Heilige Grond

Hoe leg je verbindingen tussen de ervaringen en vragen van mensen nu en zingevende bronnen (zoals de Bijbel) en tradities? Hoe doet daarin ook je eigen spiritualiteit en biografie mee? Over deze vragen gaat het in de hermeneutiek of de hermeneutische competentie. Een belangrijke vaardigheid in het werk van geestelijk verzorgers, predikanten, kerkelijk werkers – maar in de praktijk blijkt het ook vaak een lastige, zowel qua inhoud (waar hebben we het nou precies over?) als in de uitvoering: hoe leg je dan concreet die verbindingen?In deze aflevering gaat Koos hierover in gesprek met Theo van Leeuwen en Nellie van Voornveld. Theo was docent pastoraat aan Hogeschool Windesheim, is supervisor, en promoveerde begin 2025 aan de Protestantse Theologische Universiteit op een onderzoek over hermeneutische communicatie. Nellie is buurtdominee in Slotervaart, Amsterdam en ontmoet mensen met allerlei religieuze en niet-religieuze achtergronden. Hoe leg je dan contacten en hoe komen geloof en zingeving daarin ter sprake? Luister in deze aflevering naar een vruchtbaar zoeken naar taal voor wat er gebeurt in de ontmoeting als je ruimte biedt aan de ander - en iets kunt doen of aanreiken dat een hoopvol licht werpt op de situatie. Het vraagt om alert zijn op verschillende lagen in de communicatie, om het kunnen horen van metaforen en om bewustzijn van je eigen spiritualiteit. “Soms is het samen stamelen bij de grote vragen van het leven”. Een gesprek vol inzichten en voorbeelden uit praktijk en onderzoek.ReferentiesHet proefschrift What Layer are we on? Conversational Hermeneutics in Chaplaincy and Pastoral Care van Theo van Leeuwen is open access beschikbaar: What layer are we on? | Theo van LeeuwenHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In de Tweede Wereldoorlog raakten ds. Leendert Overduin en zijn zussen Maartje en Corrie betrokken raakten bij het verzet.Met Louren Blijdorp en Rianne Oosterom verkennen we hun verhaal. Wat dreef hen tot deze keuzes, welke rol speelde geloof, en wat betekent dat voor hoe wij vandaag leven en handelen?Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe pak je je leven weer op na een crisis? Als je diep gaat, hoe kom je jezelf dan tegen en wat motiveert je om vol te houden? Met deze vragen en drie Bijbelverhalen op zak, gaat de Theoloog der Nederland dit jaar in gesprek met mensen. Maar wat als de crisis of het trauma voortduurt zoals in het aardbevingsgebied in Groningen? En het niet individuen maar gemeenschappen treft? Wat doe je dan als geestelijk verzorger?Koos gaat in gesprek met Marjo van Bergen, geestelijk verzorger in het aardbevingsgebied en Arnold Huijgen, Theoloog der Nederlanden. Beiden spreken met mensen over hun crisis. Arnold neemt de Bijbel mee. Marjo put uit een andere gereedschapskist, die van taal. Door taal te geven aan hun eigen verhaal, wil ze verbinding maken met mensen die verstomd zijn, of die schreeuwen. Of, zoals zij zelf doet, alles aangrijpen om het verhaal van de getroffenen te blijven vertellen. Maar ook, aanvaarden dat wij, mensen, systemen bouwen waarin we elkaar onrecht aan doen.Wel de hoop en verwachting dat God recht zal doen, want wij mensen krijgen de ellende niet opgelost.Marjo van Bergen was leider van het team geestelijke verzorging van GVA Groningen. Prof. dr. Arnold Huijgen is hoogleraar dogmatiek aan de PThU en sinds november 2025 Theoloog der NederlandenLinks:https://gvagroningen.nl/2249-2/PThU-hoogleraar Arnold Huijgen nieuwe Theoloog der Nederlanden - Protestantse Theologische UniversiteitHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In de Goede Week voor Pasen komen alle emoties voorbij, in woorden en in muziek. Hoe bereiden predikant en kerkmusicus zich voor op dit liturgisch hoogtepunt van het jaar? En waarom is Bachs Matthäus Passion niet de meest passende muziek? Ja, je hoort het goed! Koos spreekt met Willem en Herman over de allesomvattende emoties van de Goede Week: van de vrolijke processie op Palmzondag tot diepe rouw op Goede Vrijdag en het vuur van de Paasnacht. De liturgie van de Goede Week heeft oudtestamentische papieren. Willem hecht aan die traditie. “Het zijn heilige dagen die vragen om eerbied.” Qua kerkmuziek is dit de meest intense periode, volgens Herman. “Je wilt een zekere kwaliteit brengen, maar dat is niet het enige; het gaat om resonantie en zeggingskracht.” Voor Herman is Bachs Matthäus zelfs niet goed genoeg.Willem Roskam is predikant van de Domkerk in Utrecht. Herman Mussche is kerkmusicus van de Oudekerkgemeente in Amsterdam, cantor van de Jacobikerk in Utrecht en dirigent van verschillende koren. Kerkgemeente - Domkerk UtrechtVeertigdagentijd & Pasen | Protestantse Kerk in Nederlandhttps://hermanmussche.nl/Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Primeur op de PThU: een artist in residence. Libriswinnaar Mariken Heitman is tot en met eind maart te gast op de PThU. Doel: waar raken kunst en theologie elkaar in het spreken over de natuur. Met workshops van theologen en Mariken zelf.Koos gaat in gesprek met Joyce Rondaij (docent PThU) en Mariken, die ook bioloog en tuinder is. In deze residency gaan ze op zoek naar nieuwe grondtaal. Theologen zijn veel bezig met leer en hoofd. Joyce hoopt ze bewust te maken van de grond, de bodem waar ons voedsel vandaan komt. Samen met Mariken hebben studenten en medewerkers tuinbonen gezaaid in de tuin van de PThU. Mariken is op zoek naar nieuwe taal voor haar relatie met de tuin, en laat zich door theologen inspireren, met als eindresultaat een viering: ‘Liturgie van de Tuin’. “Als je verwondering voelt, ben je verbonden”, aldus Mariken.https://www.pthu.nl/actueel/nieuws/2025/12/primeur-bij-de-pthu-een-artist-in-residence/https://www.pthu.nl/over-pthu/organisatie/medewerkers/j.rondaij/https://marikenheitman.nl/Nieuwe grondtaal is een deelproject van Grond.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Volgens de cijfers in de emancipatiemonitor is Nederland één van de meest geëmancipeerde samenlevingen. Tegelijk zien we in Nederland onder GenZ een neiging naar meer conservatieve man-vrouw beelden en -verhoudingen, met een groeiende manosphere en de beweging van tradwives. Niet zelden wordt daarbij ook verwezen naar christendom en islam.Wat is de invloed van de Bijbel op man/vrouw-beelden? En wat is de invloed van de culturele man/vrouw verhoudingen op interpretatie van de Bijbel? Koos spreekt er in deze aflevering over met Heleen Zorgdrager, emeritus hoogleraar Systematische Theologie en Genderstudies aan de Protestantse Theologische Universiteit; en met Charlotte Glasbergen-Molenaar, studente theologie en hoofd van het Theologisch team van ZijLacht, vrouwenplatform van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap.Een levendig gesprek over geloof en identiteit, cultuur, eigenwaarde, rolpatronen en hoopvol kijken naar hoe God ook in die zoektocht van jongeren zijn werk doet.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

