Grantha Vachan - ग्रंथ वाचन

Samartha DasboadhDashak 1 : Prayers Chapter 5 : In praise of the Saintsश्री स्वामी समर्थ रामदास लिखित समर्थ दासबोथदशक १ स्तवनाचा - समास ५ : संतस्तवनTranslated by : Divakar Ghaisas Marathi : Snehal PatwardhanEnglish : Snehal BhagwatEditing : Shirish Shevade

Samartha DasboadhDashak 1 : Prayers Chapter 4 : Praise to Spiritual Teachersश्री स्वामी समर्थ रामदास लिखित समर्थ दासबोथदशक १ स्तवनाचा - समास ४ : सद्गुरुस्तवनTranslated by : Divakar Ghaisas Marathi : Snehal PatwardhanEnglish : Snehal BhagwatEditing : Shirish Shevade

Samartha DasboadhDashak 1 : Prayers Chapter 3 : Praises to Goddess Sharadaश्री स्वामी समर्थ रामदास लिखित समर्थ दासबोथदशक १ स्तवनाचा - समास ३ : शारदास्तवनTranslated by : Divakar Ghaisas Marathi : Snehal PatwardhanEnglish : Snehal BhagwatEditing : Shirish Shevade

Samartha DasboadhDashak 1 : Prayers Chapter 2: Hymns in praise of Lord Ganeshश्री स्वामी समर्थ रामदास लिखित समर्थ दासबोथदशक १ स्तवनाचा - समास २: गणेशस्तवनTranslated by : Divakar Ghaisas Marathi : Snehal PatwardhanEnglish : Snehal BhagwatEditing : Shirish Shevade

Samartha DasboadhDashak 1 : Prayers Chapter 1: Beginning of the Bookश्री स्वामी समर्थ रामदास लिखित समर्थ दासबोथदशक १ स्तवनाचा - समास १: ग्रंथारंभTranslated by : Divakar Ghaisas Marathi : Snehal PatwardhanEnglish : Snehal BhagwatEditing : Shirish Shevade

जय जय सत्चितस्वरूपा स्वामी गणराया ।अवतरलासी भूवर जड़ मूढ ताराया । जयदेव जयदेव ॥धृ॥ निर्गुण ब्रह्म सनातन अव्यय अविनाशी । स्थिरचर व्यापुन उरले जे या जगतासी ।तें तू तत्त्व खरोखर नि:संशय अससी । लीलामात्रे धरिले मानवदेहासी ॥१॥ होऊ न देशी त्याची जाणिव तू कवणा । करूनि ‘गणि गण गणात बोते’ या भजना ।धाता हरिहर गुरूवर तूची सुखसदना । जिकडे पाहावे तिकडे तू दिससी नयना ॥२॥ लीला अनंत केल्या बंकटसदनास । पेटविले त्या अग्नीवाचुनि चिलमेस ।क्षणात आणिले जीवन निर्जल वापीस । केला ब्रह्मगिरीच्या गर्वाचा नाश ॥३॥ व्याधी वारून केले कैकां संपन्न । करविले भक्तालागी विट्ठलदर्शन ।भवसिंधु हा तरण्या नौका तव चरण । स्वामी दासगणूचे मान्य करा कवन ॥४॥

या ग्रंथाची अवतरणिका | देतों आतां ही तुम्ही ऐका | वेळ उगा दवडूं नका | पूर्ण व्हावें सावधान ||या ग्रंथाची अवतरणिका | देतों आतां ही तुम्ही ऐका | वेळ उगा दवडूं नका | पूर्ण व्हावें सावधान ||

विसाव्यामाजीं इतर | श्रींची समाधि झाल्यावर | जे का घडले चमत्कार | त्यांचें वर्णन केलें असे || जे जे भाविक भक्त कोणी | त्यांना त्यांना अजुनी | दर्शन देती कैवल्यदानी | त्यांच्या इच्छा पुरवून ||

