Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde, yapay zeka dünyasında Batı'nın hegemonyasını temelden sarsan destansı bir teknoloji savaşını inceliyoruz. Google DeepMind'ın yapay genel zeka (AGI) vizyonunu ve o meşhur AlphaGo zaferini anlatan The Thinking Game belgeselinde izlediğimiz o tarihi kırılma anı, Çin için uyuyan bir ejderhayı uyandıran sarsıcı bir "Sputnik Anı" olmuş Kai Fu Lee'ye göre AI Superpowers kitabında böyle diyor. Peki Çin, o yenilgiden sonra nasıl oldu da Silikon Vadisi'nin milyarlarca dolarlık yatırımlarıyla rekabet eden, kısıtlı imkanlarla OpenAI'a kafa tutan DeepSeek gibi bir devi yarattı? Çin'in acımasız "biz öyle düşünmesek de yorucu ve güçlü rekabet kültürünü" ve veri ve dijitalleşme kültürü ve iyi stratejiler ile beslenen yapay zeka yolculuğuna gelin detaylı bakalım.https://fatihbildirici.comKaynaklar:The Thinking Game Belgeseli: Google DeepMind'ın AGI yolculuğu ve AlphaGo'nun tarihi zaferi.https://www.youtube.com/channel/UC0SOuDkpL6qpIF1o4wRhqRQGuinness Global Equity Insights: DeepSeek şokunun piyasalara etkisi ve Amerikan modelleriyle rekabeti.Çinli Yenilikçinin Öğrettikleri , AI Superpowers ve Red AI kitapları

Bu hafta Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi’nde son dönemlerde yaşadığımız, gördüğümüz okuduğumuz gelişmelerle, Yanis Varoufakis’in piyasaların yerini alan ‘dijital tımarlar’ ve kârın yerini alan ‘bulut rantı’ analizlerinden yola çıkarak; Sam Altman’ın trilyon dolarlık OpenAI halka arzı öncesinde sunduğu ‘robot vergileri’ ve ‘kamu refah fonu’ gibi radikal sosyal sözleşme önerilerini masaya yatırıyoruz. KaynaklarYanis Varoufakis – Tekno-Feodalizm ve Bulut Kapitali Teorisi:Cloud Capital and Platform Regression: Yanis Varoufakis’in Tekno-Feodalizm eserinin detaylı analizi ve bulut rantı teorisi: https://networkcultures.org/geert/2024/03/22/cloud-capital-and-platform-regression-review-of-janis-varoufakis-techno-feudalism/ TeknoFeodalizm Tezine Eleştirel Bakış - DergiPark: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5482526Australia Institute: Tekno-feodalizmin yükselişi ve küresel demokrasi üzerindeki etkileri üzerine Varoufakis ile söyleşi: https://australiainstitute.org.au/post/five-highlights-from-technofeudalism-with-yanis-varoufakis/ Sam Altman ve OpenAI – Zekâ Çağı Sanayi Politikası ve Güven Analizleri:OpenAI Resmi Belgesi: "Industrial Policy for the Intelligence Age: Ideas to Keep People First" (13 sayfalık tam blueprint): https://cdn.openai.com/pdf/561e7512-253e-424b-9734-ef4098440601/Industrial%20Policy%20for%20the%20Intelligence%20Age.pdfThe New Yorker Soruşturması: "Sam Altman May Control Our Future—Can He Be Trusted?" (Ronan Farrow ve Andrew Marantz'ın 16.000 kelimelik derin araştırması): https://www.newyorker.com/magazine/2026/04/13/sam-altman-may-control-our-future-can-he-be-trusted/ Axios & Let’s Data Science: Sam Altman’ın "Superintelligence New Deal" röportajı, robot vergileri ve 4 günlük çalışma haftası önerilerinin detayları: https://letsdatascience.com/blog/altman-ai-blueprint-robot-taxes-four-day-workweek Lawfare Daily: Sam Altman dosyası üzerine Ronan Farrow ile yapılan sesli analiz ve güç konsolidasyonu tartışması: https://www.lawfaremedia.org/article/lawfare-daily--sam-altman-with-ronan-farrow-and-andrew-marantzPalantir ve Alex Karp – Tekno-Cumhuriyet Manifestosu:The Technological Republic Kitabı: Alex Karp ve Nicholas W. Zamiska’nın Batı medeniyeti ve teknolojik sert güç üzerine yazdığı eser: https://techrepublicbook.com/Mini-Manifesto Tam Metni: Palantir tarafından paylaşılan 22 maddelik "The Technological Republic, in brief" özeti: https://mamot.fr/ (veya sosyal medya arşivi: https://hachyderm.io/)Economic Times Analizi: Palantir manifestosunun yarattığı tartışmalar, yapay zekâ silahları ve kültürel eleştiriler üzerine inceleme: https://m.economictimes.com/tech/technology/palantirs-controversial-manifesto-post-on-ai-weapons-musk-religion-and-more-stirs-raging-debate/articleshow/130384822.cmsThe National: Palantir manifestosuna yönelik eleştiriler ve "regressive cultures" (gerici kültürler) tartışması: https://www.thenational.scot/news/26035364.palantir-slammed-releasing-evil-22-point-mini-manifesto/