We krijgen een inkijkje in de euthanasiepraktijk van de arts. Elk euthanasieverzoek doet een beroep op de dokter. Welke rol heeft hij/zij precies en wat speelt er allemaal mee?Recent verscheen het boek ‘Euthanasie en de dokter’ met 54 ervaringsverhalen van artsen. Zowel huisartsen als specialisten, christenen als niet-christenen, artsen in opleiding als bijna-gepensioneerden vertellen eerlijk over hun ervaringen. Wieke Ligtenberg, onderzoeker bij de Lindeboomleerstoel naar regiovariatie in euthanasie in Nederland, coördineerde dit proces en vormde samen met Theo Boer en Stef Groenewoud de redactie. Lydia van der Weij is AIOS ouderengeneeskunde en een van de geïnterviewde artsen.Koos gaat met hen in gesprek over het levenseinde, lijden, gewetensbezwaren en verantwoordelijkheid.LinksBoek: Euthanasie en de dokterVerhalenbundel over ervaringen rondom euthanasie | www.lindeboominstituut.nlLuister ook #18 - Mijn verlangen, jouw verdriet. Wie mag er meepraten over euthanasie? Met Stef Groenewoud en Trijntje Scheeres-Feitsma. Een gesprek over ervaringen van naasten bij euthanasie, bij het eerder verschenen boek ‘Leven met euthanasie’.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In deze aflevering ontvangt Koos Tamminga drie gasten voor een interreligieuze ontmoeting: Rabbijn Lody van de Kamp, Islamitisch theoloog Najib Tuzani en christelijk theoloog Bernhard Reitsma. “We zijn alle drie arrogant - absoluut overtuigd van ons eigen gelijk. Maar we moeten wel samen uitvinden hoe we samen in de samenleving staan.”Tussen de drie Abrahamitische religies verschillen de opvattingen over wie gered wordt (en hoe) en wat waarheid is. Die eigenheid schuurt soms. Christendom en Islam zijn daarbij (anders dan het Jodendom) ook nog eens gericht op zending – waarbij van de ander gevraagd wordt om opvattingen en levensstijl los te laten en nieuwe aan te nemen. Door de zendingsgeschiedenis heen ligt daarom het accent vaak op het exclusieve. Tegelijk moeten we het in de samenleving met elkaar zien te rooien en dat vraagt ook inclusiviteit. Is er een weg te vinden waarbij je in verbinding komt met de ander, zonder jezelf op te geven? En is er dan toch ook ruimte voor een missionaire component en een gesprek over wat wezenlijk is? Wat kunnen we ook juist samen betekenen voor de samenleving, ondanks onderlinge verschillen? “Het volhouden van de spanning is ook een weg vooruit.”Een levendig gesprek over mens zijn, overtuigingen en bewogenheid, verantwoordelijkheid en verbinding.LinksA clash of civilizations revisited. Kerk, theologie en ‘de’ islam. Inaugurele rede prof. B.J.G. Reitsma, bij zijn aanvaarding van de leerstoel Kerk en theologie met speciale aandacht voor de islam aan de Protestantse Theologische Universiteit.Exclusief Inclusief? Contouren van een theologie van inclusie. Afscheidsrede prof. Reitsma bij zijn afscheid van het lectoraat ‘Diversiteit en professionaliteit’ aan de Christelijke Hogeschool Ede.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Veel jongeren zoeken naar wie ze zijn, waar ze bij horen en waar ze voor leven. In deze aflevering verkennen we met Joyce Couprie en Martin Kamp hoe we in onze omgang met jongeren kunnen laten zien wie God voor hen is en wil zijn. Joyce Couprie is schoolpsycholoog en als coördinator en onderzoeker verbonden aan het Expertisecentrum Onderwijs en Identiteit van de Theologische Universiteit Utrecht. Martin Kamp is theoloog en jongerenwerker bij The Mall in Delft, een project van Youth for Christ. Beiden werden geïnterviewd in het boek: ‘Goed nieuws – hoe deel je het met jongeren?’ dat in december verschenen is in de TU Bezinningsreeks.Goed nieuws – hoe deel je het met jongeren? In december verschenen in de TU Bezinningsreeks: Nieuwe TUU-uitgave: Goed nieuws voor jongeren - Theologische Universiteit Utrecht Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wat is een gemeenschap, en waarom is samenleven belangrijk? In deze aflevering verkennen we de kracht van (christelijke) gemeenschappen en wat zij ons leren over gerechtigheid en de grond onder onze voeten.Koos gaat in gesprek met Jurjen (theoloog) en Theanne (tekstschrijver). Theanne schrijft vanuit haar betrokkenheid op de Martine Vonk Stichting over ecologie en gemeenschapsdenken, onder andere in het boekje Samen genieten van genoeg. In deze aflevering vertelt ze hoe gemeenschappen zoals de Hernhutters en Amish, ons kunnen inspireren tot leven met aandacht voor grenzen, genoeg en kwaliteit.Jurjen verbindt deze ecologische en theologische inzichten met zijn eigen levensverhaal. Hij woonde in leefgemeenschappen in Amsterdam, was daar actief als missionair voorganger, en leeft nu in een heel andere context, met beide benen in de klei. Zijn ervaringen laten zien hoe de omgeving waarin je leeft invloed heeft op gemeenschapsleven en welke vragen en mogelijkheden dat oproept in het zoeken naar recht doen aan mens én aarde.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

December: de maand van geven en ontvangen. Een maand vol rituelen. Sinterklaas en kerst worden vaak gezien als feestjes van gezelligheid, samenzijn, en geven; maar het zijn ook praktijken die veel koopzucht met zich meebrengen. Welke (seculiere) liturgie kenmerkt de decembermaand? Welke rol speelt consumeren daar in? En waar verlangen we eigenlijk ten diepste naar in deze decembermaand?Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In deze aflevering kijkt Mirella Klomp terug op de ‘Grondreis’ die ze als Theoloog der Nederlanden ‘24-’25 maakte. In alle provincies ging ze op zoek naar de verhalen die opkomen uit de materiële werkelijkheid van een concreet stuk grond. Wat is de betekenis van die plek in alles wat er op en omheen gebeurt? Verbindt of scheidt de grond? In hoeverre kunnen we grond naar onze hand zetten en is dat dan eigenlijk goed?Theologisch stelt het ook voor de vraag hoe het ervoor staat met onze verhouding tot het materiële. Laat God zich kennen en ontmoeten in modder en mijnstof? Of is God vooral een geestelijke realiteit, die misschien wel iets te zeggen heeft over onze materiële zaken, maar daar niet zozeer in is? Gesprekspartner over die vragen is mr. Cor Verkade, vastgoedondernemer, directeur bij Van Dam, Van Dam & Verkade, en student theologie. Wat betekent het concreet de omgang met vastgoed wat je gelooft over God en goed, over schoonheid en sacramentaliteit? Kun je zeggen dat God ook de vorm aan kan nemen van een wisselwoning – of enkel