कथा एकोणविसाव्यासी | दिला काशीनाथपंतासी | आशीर्वाद तो अतिहर्षी | तो येता दर्शना || गोपाळ मुकिंद बुटी भला | नागपुरासी घेऊन गेला | श्रीगजाननस्वामीला | आपुल्या गेहाकारणें || त्याच्या मनीं ऐसा हेत | महाराज ठेवावें नागपुरांत | परी हरि पाटलांनीं परत | आणिले समर्थ शेगांवीं || धार-कल्याणचे रंगनाथ | साधु आले भेटण्याप्रत | समर्थासी शेगांवांत | ऐसे आणि कितीतरी || श्रीवासुदेवानंद सरस्वती | जो कर्ममार्गाची प्रत्यक्ष मूर्ति | दृष्टादृष्ट होतां नुसती | आनंद झाला उभयतातें || तेव्हां बाळाभाऊला | जो कां होता संशय आला | तो समर्थांनीं निवटिला | करुनियां उपदेश|| केलें खळ्याचें संरक्षण | गाढवाचे पासून | समर्था मारितां आलें मरण | नारायणासी बाळापुरीं || गजाननाचे कृपें भलें | जाखडयाचें लग्न झालें | कपीलधारेसी दिधलें | दर्शन निमोणकराला || तुकारामें आपुला | पुत्र समर्था वाहिला | नारायण नामें भला | सेवा करावयाकारणें || पंढरीतें जाऊन | विठ्ठलातें विचारुन | महाराज आले परतून | शेगांवाकारणें || पुढें भाद्रपदमासासी | ऋषि-पंचमीच्या पुण्य दिवशीं | आधुनिक कालाचा हा ऋषि | समाधिस्त जहाला ||

कथा बायजा माळणीची | अठराव्यामाजीं साची | कवर डाँक्‍टरच्या फोडाची | कथा यांत ग्रथित असे || महाराज गेले पंढरीला | घेऊन अवघ्यां लोकांला | तेथें बापुना काळ्याला | दर्शन हरीचें करविलें || कवठे बहादुरचा वारकरी | मरीनें झाला आजारी | त्यास घटकेमाझारीं | समर्थानें बरें केलें || एक्या कर्मठ ब्राह्मणाला | श्वान उठून मेलेला | दाऊन त्याचा गलित केला | कर्माभिमान श्रोते हो ||

सतराव्यांत कथा सुरस | विष्णूसाच्या घरास | जाया मलकापुरास | समर्थ निघाले गाडींतून || नग्न फिरती म्हणूनी | खटला भरला पोलिसांनीं | केवळ अहंपणानीं | सत्पुरुषासी त्रास द्याया || महताबशा सांईला | पाठवून दिलें पंजाबाला | हिंदुयवनांविषयीं केला | कळकळीचा बोध त्यासी || बापुरावाच्या कांतेसी | भानामती न मानी साची | भेट गंगाभागीरथीसी | झाली अकोटीं विहिरींत ||

कथा ऐशा सोळाव्यासी | पुंडलीक अंजनगांवासी| जातां निवारिले त्यासी | येऊनिया स्वप्नांत || पादुकाचा प्रसाद त्याला | झ्यामसिंगहस्तें पाठविला | कवराच्या भाजीभाकरीला | ग्रहण केलें आनंदें || छरा तुकारामाचा | कानामधून पडला साचा | ह्या अशा कथांचा | समावेश सोळाव्यांत || 

अध्याय तो पंधरावा | शिवजयंतीचा आहे बरवा | आले अकोले नामक गांवा | टिळक बाळ गंगाधर || भाकरी प्रसाद पाठविला | कोल्हटकराचे हस्तें भला | मुंबईंत लोकमान्याला | ग्रहण करायाकारणें || श्रीधर गोविंद काळ्यास | करिते झाले उपदेश | नको जाऊं विलायतेस | येथेंच आहे सर्व कांहीं ||

नर्मदेच्या स्नानास | सोमवती अमावास्यास | नौका फुटतां छिद्रास | हात लाविला नर्मदेनीं ||विडा माधवनाथाला | शिष्याहातीं पाठविला | या कथा चवदाव्याला | वर्णिल्या असती साकल्यें ||

कथाभाग तेराव्याचा | महारोग गोसाव्याचा | हरण गंगाभारतीचा | केला असें गजाननें || बंडुतात्यासी भाग्य आलें | भूमींत धन सांपडलें | कर्जापासून मुक्त केलें | समर्थानें निजकृपें ||

