and what to do if you’re the victim of a romance scam. - Sala bohurî tenê, Australîyan zêdetirî 3,200 xapînokên evînîyê ragihandin, ku di encamê de zêdetirî 23 mîlyon dolar zirar kirin. Her ku xapînok zîrektir dibin, her kesê ku li evînê digere dikare bibe qurbanê planên wan.

Australia’s beautiful landscape is home to a stunning array of native plants and wildlife, and if you’re heading out to explore, it’s important to be a careful and respectful visitor. - Dîmenên ciwan yên Australya mala cûrbicûr nebat û jiyana kovî ya ecêb in, û heke hûn diçin gerrê, girîng e ku hûn mêvaneke/î baldar û rêzdar bin.

Visiting the emergency department with a sick or injured child can overwhelm parents due to long wait times and stress. Understanding what to expect can help. This episode explores when to go to children's hospital emergency departments in Australia and what to expect upon arrival. - Serdana beşê awarte bi zarokekî nexweş an birîndar re dikare dêûbavan ji ber li bendmayîna dirêj strês bike. Fêmkirina tiştan dikare bibe alîkar. Ev beş vedikole ka kengê mirov dikare biçe beşê awarte yê nexweşxaneyên zarokan li Australya û dema gihîştinê çi çaverê bike.

Australia has one of the highest life expectancies in the world. On average, Australians live to see their 83rd birthday. But for Aboriginal and Torres Strait Islander peoples, life expectancy is about eight years less. Closing the Gap is a national agreement designed to change that. By improving the health and wellbeing of First Nations, they can enjoy the same quality of life and opportunities as non-Indigenous Australians. - Australya yek ji welatên pêşeng e di cîhanê de dema ku tê ser bendewariya jiyanê. Bi navînî, Australî nêzîkî 83 salan dijîn. Lê ji bo mirovên Aborjinî û Girava Torres Strait, bendewariya jiyanê bi qasî heyşt salan kêmtir e. Girtina Valahiyî (Closing the Gap) peymaneke neteweyî ye ku ji bo guhertina wê hat çêkirin. Ji bo başkirina tenduristî û xweşiya Australîyên Neteweyên Yekem e - da ku ew bikaribin ji heman kalîteya jiyan û fersendan wekî Australiyên din xweşiyê bibînin.

Australia is experiencing more frequent and intense floods and storms. Once the winds calm and the water recedes, how do you return home safely? Experts speak on the essential steps to take after a disaster. - Li Australya lihe û bahozên dijwartir û dijwartir rû didin. Piştî ku ba aram dibe û av dadikeve, tu çawa bi selametî vegerî mala xwe? Pispor li ser gavên pêwîst yên piştî karesatekê diaxifin.

Australian public libraries are special places. Yes, they let you borrow books for free, but they also offer a wealth of programs and services, also free, and welcome everyone, from tiny babies to older citizens. - Pirtûkxaneyên giştî yên Australya cîhên taybetin. Erê, ew dihêlin ku mirov pirtûkan belaş deyn bike, lê ew di heman demê de gelek bername û xizmetan jî pêşkêş dikin, ji zarokên piçûk bigire heya hemwelatiyên mezin pêşwaziya her kesî dikin.

On election day the Australian Electoral Commission anticipates one million voters to pass through their voting centres every hour. Voting is compulsory for everyone on the electoral roll, so all Australians should familiarise themselves with the voting process before election day. - Di roja hilbijartinê de Komîsyona Hilbijartinê ya Australya texmîn dike ku her demjimêrekê mîlyonek dengdêr di navendên xwe yên dengdanê re derbas bibin. Dengdan ji bo her kesê ku di lîsteya hilbijartinê de ye mecbûrî ye, ji ber vê yekê divê hemî Australî berî roja hilbijartinê proseya dengdanê nas zanibin.

In Australia, robbery isn't just theft; it has specific legal definitions and consequences. This episode of Australia Explained podcast explores the types of crimes, including stealing. What does it mean legally? How can you protect yourself? And what support is available if it happens to you? - Li Australya, talan ne tenê dizî ye; pênaseyên qanûnî û encamên wê yên taybet hene. Ev beşê podkasta Australia Explained de celebên tawanan, tevî diziyê, vedikole. Wateya qanûnî çi ye? Hûn çawa dikarin xwe biparêzin? Û eger ew bi we re çê bibe çi piştgirî heye?

Tutoring is a booming industry in Australia, with over 80,000 tutors nationwide. Migrant families often spend big on tutoring, seeing education as the key to success. However, choosing the right tutor is essential to ensure a positive experience and real benefits for your child. - Xwendina taybet (tutoring) li Australya pîşesaziyeke geş e, ku li seranserê welêt zêdetirî 80,000 mamoste hene. Malbatên koçber bi gelemperî ji bo perwerdehiyê gelekî xerc dikin, perwerde wekî kilîta serkeftinê dibînin. Lêbelê, hilbijartina mamosteyê rast pêdivî ye ku ji bo zarokê we ezmûnek erênî û feydeyên rastîn peyda bike.