dat Hij in een wisselwoning kan voorzien? Hoe wezenlijk is dat verschil? “Zegeningen zijn prachtig, maar het is toch een afgeleide.”Mirella Klomp – impressie van de ‘Grondreis’ als Theoloog der NederlandenOratie Stof tot nadenken. Geloof in de materiële werkelijkheid en de taak van de praktische theologie – prof. KlompHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Vandaag de dag wordt nog in veel kerken regelmatig de geloofsbelijdenis uitgesproken die 1700 jaar geleden tijdens het concilie van Nicea geformuleerd werd. Wat stond er in die tijd op het spel en hoe zie je dat terug in de accenten en formuleringen in deze geloofsbelijdenis? Was het een duidelijke stellingname tegen invloeden vanuit de Griekse mythologie, of klinken de mythen er juist in mee? Wat is door de tijd heen de plek en invloed van deze geloofsbelijdenis geweest in verschillende tradities? Hoe verschillen recentere belijdenissen van deze? Hebben de woorden van 1700 jaar geleden nog betekenis in en voor de context van vandaag, of vraagt die om nieuwe accenten en formuleringen? Koos praat er in deze aflevering over door met prof. Wim Moehn, hoogleraar Geschiedenis van het gereformeerd protestantisme aan de Protestantse Theologische Universiteit, en dr. Marinus de Jong, Universitair Hoofddocent aan de Theologische Universiteit Utrecht en auteur van het boek Wij belijden. Belijdenissen van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. Beiden werkten ook mee aan het boek Nicea voor nu, dat tijdens de Nacht van de Theologie op 13 november gepresenteerd is. KokBoekencentrum | Nicea voor nuTekst van de geloofsbelijdenis van Nicea: Geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel - WikipediaHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Kinderen en jongeren van nu leven in een veeleisende tijd; prestatiedruk, een onzekere toekomst, digitale uitsluiting, psychische kwetsbaarheden… Veel komt ook samen in de steeds meer gehoorde term ‘zingevingscrisis’. Hoe kunnen kerken en scholen hun bronnen, tradities, taal en handelingsperspectieven inzetten om jonge mensen te helpen bij het ontvangen en geven van zin – ook in een tijd waarin vertrouwdheid met die bronnen en met Bijbelse taal niet meer vanzelfsprekend is en verbindingen tussen gezin, school en kerk zijn weggevallen?Hoe kunnen kerk en onderwijs elkaar in dit opzicht aanvullen, waarin onderscheiden ze zich juist?  In deze aflevering spreekt Koos hierover met Ronelle Sonnenberg en Erik Renkema. Ronelle is universitair hoofddocent praktische theologie aan de PThU, ze heeft bijzondere aandacht voor youth ministry. Erik is adviseur identiteit bij Verus, vereniging voor katholiek en Christelijk onderwijs in Nederland. Een gesprek over identiteit en mensbeeld, goud en het goede, een nieuwe context voor oude woorden en vier V’s.Eerdere afleveringen over duiding van de problematiek onder jongeren:·       #59 Mentale gezondheid en zingeving bij jongeren·       #70 God in Nederland Eerdere afleveringen over vorming in onderwijs en kerk:·       #69 Leren leven met het kwaad·       #24 Leren geloven, kan dat? Genoemd in de podcast:Gert Biesta – De school als vrijplaats. Verus | De school als vrijplaats.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

“Wie vrede wil, moet zich voorbereiden op oorlog” is al een eeuwenoud gezegde. Maar is dat zo? Is vrede niet juist het uitsluiten van geweld? Welke posities en dilemma’s zijn er ten aanzien van oorlog en ten aanzien van de voorwaarden waaronder oorlog te rechtvaardigen is? Hoe werkt dat door in de morele vorming van militairen? Welke rol kunnen kerken spelen als die vraag naar de rechtvaardiging van oorlog op zo veel manieren concreet op ons afkomt? Koos praat er over door met Edwin Groot Karsijn, krijgsmachtspredikant, en Pieter Vos, aan de PThU hoogleraar Ethiek en Geestelijke Verzorging bij de Krijgsmacht. Een gesprek over verbondenheid en vreemdheid, geloof en politieke macht; en mensen helpen mens te zijn.Links:Protestantse Geestelijke Verzorging | Diensten Geestelijke VerzorgingRechtvaardige oorlog en rechtvaardige vrede – lezing Pieter VosHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

"Niet aan de zijlijn blijven staan, maar zelf de handen uit de mouwen steken." Zo beschrijft Esther Kaper (ChristenUnie) haar motivatie om de politiek in te gaan. In deze aflevering van Heilige Grond spreekt ze met Hillie van de Streek (CDA) over wat het betekent om als vrouw actief te zijn in een vaak door mannen gedomineerde wereld. Hillie deelt inzichten uit haar onderzoek aan de TUU (proefschrift "Vrouw en moeder") en samen bespreken ze hoe theologische motieven en Bijbelinterpretaties nog steeds meespelen in de rol van vrouwen in de politiek.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In deze aflevering verkennen we de aantrekkingskracht en de gevoeligheden rond gebedsgenezing. Wat maakt het zo krachtig én omstreden? We spreken met theoloog Ronald Westerbeek, schrijver van het boek ‘Proeven en watertanden’, en met huisarts Dick Kruijthoff, die promoveerde op het thema genezing na gebed nadat hij de wonderlijke genezing van één van zijn patiënten meemaakte. Vanuit de theologie en de geneeskunde zoeken we naar wat gebed om genezing vandaag betekent.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In deze aflevering gaat Koos Tamminga in gesprek met Tabitha van Krimpen en Jort van Slooten over film en theologie. En dat is, zo blijkt al snel, iets anders dan ‘christelijke films’. Sterker nog: “Als de boodschap belangrijker wordt dan de kunst, verliest het aan kracht.” Films zijn een spiegel van de tijd en de cultuur, waarin waarden en wereldbeelden tot uitdrukking komen, existentiële vragen gesteld worden. Leent dan in principe elke film zich voor theologische reflectie? Wat maakt dat je die verbinding wel of niet kunt maken? Draait bij film uiteindelijk juist niet heel veel ook om macht, beïnvloeding, consumentisme? Een energiek gesprek over theologie en cultuur, gelaagdheid, beelden van God en het goede leven, een gevarieerd filmdieet en het belang van écht gaan zitten voor een film. En ondertussen komen er heel wat filmtitels voorbij, dus mgelijk zit er nog een goede tip tussen voor deze zomer!Tabitha is theoloog en bedrijfskundige, ze is als promovenda verbonden aan de Vrije Universiteit en de PThU en één van de initiatiefnemers van de ‘Theologische Filmclub’. Jort is filmjournalist, o.a. bij het Nederlands Dagblad en voorzitter van Stichting Reflect Filmfestival.