शेठ बच्चूलालाची | कथा द्वादशाध्यायीं साची | मूर्ति निरिच्छपणाची | प्रत्यक्ष होते महाराज || स्वामीचें वस्त्र नेसला | पितांबर शिंपी कोंडोलीला | स्वइच्छेनें येता झाला | परमभक्त होता जो || पितांबरानें कोंडोलीसी | बळिरामाच्या शेतासी | वठलेलिया आंब्यासी | पानें फळें आणविलीं || पितांबर राहिला कोंडोलींत | तेथेंच झाला समाधिस्थ | नवा मठ झाला स्थापित | शेगांवीं समर्थ इच्छेनें || विचार करुनी मानसीं | बसून रेतीच्या गाडीसी | महाराज नव्या मठासी | आले जुन्या मठांतून || झ्यामसिंगानें मुंडगांवाला | नेलें गजाननस्वामीला | पर्जन्यानें घोटाळा | भंडार्‍याचा केला असे || झ्यामसिंगानें आपुली | इस्टेट समर्था अर्पिली | पुंडलिकाची निमाली | गांठ प्लेगची श्रीकृपें ||

एकादशाध्यायीं कथन | भास्करासी डसला श्वान | आले त्र्यंबकेश्वरीं जाऊन | गोपाळदासा भेटले || झ्यामसिंगाच्या विनंतीसी | देऊन मान अडगांवासी | येते झाले पुण्यराशी | श्रीगजाननमहाराज || निजधामा भास्कर गेला | त्याचा देह ठेविला | द्वारकेश्वरासन्निध भला | सतीबाईचे शेजारीं || आज्ञा केली कावळ्यांला | तुम्ही न यावें या स्थला | वांचविले गणु जवर्‍याला | सुरुंग उडतां विहिरींत ||

दशमाध्यायीं सुरेख | उमरावतीचें कथानक | उपरति झाली पुरी देख | तेथें बाळाभाऊला || गणेश आप्पा चंद्राबाई | यांनीं अर्पिला संसार पाईं | भावभक्तीनें लवलाही | गजाननस्वामीच्या || गणेश दादा खापडर्याला | शुभ आशीर्वाद दिधला | छत्रीनें मारुन बाळाला | परीक्षा त्याची घेतली || द्वाड गाय सुकलालाची | अति गरीब केली साची | दांभिक भक्ति घुडयाची | कशी ती कथन केली ||

कथा नवमाध्यायाला| द्वाड घोडा शांत केला | खूण नवस करणाराला | दिली असे गांजाची || दासनवमीचे उत्सवासी | समर्थ बाळापुरासी | घेऊन आपल्या शिष्यांसी | बाळकृष्णाच्या घरां गेले ||बाळकृष्णालागून | करविलें समर्थाचें दर्शन | संशयरहित केलें मन | तया रामदास्याचें || दशमाध्यायीं सुरेख | उमरावतीचें कथानक | उपरति झाली पुरी देख | तेथें बाळाभाऊला || गणेश आप्पा चंद्राबाई | यांनीं अर्पिला संसार पाईं | भावभक्तीनें लवलाही |  जाननस्वामीच्या || गणेश दादा खापडर्याला | शुभ आशीर्वाद दिधला | छत्रीनें मारुन बाळाला | परीक्षा त्याची घेतली || द्वाड गाय सुकलालाची | अति गरीब केली साची | दांभिक भक्ति घुडयाची | कशी ती कथन केली ||

कथा आहे अष्टमांत | दुफळी पाटील देशमुखांत | अर्ज दिधला सरकारांत | महारांनीं विरुद्ध पाटलाच्या || खंडूवरी बालंट आलें | तें समर्थांनीं नासिलें | निर्दोष सुटते झाले | खंडू पाटील खटल्यांतून || तेलंगी ब्राह्मणाला | वेद म्हणून दाखविला | आपण कोण हा कळविला | सहज लीलेनें समाचार || कृष्णाजीच्या मळ्याशीं | महाराज राहिले छपरासी | मंदिराच्या सान्निध्यासी | चंद्रमौळी हराच्या || ब्रह्मगिरी गोसाव्याला | अभिमानविरहित केला | "नैनं छिन्दन्ति" श्र्लोकाला | रहस्यासह सांगून || जळत्या पलंगाच्यावर | महाराज बसते झाले स्थिर | न जाळे वैश्वानर | केव्हांही खर्‍या संताला ||

गांवींची पाटीलमंडळी | अवघी आडदांड होती भली | हमेशा होई बोलाचाली | त्यांची समर्थाबरोबर || हरि पाटलासवें भले | महाराज कुस्ती खेळले | मल्लविद्येचें दाविलें | प्रत्यंतर बहुताला || उंसाचा चमत्कार | दाऊनियां साचार | अभिमानाचा परिहार | केला पाटील मंडळींच्या || भिक्यानामें दिला सुत | खंडू कडताजी पाटलाप्रत | आम्रभोजनाचें व्रत | चालविण्यास कथिलें पाटलाला || ऐशा कथा सप्तमाध्यायीं | कथन केल्या आहेत पाही | निष्ठा समर्थांच्या ठायीं | जडली पाटीलमंडळींची ||