Anyone new to Australia can appreciate how important it is to keep your mother tongue alive. Language is integral to your culture and Australia's Indigenous languages are no different, connecting people to land and ancestral knowledge. They reflect the diversity of Australia’s First Nations peoples. More than 100 First Nations languages are currently spoken across Australia. Some are spoken by only a handful of people, and most are in danger of being lost forever. But many are being revitalised. In today’s episode of Australia Explained we explore the diversity and reawakening of Australia’s First languages. - Her kesê ku nû li Australya ye, zane ku çiqas girîng e mirov zimanê xwe yê dayikê zindî bihêle. Ziman ji çanda we re girînge û zimanên xwecî yên Australya ji hev cûda ne, mirovan bi ax û zanîna bav û kalan ve girêdidin. Zêdetirî 100 zimanên Neteweyên Yekem niha li seranserê Australya têne axaftin. Hin bi tenê ji hêla çend kesan ve têne axaftin, û piraniya wan di metirsiya windabûnê de ne. Lê gelek ji nû ve têne zindî kirin.

With another federal election due this year, there are steps you will need to take before casting your vote for the first time. Plenty of resources are available to help you enrol to vote and have your say in shaping our nation. - Li gel hilbijartinên federal yên ku îsal nêzik dibin, hin gavên ku divê hûn bavêjin hene, bi taybetî eger cara yekeme hûn deng didin. Gelek çavkaniyên berdest hene ku ji we re bibin alîkar ku hûn ji bo dengdanê xwe qeyd bikin û di avakirina neteweyê de gotina xwe bibêjin.

The Australian government has a social security system that provides a range of income support to those who are eligible . In fact, most people will receive a government payment at some stage in their lives. Strict rules determine who can receive these payments and how much they are paid. In this episode of Australia Explained we break down some of the most common government payments you may be entitled to. - Hukûmeta Australya xwedî sîstêmeke ewlekariya civakî ye ku piştgiriyeke dahatê dide kesên mafdar. Bi rastî, pir kes dê di qonaxeke jiyana xwe de peredana hukûmetê werbigirin. Rêgezên hişk diyar dikin ku kî dikare van peredanan werbigire û çiqas tê dayîn. Di vî beşî Australia Explained de, em hin peredanên hukûmetê yên herî gelemperî ku dibe hûn mafdarbin vedibêjin.

After-school activities offer children and teenagers many benefits, but the costs can quickly add up. Fortunately, Australia has many affordable and inclusive options, you just need to know where to look. - Çalakiyên piştî xwendegehê gelek feydeyan pêşkêşî zarok û ciwanan dikin, lê lêçûn dikarin zû zêde bibin. Xweşbextane, Australya gelek vebijarkên erzan û giştgîr hene, we tenê hewce hene ku hûn zanibin li ku li wan bigerin.

In Australia, January 26 is the national day, but the date is contentious. Many migrants who are new to Australia want to celebrate their new home, but it’s important to understand the full story behind the day. - Li Australya, 26ê Çileyê roja neteweyî ye, lê roj nakok e. Gelek koçberên ku nû hatine Australya dixwazin welatê xwe yê nû pîroz bikin, lê girîng e ku fêm bikin çîroka tevahî li pişt wê rojê çî ye zanibin.

Li Australya masîvaniya li ser zinaran çalakiyeke bi nav û deng e ku her sal ji mîlyonekî zêdetir masîvanên dilxwaz ji bo nêçîra masiyan hildikişin ser zinaran. Lê nezanîna şert û mercan dikare xetereyeke mezin ya birîndarbûnê yan jî mirinê peyda bike.

Australya welatekî xwedî metirsiyeke mezin ya hewayê ye û niha xwedî Sîstêma Pîvana Metirsiya Agirî û Sîstêma Hişyarkirina Lezgîn e ji bo alîkariya civakan û saziyan di warê amadekirin û bersivdayîna bûyerên cuda yên metirsîdar e wek agiran, lihe, baûbahoz û germahiya zêde.

Australia celebrates summer Christmas with beach visits, barbecues, and outdoor activities, creating a unique blend of traditional festivities and summer cheer. - Australya bi serdanên beravê (beach), barbekû, û çalakiyên li derve, cejina Krîsmas pîroz dike, ku tevliheviyeke bêhempa ya cejnên kevneşopî û şahiya havînê diafirîne.

Australian Boxing Day is a unique blend of cultural and commercial significance. While it doesn't have a solid religious connotation here, it's a day when Australians extend their Christmas festivities. It's often a time for family barbecues, cricket matches, and watching the iconic Sydney to Hobart yacht race. On the other hand, many Australians look forward to this day to sweep the stores for the best bargains.  - Boxing Day li Australya rojeke bêhempa ya girîngiya çandî û bazirganiyê ye. Tev ku ew li vir netêgeheke olî ya mezin e, ew rojek e ku Australî pîrozbahiyên xwe yên Krîsmisê dirêj dikin. Pir caran dem dema barbekiyûyên malbatî, maçên krîketê, û temaşekirina li pêşbaziya yotê (yacht) ya Sydney-Hobart-ê ye. Ji alîkî din ve, gelek Australî li hêviya vê rojê ne ji bo kirîna çêtirîn tişt ji firotgehan.

If you are homeless or at risk of becoming homeless it can be difficult knowing who to ask for a safe place to go. You don’t have to feel isolated, and there is no shame in asking for help. There are services that can point you to crisis accommodation and support, wherever you are. - Ger hûn bêmal bin (homeless) yan jî di bin metirsiya bêmalbûnê de bin, dibe ku dijwar be ku hûn zanibin ji kê cîhekî ewle bixwazin. Ne hewce ye ku hûn xwe îzol hest bikin, û ne şerm e ku hûn alîkariyê bixwazin. Li Australya, xizmetên piştevaniyê hene ku ji we re bibin alîkar ku hûn di dema krîzê de cîhekî bibînin, li ku dibe bila bibe.