·      Word lid van de Theologische Filmclub - Theologische Universiteit Utrecht·      https://reflectfilmfestival.nlHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Welk beeld heb jij van pastoraat? Vaak is de eerste gedachte die aan de predikant of kerkelijk werker die langskomt als je het moeilijk hebt, of aan huisbezoek door een ouderling of bezoekvrijwilliger. Ook wordt het steeds meer ingevuld als ‘omzien naar elkaar’ in bijvoorbeeld een wijk of groep. Pastoraat is een belangrijke taak van de predikant en kerkelijk werker én een belangrijke functie van de gemeente. Maar hoe geef je die ‘aandacht voor de ziel’ vorm en tijd? Hoe kom je ook in het leven van alledag tot een diepere laag in het gesprek? In deze aflevering verkent Koos Tamminga samen met zijn gasten Theo Pleizier en Inge de Rouwe verschillende rollen en invalshoeken in het pastoraat. Ze pleiten daarbij voor een vorm van pastoraat die zich niet beperkt tot zorg in tijden van crisis, maar aandacht heeft voor de vorming van het geestelijk leven van mensen. Op basis van internationaal onderzoek waar Theo Pleizier aan meewerkte, is voor zulk ‘alledaags pastoraat’ de methode Geestelijke Vorming ontworpen. Inge de Rouwe was één van de predikanten die in het onderzoeksstadium de methode getest heeft. Samen reflecteren ze aan het eind van het gesprek op de mogelijkheden en beperkingen van de methode, waarbij een serie gesprekken gevoerd wordt aan de hand van door gesprekskaarten die gekozen worden door de ontvanger van de pastorale begeleiding. Inge de Rouwe is predikant in Friesland en studeerde in 2017 af op een scriptie over onderling pastoraat. Theo Pleizier is universitair hoofddocent Praktische Theologie aan de Protestantse Theologische Universiteit.Links:Meer weten of de methode bestellen: Over de methode Geestelijke vorming - Kenniscentrum voor TheologieZie voor de cursus: Basiscursus Geestelijke vorming (nieuwe data worden gepland)Of kom naar de workshop tijdens het Inspiratiefestival Terschelling 17-19 oktober: Over dit festival | Inspiratie Festival TerschellingHet hele onderzoek lezen? Spiritual Formation in Local Faith Communities: A Whole-Person, Prompt-Card Approach - Protestant Theological University Research PortalHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Mensen met een verstandelijke beperking ervaren vaak belemmeringen om mee te doen en erbij te horen – ook in de kerk. In deze aflevering verkent Koos Tamminga met zijn gasten André Mulder en Roelie Reiling waarom dat zo is, waarom het belangrijk is dat kerken daar actief mee aan de slag gaan en hoe ze dat zouden kunnen doen. Zij zien in kerken veel ongemak en weinig kennis en begrip van deze groep. En dat terwijl er juist ook veel kansen liggen in het samen geloven met mensen met een verstandelijke beperking. Omgaan met kwetsbaarheid vergt ook kwetsbaarheid en hier en daar wat ‘theologisch omdenken’. “Als ze er niet bijhoren, is de kerk beperkt.”André Mulder is bijzonder hoogleraar Levenbeschouwing en geestelijke volksgezondheid bij de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en Senior onderzoeker bij de Protestantse Theologische Universiteit op de onderzoeksplaats Sociale Inclusie en Levensbeschouwing van Mensen met een Verstandelijke Beperking.Roelie Reiling, theoloog en kunstenaar, werkte als predikant-geestelijk verzorger bijna 20 jaar met mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten (familie, zorgmedewerkers, vrijwilligers, mensen van geloofsgemeenschappen). Links:Meer achtergrond, tips en informatie over ELIM op de persoonlijke pagina van André Mulder: Prof. dr. A. Mulder - Algemeen - Protestantse Theologische UniversiteitRoelie Reiling deelt haar kennis, ervaring en tips op OnbeperktgelovenHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Sinds 21 november 2024 verleent de protestantse wijkgemeente Open Hof in Kampen kerkasiel aan de familie Babayants, een gezin afkomstig uit Oezbekistan dat 11 jaar geleden in Nederland asiel heeft aangevraagd en nu, na jaren procederen, met uitzetting wordt bedreigd. Concreet betekent dit dat het gezin sinds die dag in het kerkgebouw van de Open Hof woont. Door een doorgaande kerkdienst te houden, die door de overheid niet verstoord mag worden, biedt de kerk ruimte en tijd.Hoe kun je het bieden van kerkasiel verstaan als een roeping van de kerk? Hoe vind je daarbij een balans tussen vurige activiteit en een stille en ontvangende houding? In deze aflevering spreekt Koos Tamminga hierover door met Nelleke de Jong en Lex Boot.Nelleke is diaconaal consulent voor de Protestanste Diaconie in Gouda en in opleiding tot predikant aan de Protestantse Theologische Universiteit. Ze schreef een scriptie over het kerkasiel met als titel: Maak ons hart onrustig God: De betekenis van ‘profetisch diaconaat’ in de context van het kerkasiel in de Open Hof in Kampen. Lex Boot is predikant van de Open Hof en nauw betrokken bij het kerkasiel. Links:Kerkasiel Kampen - Kerkasiel KampenAan tafel in het licht van het kruis - Protestantse Theologische UniversiteitHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wat hebben de toeslagenaffaire, zelfscankassa’s en de veelheid aan protocollen in (bijvoorbeeld) de zorg met elkaar gemeen? Bij al deze thema’s komt de vraag terug wat het betekent een ‘persoon’ te zijn in plaats van een nummer, een consument, een radartje in een systeem. "Personalisme herinnert ons eraan dat we deel uitmaken van een gemeenschap van mensen, ieder met zijn eigen waarde. Een mens is meer dan zijn economische waarde," zei Pieter Omtzigt zei in de HJ Schoo lezing van 2024. Maar wat is personalisme precies? Welke filosofische en religieuze tradities liggen eraan ten grondslag? Wat kunnen we er vandaag de dag concreet mee – in de landelijke politiek maar ook bij de zelfscankassa? Koos Tamminga gaat erover in gesprek met Maurits Potappel (promovendus aan de TUU) en Ariën Voogt (promovendus aan de PThU), beide verbonden aan het Institute for Christian Personalism.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Vandaag staat de aflevering in het teken van de nieuwste editie van het rapport God in Nederland, dat al sinds 1966 het religieuze landschap van ons land in beeld brengt. Op 25 april 2025 zijn de nieuwste cijfers verschenen – tijd voor reflectie.Presentator Koos Tamminga gaat in gesprek met Maroesjka Versantvoort en Hans Schaeffer over de grote vragen die dit onderzoek oproept:Waar vind je God in Nederland? Zet de trend van afnemende religiositeit zich inderdaad voort, of lijkt het tij gekeerd? En wat voor kansen en uitdagingen biedt dit voor theologie, kerk en geloofspraktijk?Samen duiken ze in de cijfers én de betekenis ervan. Want statistiek is één ding – maar wat zeggen deze data over hoe mensen vandaag de dag zoeken naar zin, verbinding en misschien wel naar God? Een aflevering vol reflectie op de stand van religie in Nederland en de toekomst van geloofsgemeenschappen.Links:Samenvatting onderzoek God in Nederland 2025Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Zonde - we praten er liever niet meer over. Maar daarmee doen we geen recht aan de werkelijkheid. Bovendien levert het veel moois op wanneer we moreel kwaad wel aankaarten. In deze aflevering diepen Tirza van Laar en Erik Visscher dit thema uit in de context van het onderwijs en de vorming van jongeren.  