षष्ठाध्यायीं ऐसी कथा | बंकटलालें सद्‌गुरुनाथा | मक्याचीं कणसें खाण्याकरितां | नेलें आपुल्या मळ्यांत ||गांधीलमाशा उठल्या तेथ | लोक होऊन भयभीत | पळूं लागले असती सत्य | जीव आपुला घेऊनी || बाधा गांधीलमाश्यांची | महाराजा न झाली साची | घेतली असे शिष्यत्वाची | परीक्षा बंकटलालाची || नरसिंगजीस भेटण्याला | स्वामी गेले अकोटाला | जो नरसिंगजी होता भला | शिष्य कोतशा अल्लीचा || कांहीं दिवस राहिले | अकोटामाजीं भले | नरसिंगजीसी हितगुज केलें | बंधु आपुला म्हणून || चंद्रभागेच्या तीरीं | शिवरग्रामाभीतरीं | कृपा व्रजभूषणावरी | केली असें जाऊन || मारुतीच्या मंदिरांत | श्रावणमासाच्या उत्सवांत | समर्थ आले राहण्याप्रत | येथें षष्ठमाची पूर्तता ||

कथा पंचमाध्यायांत | महाराज पिंपळगांवांत | बसले शंकराच्या मंदिरांत | पद्मासन घालोनियां || गुराख्यांनीं पूजा केली | गांवची मंडळी तेथें आली | महाराजांसी घेऊन गेली | पिंपळगांवाकारणें || हें कळलें बंकटलाला | तो पिंपळगांवास गेला | महाराजासी आणण्याला | परत शेगांवाकारणें || समर्थासी आणले परत | कांहीं दिवस राहून तेथ | पुन्हां गेले अकोलींत | भास्करासी तारावया || कोरडया ठणठणीत विहिरीला | जिवंत झरा फोडीला | एका क्षणांत आणिलें जला | त्या कोरडया विहिरी ठायीं || भास्कराची उडवलि भ्रांती | घेऊन आले तयाप्रती | शेगांवास गुरुमूर्ति | ही कथा पंचमांत ||

कथा चतुर्थाध्यायाठायीं | येणें रीतीं असे पाही | जानकीरामें दिला नाहीं | विस्तव चिलमीकारणें ||किडे पडले चिंचवण्यांत | अन्न गेलें वायां सत्य | सोनारानें जोडून हात | केली विनंती समर्थांला || त्याचा अपराध क्षमा केला | पूर्ववत्‌ केले चिंचवण्याला | जानकीराम भक्त झाला | ते दिवसापासून || होते दोन कान्होले | उतरंडीसी ठेविलेले | तेच समर्थें मागितले | खाया चंदू मुकिंदासी || चिंचोलीच्या माधवाला | यमलोक दावून मुक्त केला | शिष्याहातें करविला | थाट वसंतपूजेचा ||

कथा तृतीयाध्यायाला | गोसाव्यानें नवस केला | गांजाचा श्रीसमर्थाला | पाजण्याचा विबुध हो ||त्याची इच्छा पुरविली | प्रथा गांजाची पडली | तेथपासोनी भली | शेगांवचे मठांत ||जानराव देशमुखाचें | गंडांतर टाळिलें साचें | देऊन तीर्थ पायांचें | आपुलें तें स्वामींनीं || मृत्यूचे ते प्रकार | तेथें कथिले सविस्तर | तुकारामासी दिला मार | ढोंग करितो म्हणोनी ||

कथा द्वितीयाध्यायांत | येणेंपरी आहे सत्य | गोविंदबुवाच्या कीर्तनांत | महाराज येऊन बैसले || पितांबर शिंप्याला | रस्त्यांत चमत्कार दाविला | बंकटलालाच्या घराला । महाराज गेले शेवटीं ॥

प्रथमाध्यायीं मंगलाचरण | देवगुरुचें वंदन |केलें पुढें निवेदन | गजाननाच्या पूर्वचरिता ||माघमासीं सप्तमीसी | समर्थ आले शेगांवासी |देवीदासाच्या सदनापासीं | दिसते झाले प्रथमतः ||बंकटलाल दामोदर | दोन होते चतुर नर | त्यांनीं परीक्षा अखेर | केली गजाननाची ||