Tirza van Laar is pedagoog en onderzoeker bij het Expertisecentrum Onderwijs & Identiteit aan de Theologische Universiteit Utrecht. Ze onderzoekt hoe docenten moreel kwaad ervaren, duiden en ermee omgaan. “Weinig thema’s zijn voor mij op het eerste oog zó naargeestig, maar blijken uiteindelijk zó verrassend en bevrijdend!” Erik Visscher is docent Godsdienst op het Greijdanuscollege in Hardenberg en werkte mee aan het onderzoek. Links: Expertisecentrum Onderwijs en Identiteit (TUU) Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe beleeft een gast een kerkdienst? We hebben er vaak ideeën bij, maar hoe ervaren ze het zelf? Theoloog René van Loon deed er onderzoek naar in protestantse, evangelische en rooms-katholieke kerken door heel Nederland. Hij geeft de kerken daarmee iets heel moois in handen. In deze aflevering bespreken we de opvallende resultaten, met René van Loon zelf en Marinus de Jong. Een gesprek dat je motiveert om zelf ook gasten uit te nodigen en te betrekken bij je kerk.Links: Te gast in de kerk. Zo beleven bezoekers van buiten de kerk een dienst (René van Loon) Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Racisme is een zonde tegen God en medemensen. Dat verklaarde de Wereldraad van Kerken al in 1975. Dat deze heldere woorden zestig jaar na dato nog steeds herhaald moeten worden, blijkt onder andere uit het schandaal rond de Toeslagenaffaire in Nederland. Ook binnen de kerkmuren is er nog werk aan de winkel, zo wordt duidelijk in het gesprek tussen promovenda's Donate Philbert-Nieveld en Kirsten van den Ham. Een podcastaflevering over de impact van woorden, de doorverwerking van het slavernijverleden in samenleving en kerken, ongemak en bewustzijn, en over gezamenlijkheid.Links:Onderzoeksproject Kerk en slavernijHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

We zijn geneigd te reageren met oplossingen op de uitdagingen waar we voor staan als kerken, het liefst zo snel mogelijk. Maar dan missen we God, stelt Amerikaanse theoloog Andrew Root. We moeten wachten op Hem. Dat betekent niet “niks doen”, maar wat dan wel? In deze aflevering spreken we met Trinette Verhoeven en Hans Schaeffer over de waarde van Roots gedachtegoed voor onze Nederlandse kerken.Trinette is classispredikant van de classis Utrecht van de Protestante Kerk in Nederland. Hans is hoogleraar praktische theologie aan de Theologische Universiteit Utrecht en betrokken bij kerkvernieuwingsbeweging Kerk2030.Links: Wachten op God - Andrew Root, Blair Bertrand'We moeten leren wachten op God' - Interview NDExpertisecentrum Kerk2030Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Een liefdevolle God die miljarden mensen tot in eeuwigheid kwelt? Dat kan theoloog en schrijver Reinier Sonneveld niet geloven. In deze podcastaflevering van Heilige Grond gaat het gesprek daarom over Reiniers nieuwste boek ‘Het einde van de hel, waarom niemand wordt afgeschreven’. Een gesprek over de vroege kerkvaders in het Nabije Oosten, vertaalfouten, donderpreken en liefdevolle Vaders dat nog lang zal nazingen.Door omstandigheden mist deze aflevering een tweede gast. Hierdoor is het gesprek minder evenwichtig geworden dan je van Heilige Grond gewend bent. Dr. Jan Hoek schreef wel een reactie op het boek ‘Het einde van de hel, waarom niemand wordt afgeschreven’ van Reinier Sonneveld. Hier download je een pdf van deze reactie.LinksHet einde van de hel - Reinier SonneveldWat zegt de Bijbel over de hel?Waarom de wereld een hel nodig heeftHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Op 28 november 2024 verdedigde componist en programmamaker Henk Vogel zijn proefschrift ‘Sing After God a New Song’, waarin hij onderzoek deed naar de plek van psalmzingen in de postmoderne tijd. In deze podcast gaat hij het gesprek aan met Kris Oelbrandt, voormalig monnik en componist van ‘auditio divina’ ofwel stiltemuziek. Een reis van de bulderende mannenkoren van Genemuiden naar de stilte van de kloostergangen van Zundert. Een gesprek over muziek, God, seculariteit en hoe deze drie dingen kunnen samenkomen in psalmgezang. En over de 150 psalmen zelf; liederen van lijden en lof, van geloofszekerheid en twijfel, van blijdschap en verdriet; want niets menselijk is de psalmen vreemd.LinksProefschrift Henk Vogel: Sing After God a New SongStiltemuziek van Kris OelbrandtPsalmzingen met bovenstem in GenemuidenHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Ooit gold theologie als de koningin van de wetenschappen. Intussen is het wel anders. Theologie kun je in Nederland op steeds minder plekken studeren. Is er toekomst voor de theologie? En hoe dan? Of is het eigenlijk een contradictio in terminis: theologie studeren, want is theologie eigenlijk helemaal geen wetenschap te noemen? In deze aflevering gaat Koos Tamminga hierover in gesprek met prof. dr. Gijsbert van den Brink en prof. dr. Fred van Lieburg. Een gesprek over de wetenschappelijke status van theologie op het scherpst van de snede. Toch hebben beide gasten uiteindelijk dezelfde theoloog voor ogen als iemand die theologie van haar beste kant heeft laten zien.In de podcast werd aan de volgende boeken gerefereerd:Gijsbert van den Brink: Een publieke zaak. Theologie tussen geloof en wetenschap (Boekencentrum, 2004).Charles Taylor: Een seculiere tijd. Geloof en ongeloof in een wereld van nu (Lemniscaat, 2009).Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

De moeders in Bethlehem huilden en klaagden en wilden niet worden getroost. Het is de rauwe werkelijkheid na kerst. In Nederland klagen we niet zo gemakkelijk, maar de Bijbel geeft er alle ruimte voor. Wat doe je eigenlijk als je klaagt? En wat doet het mét je?In deze aflevering praten Berdine van den Toren-Lekkerkerker en Pieter Kleingeld erover door. Berdine, docent en onderzoeker Missiologie aan de TUU, vanuit haar ervaringen in Oost-Congo, Pieter Kleingeld als predikant in de NGK-kerk van Oegstgeest. Beiden zien ze klagen als een praktijk van hoop. In deze aflevering hoor je waarom.Links:Hoop. Een kracht die alles nieuw maakt (TUU bezinningsreeks) Klaagliederen van mijn dorp of stad (PEP leerwerktraject) #55 - Lijden omwille van Christus Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Donkere dieptes, glorende hoop, en een schitterend feest. Zinnebeelden uit de op 21 november gehouden oratie van Erik Olsman, die sinds enkele maanden Hoogleraar geestelijke verzorging aan Protestants Theologische Universiteit is. Hij gaat het gesprek aan met Marleen Blootens, voormalig gemeente-predikant en sinds twee jaar werkzaam als geestelijk verzorger bij het Erasmus Medisch Centrum. Voor er door Erik en Marleen na de donkere dieptes wordt afgedaald, eerst een gesprek over de praktijk van alledag. Want wat is nu een predikant geestelijk verzorger? En welke rol nemen zij in binnen een klinische omgeving zoals een academisch ziekenhuis, waar de dokters ‘de hoogste kaste zijn’? Een aflevering over lijden en hoop, zien en gezien worden, zaken van het hart, pelgrimages naar het donkere woud en radicale inclusie.  Met alvast 1 conclusie verklapt: ‘Wees maar gewoon je schitterende zelf’.LinksInaugurele rede Erik OlsmanMaster Geestelijk Verzorger - Protestantse Theologische UniversiteitSchilderij gekruisigde Jezus - IsenheimaltaarHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wat betekent het kruis van Jezus? Gebeurde op Golgota iets dat we nodig hebben? En waarvoor en wanneer dan? Het klassieke protestantse antwoord op die vraag kun je samenvatten als verzoening door voldoening. Arnold Huijgen en Stefan Paas vernieuwen – of verbreden - in hun spreken over resp. de hel en het heil hun antwoord hierop. In deze aflevering gaan de twee publieke theologen samen in gesprek: theologie op het scherpst van de snede. Arnold Huijgen is hoogleraar Dogmatiek aan de Protestantse Theologische Universiteit, Stefan Paas hoogleraar Missiologie aan de VU en de Theologische Universiteit Utrecht. Luister ook: > #35 - Hoe blijft de hel relevant? Met Arnold Huijgen en Guido Derksen > #55 - Lijden omwille van Christus. Met Willem van der Deijl en Myriam Klinker-De KlerckJuxta crucem by The Tudor Consort is licensed under a Attribution 3.0 International License.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Jonathan Haidt heeft het gesprek losgemaakt: de impact van social media op de mentale gezondheid van jongeren is enorm. Maar zijn de schermpjes daadwerkelijk de boosdoeners of is er een ander probleem? En belangrijker, wat kunnen we eraan doen? We praten erover door met Maarten van Ooijen, staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het kabinet-Rutte IV en Gerdien Bertram-Troost, hoogleraar Onderwijs in levensbeschouwelijk en pedagogisch perspectief aan de VU Amsterdam.  Een gesprek op het snijvlak van politiek, onderwijs en theologie, dat kerken uitnodigt met het goud dat ze in handen hebben naar voren te stappen. Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Fusie en samenwerking van kerkelijke gemeenten: een kans om de eenheid in Christus te laten zien of vooral een noodzakelijkheid vanwege krimp? In deze aflevering gaat Koos Tamminga in gesprek met Leon van den Broeke, hoogleraar Kerkrecht en veranderkundige; en oud-kerkenraadsvoorzitter Gerrit Leene.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wat heeft je bardienst bij de sportvereniging te maken met “transcendentie van het Goede?” In dit gesprek gaan Daniël Muller en Merlijn Slothouber in op wegen om polarisatie tegen te gaan, of ten goede te keren. Kan dat, en wat vraagt dat dan? Daniel is filosoof en projectmanager voor het Moral Compass Project bij de Protestantse Theologische Universiteit. Merlijn is sociaal regisseur bij Stichting Vreedzaam. Zowel in het Moral Compass Project als in democratisch burgerschapsprogramma De Vreedzame Wijk draait het om de vraag wat ons verbindt, en hoe om te gaan met verschillen en tegenstellingen. Polarisatie ervaren we vaak als bedreigend, maar kan het ook verrijkend zijn? Kun je juist daar waar het knettert ook op het spoor komen van gezamenlijke grond? Iets dat overstijgend is en daardoor zowel relativeert als activeert? Hoe werkt dat dan concreet uit in bijvoorbeeld opvoeding en onderwijs? Een gesprek over concrete goede dingen en het Goede dat daaraan overstijgend is, over opvoeden, ontzelven en onontkoombaarheid. Links:·      Heilige Grond #38, over polarisatie·      Publieksconferentie: de polarisatie voorbij? (pthu.nl)·      Stichting Vreedzaam·      Moral Compass Project - Over het project (pthu.nl)Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Is er nog iets heilig in onze tijd? Is dat belangrijk voor een maatschappij? Wat bedoelen we dan met het h/Heilige? Is het heilige een ordenende kracht, of is de ontmoeting met het/de Heilige eerder ontregelend? En hoe kun je mensen helpen op het spoor van het Heilige te komen? Koos Tamminga gaat erover in gesprek met Jan Martijn Abrahamse, lector Theologie aan de Christelijke Hogeschool Ede, en Rikko Voorberg, ‘theoloog in het wild’ en Amsterdammer van het jaar 2023.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Het geweld tegen christenen groeit explosief. Wereldwijd ervaart 1 op de 7 christenen op zijn minst een hoge mate van vervolging of discriminatie. Wat heeft dat gelovigen in Nederland, voor wie dat heel anders ligt, te zeggen? Kun je je uberhaupt voorstellen wat het is om te lijden vanwege je geloof? En hoe kan het dan dat christenen die in situaties van vervolging tot geloof komen soms zeggen dat geloven ‘het moeilijkste en het mooiste is’ wat ze ooit hebben gedaan? In deze aflevering een gesprek met Willem van der Deijl (theoloog bij OpenDoors en auteur van het boek ‘Lijden met Christus) en Myriam Klinker- de Klerck (hoofddocent Nieuwe Testament aan de TUU en betrokken bij een onderzoek naar de betekenis van lijden bij Paulus.) over het lijden, lijden omwille van Christus en de uitdaging waar we als christenen in ‘het comfortabele?’ westen voor staan.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Zit Nederland te wachten op theologie?  En hoe spreek je in onze maatschappij over God? In deze aflevering krijgen we een kijkje in de keuken van onze huidige Theologen des Vaderlands: Kees van Ekris en Thelma Schoon. Wat doen ze, wat brengen ze? En wat brengt de rol hen? Een bemoedigend gesprek over publieke theologie dat uitnodigt om zelf in gesprek te gaan met een buurvrouw of collega en te delen van wat je zelf aan bronnen en geloof met je meedraagt.Kees van Ekris is programmaleider bij IZB Areopagus en bekend van zijn podcasts. Thelma Schoon is in opleiding tot docent levensbeschouwing, diaken en jongerenpastor in de Oud-Katholieke Kerk. Beiden zijn in november 2023 verkozen tot Theoloog, resp. Jonge Theoloog des Vaderlands.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Deze week gaat Europa naar de stembus en de formatie is nog volop aan de gang, politiek staat er veel op het spel. Volgens sommigen ook de toekomst van een christelijk Europa, en dus de oproep om ‘christelijk’ te stemmen. Maar wat is dat eigenlijk, en bestaat er eigenlijk wel iets als een ‘christelijke’ stem?In deze aflevering praten we over wat christelijke politiek wel en niet is met Ruard Ganzevoort, voormalig Eerste Kamerlid namens GroenLinks en rector van het International Institute of Social Studies in Den Haag en hoogleraar op de leerstoel Geleefde Religie en Ontwikkeling, en Roel Kuiper, voormalig Eerste Kamerlid namens de ChristenUnie en hoogleraar Onderwijs en Identiteit aan de Theologische Universiteit Utrecht. We spreken over waarden, benaderingen en welke rol religie moet spelen in de politiek.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Afgunst, geen emotie waarover je op een verjaardag makkelijk in gesprek gaat. Veel mensen zijn wel eens afgunstig, maar het is ook een emotie waar we ons voor schamen. Interessant om er eens van een afstandje naar te kijken. Wat is het eigenlijk voor emotie? Wat is het verschil tussen jaloezie en afgunst? Is afgunst altijd slecht of kan het ook motiveren om jezelf te ‘verbeteren’? En: hoe kom je er vanaf? In deze aflevering een gesprek met filosoof Rob Compaijen en theoloog Wilco de Vries. Rob Compaijen is als universitair docent verbonden aan de Protestantse Theologische Universiteit en schreef het boek Afgunst: een filosofie van een pijnlijke emotie dat deze maand verschenen is. Wilco de Vries  is universitair docent ethiek aan de Theologische Universiteit Utrecht, hij schreef onder andere over zelfliefde, geïnspireerd door Augustinus.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wat is de spirituele kracht van liturgie? En waar is die te ontdekken? Enerzijds is er een trend te zien waarbij de traditionele vormen van de katholieke of anglicaanse liturgie sterkte aantrekkingskracht blijkt te hebben op protestanten, maar ook op mensen die niet meer gewend zijn om naar de kerk te gaan. Anderzijds is er ook de sterke neiging om te experimenteren met liturgie, daar nieuwe wegen in te zoeken en ruimte te zoeken voor 'spontaniteit'.Liturgie staat centraal in het gesprek tussen Ineke Cornet, docent Spiritualiteit aan de PThU en Klaas Touwen, die als predikant in verschillende tradities werkt en heeft gewerkt. Een gesprek over spiritualiteit en lichamelijkheid, traditie en vernieuwing, geloof en gemeenschap, dat helpt om eens anders te kijken naar de gesprekken (of vaak: discussies) over liturgische keuzes in je gemeente. Arjan Plaisier en Ineke Cornet. Dichter bij God. Aanwijzingen voor een rijkere liturgie. KokBoekencentrum, 2023. KokBoekencentrum | Dichter bij godGerda van de Haar en Klaas Touwen (redactie) Willem Barnard. In wind en vuur. Alle liederen. Skandalon, 2023 In wind en vuur. Alle liederen (3 dln) (skandalon.nl)Als predikant of kerkmusicus verder aan de slag met dit onderwerp? Volg de cursus Veelkleurig zingen - Protestantse Theologische Universiteit (pthu.nl).Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

“Fascinerend dat mensen banger lijken te zijn voor de oplossing dan voor het probleem” zegt Lydia van Maurik, duurzaamheidsmedewerker bij de PKN in dit gesprek, dat zij en hoogleraar Praktische Theologie Mirella Klomp in deze aflevering voeren onder leiding van Koos Tamminga. Op tafel ligt het net verschenen rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau en de Protestantse Theologische Universiteit over duurzaam denken en doen. Mirella Klomp is één van de auteurs van het rapport en vertelt in dit gesprek over de werkwijze en de uitkomsten. Het rapport bevat de resultaten van een vragenlijstonderzoek naar opvattingen en gedrag ten aanzien van klimaatverandering. In hoeverre ervaren mensen nu meer urgentie dan voorheen? Zijn ze zich ook anders gaan gedragen? Wat maakt dat mensen al dan niet bereid zijn hun gedrag of leefstijl aan te passen ten behoeve van het klimaat? En wat is de betekenis van religie bij de afwegingen die mensen maken, bij hun drijfveren, hun sociale normen?De resultaten roepen zowel herkenning op als verwondering. Wat maakt dat christenen zich nauwelijks lijken te onderscheiden als het gaat om denken en doen? Welke aanknopingspunten biedt de veranderbereidheid onder christenen, die dan wel weer relatief hoog is? Welke vragen en kansen liggen er voor de kerk als het gaat om taal, dialoog, leiderschap en pastoraat?Rapport downloaden: Tussen duurzaam denken en duurzaam doen | Publicatie | Sociaal en Cultureel Planbureau (scp.nl)Nieuwsbericht over het rapport: Bereidheid Nederlanders tot duurzaam gedrag vooral financieel gedreven | Nieuwsbericht | Sociaal en Cultureel Planbureau (scp.nl)Protestantse Kerk en Duurzaamheid: Protestantse Kerk en duurzaamheid | Protestantse Kerk in NederlandNascholing voor predikanten en kerkelijk werkers: Van U is de aarde - inleiding - Protestantse Theologische Universiteit (pthu.nl)Grond: Grond - Over het project (pthu.nl)Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Vaak zitten er maar weinig jongeren in de kerkbanken, het spreekt hen niet aan. Tegelijk verlangen ze wel naar preken en verhalen die raken aan hun leven en hoop geven.Moet de preek in de prullenbak? Of is het een enorme kans om het evangelie met hen te delen? Hoe doe je dat dan op een manier die jongeren aanspreekt? Wat vraagt dat van een voorganger, van een jongere en van de hele kerkgemeenschap?Een urgent thema waarover we in gesprek gaan met Nelleke Plomp en Janine Petersen. Nelleke werkt op het kenniscentrum van de PThU en deed onderzoek naar jongeren en de preek. Janine is kerkelijk werker jeugd in Amersfoort en gaat geregeld voor in kerkdiensten, waar ze spreekt voor oud én jong.De TUU organiseerde op 12 april een inspiratiedag (S)preken voor jongeren, in samenwerking met BEAM.BEAM, Geloofwaardig Spreken, het Nederlands Dagblad en de Theologische Universiteit Utrecht organiseren een 'preekwedstrijd'. Wie schrijft de beste preek voor jongeren? Klik hier voor meer informatie.Lees hier de open brief die BEAM namens jongeren aan kerken stuurde.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Veel kerkgemeenschappen zijn of worden in deze tijd gedwongen om na te denken over het gebruik van hun kerkgebouw. Hoe onderhoud je met een krimpende gemeente een prachtig historisch gebouw? Wat moet er bij een fusie van gemeenten gebeuren met de gebouwen die ‘over’ zijn? Als je het gebouw gaat delen met andere gebruikers of huurders, wat kan er dan wel en wat (liever) niet?Veelal gaat dat soort nadenken, gaan die gesprekken, gepaard met pijn. Want de opties zijn vaak: meervoudig gebruik, herbestemming of zelfs sloop. Wat doet het met een gemeenschap, als je de ruimte moet ‘delen’? Als je van eigenaar verandert in huurder en ‘gast in eigen huis’ wordt? Wat doet het met een gemeenschap als er afscheid moet worden genomen van een gebouw?Koos spreekt erover met Henk de Roest en Elza Kuyk. Henk de Roest is hoogleraar praktische theologie aan de PThU. Hij spreekt en publiceert regelmatig over dit onderwerp, en schreef mee aan een handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen. Elza Kuyk promoveerde in 2022 op een onderzoek naar multifunctioneel gebruik van vier monumentale stadskerken. Zij is universitair docent aan de VU en het Remonstrants Seminarium. ·       Harry Bisseling, Henk de Roest en Peet Valstar (red). Meer dan hout en steen. Handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen. 2011, Boekencentrum (alleen nog tweedehands verkrijgbaar).·       Elza Kuyk. Tussen erfgoed en eredienst. Meervoudig gebruik van vier monumentale stadskerken. 2023, AUP. Ook open access beschikbaar. https://www.aup.nl/nl/book/9789463726092/tussen-erfgoed-en-eredienst·       Dieper in dit onderwerp duiken? Zie ook de cursus Gebruik van het kerkgebouw: sacraliteit, multifunctionaliteit en gemeenschap. Cursus voor predikanten, kerkelijk werkers, pioniers, gemeente-adviseurs of iedereen die professioneel met deze vraagstukken bezig is. https://www.pthu.nl/onderwijs/nascholing/cursusaanbod/gebruik-historische-kergebouw/Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe zijn we als mensen verbonden met de aarde waarop we leven? Vandaag de dag hebben we te maken met grote vraagstukken die direct raken aan of voortkomen uit onze omgang met grond. Bijvoorbeeld als het gaat om voedselproductie, vervoer, consumptie, klimaatverandering… Tussen het theologisch denken over zulke vraagstukken en de keuzes die christenen maken in de praktijk, wordt vaak een kloof zichtbaar. Gasten zijn in deze aflevering Mirella Klomp en David Onnekink, die er in hun onderzoeksprojecten naar streven om die verbinding tussen praktijken en geloof juist heel concreet te maken en te versterken. Wat vraagt dat van een aanpak? Welke taal en beelden spelen daarin een rol? Wat heeft theologie überhaupt nog toe te voegen aan de aandacht die er al is voor duurzame keuzes en de Sustainable Development Goals? Een gesprek over blubber, de plek van de mens, verantwoordelijkheid, wetenschap en de vraag naar de kipheid van de kip.Over het onderzoeksproject Grond: Grond - Over het project (pthu.nl)Ook betrokken zijn bij Grond? Grond - Steun het project Grond en doe mee! (pthu.nl)Martine Vonk Leerstoel: Leerstoel – Martine Vonk StichtingHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Dopen. Het wordt wereldwijd en al eeuwenlang in kerken gedaan. De handelingen en woorden die tijdens die doop worden gebruikt, zijn in die tijd weinig veranderd. Toch verschuift de betekenis die mensen er, op verschillende plekken en tijden aan geven wel. Daarover vertellen Jos Colijn en Paul Waterval in deze aflevering. We kijken naar de geschiedenis van de kinderdoop, de verschillende overtuigingen die er bestaan over de betekenis ervan, en hoe mensen de doop vandaag de dag ervaren.Jos Colijn is docent aan de Theologische Universiteit Utrecht en promoveerde aan de Protestantse Theologische Universiteit op een studie naar de betekenis van de kinderdoop in Nederland, India en Malawi. Paul Waterval is predikant van de Petrakerk in Harderwijk en mocht in zijn loopbaan al  velen kinderen dopen.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe gaan overtuigd zijn en openheid samen in gesprek met mensen die anders of niet geloven? Zodra de waarheidsvraag op tafel komt, word je toch al snel gezien als fundamentalist (te overtuigd) of als relativist (te open). In dit gesprek over interreligieuze ontmoetingen zit Koos aan tafel met Benno van den Toren, hoogleraar interculturele theologie aan de Protestantse Theologische Universiteit en Cees Rentier, predikant-directeur van Stichting Evangelie en Moslims. Een gesprek over waarheid en identiteit, ontvangen en geven, perspectiefwisseling lef, twijfel, en geloof dat tegen een stootje kan. Hoe ervaren zij wat er gebeurt als je met Moslims in gesprek gaat over geloof? Wat is daar voor nodig, Waar vind je de raakvlakken die een echt gesprek mogelijk maken? Waarom is dit nodig als kerk en wat doet het met jezelf? “We doen onszelf tekort als we dit gesprek niet aandurven". Benno van den Toren schreef samen met Kang-San Tan het boek Humble confidence: A model for Interfaith Apologetics. Het boek ontving de Christianity Today Award of Merit en verscheen in 2023 in Nederlandse vertaling als Open en Onbevangen: Geloofsverantwoording in interreligieuze ontmoetingen. (KokBoekencentrum).Stichting Evangelie en MoslimsCees Rentier. Europa, het Mekka van de Islam? Een christelijk perspectief op het maatschappelijk samenleven met Moslims.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Meer dan ooit zijn we op zoek naar rust en stilte. Retraites, kloosterweekenden, meditatie, stiltetrainingen, mindfulness etc. zijn ongekend populair. Hoe is dat te duiden? Wat is er vanuit theologie over te zeggen? Hoe kun je vanuit de christelijke traditie zinnig met deze trend bezig zijn?Veel in de christelijke benadering van stilte en rust lijkt ook gepsychologiseerd - het is 'heilzaam' in de zin van welzijn en (mentale) gezondheid of het gaat in allerlei retraites en stiltetrainingen over meer ‘verbinding met jezelf’. Hoe verhouden theologie en psychologie zich hier tot elkaar en hoe uit zich dat in praktijken?Koos spreekt er in deze aflevering over met theoloog Bert de Leede en psycholoog Joël van Aalderen. Een mooi gesprek over gegeven tijd, bewustzijn, beheersing en overgave, begrenzing en verbinding, liturgie en geestelijke weerbaarheid.Eenvoudig Leven, Bijbelstudies over het goede leven | Sam Janse E.A.Toegewijd Leven, Over recht doen aan al wat leeft | Sam Janse E.A.Tijdschrift Psyche en Geloof, themanummer mindfulnessHeilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wie om zich heen kijkt ziet dat alles in beweging is, van het klimaat tot de wereldpolitiek. 2024 lijkt een spannend jaar te worden vol met veranderingen en vraagtekens op de horizon. Hoe ziet de toekomst van de kerk er uit in deze tijd en wat zijn onze goede voornemens voor dit nieuwe kerkelijke jaar?We gaan daarover, en meer, in gesprek met Johan ter Beek en Marijn Vlasblom. Johan is innovatieexpert bij de Protestantse Kerk in Nederland en Marijn denkt als voorganger en docent aan het Baptisten Seminarium na over veranderingen in de kerk. Een open en hoopvol gesprek over hoe de kerk altijd zal blijven bestaan en tegelijkertijd kan anticiperen op de toekomst! Van design-thinking tot herbronning, er komt van alles langs qua ideeën voor vernieuwing en goede voornemens voor de Kerk.Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.