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm girişimcilik, yatırımcılık, inovasyon ekosistemi tecrübesini kurumsal yapay zeka dönüşümü alanında uygulayan, Zorlu Holding'te Dijital İş Geliştirme Yöneticisi olarak YaZ isimli yapay zeka­yı merkeze alan dönüşüm projesinde önemli roller üstlenen Ayşe Nisa Akgün'ü konuk alıyoruz. Öğrenme çevikliği, yapay zekanın eleştirel düşünme becerilerine etkisi, doğru kullanma yolları, kurumsal dönüşümde yapay zekanın konumlandırılması, girişimcilik, yatırımcılık bilgisi ile dönüşümü hızlandırmanın yollarını konuşuyoruz.Kaynaklar:MIT Araştırması: https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/mit-ve-oxford-arastirmasi-yapay-zeka-kullanmak-beyni-aptallastiriyor-mu-260246Nisa Akgün Medium Blogu: https://aysenisaakgun.medium.com

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölümümüzde, finansın teknolojiyle kırılma noktasını keşfetmek için Garanti BBVA Mühendislik ve Veriden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı İlker Kuruöz’ü ağırlıyoruz. Bankacılığın "defter tutma" devrinden "hiper-kişiselleşmiş" AI çağına geçişini, kredi kararlarının arkasındaki açıklanabilirlik (XAI) stratejilerini ve "AI vs. AI" savunma sistemlerinin güvenlikteki yeni rolünü masaya yatırıyoruz. Derin öğrenme mimarilerinin, ileri analitiğin, yapay zeka temelli dijitalleşme stratejilerinin banka omurgasını nasıl dönüştürdüğünden insan sezgisinin makine karşısındaki dokunulmaz kalesine kadar uzanan bu sohbette; hem sektöre yön veren bir liderin vizyonunu hem de "galaksi yolcuları" için finansal sağlığı korumanın ipuçlarını bulacaksınız.

İnsanlık, kendini yeniden yazma gücüne kavuştuğunda ne yapacak? Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölümde DNA'nın keşfinden CRISPR'a, AlphaFold'dan beyin-bilgisayar arayüzlerine, ölümsüzlük araştırmalarından en derin etik sorulara uzanan bir yolculuğa çıkıyoruz. Yapay zeka ve biyoteknolojinin kesiştiği bu çağı; bilim insanlarının hikayeleri, uzman görüşleri ve günümüzdeki sarsıcı gelişmelerle birlikte anlatıyoruz.Kaynaklar:David Fajgenbaum - How Nearly Dying Helped Me Discover My Own Cure · TED Talk · Ölümcül bir hastalıkla boğuşurken kendi ilacını keşfeden doktorun çarpıcı hikayesi; drug repurposing fikrinin gücühttps://www.youtube.com/watch?v=sb34MfJjurcDeepMind YouTube Serisi · Protein katlama probleminin 50 yıllık tarihini ve yapay zekanın bu muammayı nasıl çözdüğünü bizzat DeepMind ekibinden dinliyorsunuzhttps://www.youtube.com/playlist?list=PLqYmG7hTraZAhkAh72kzzLC4r2O4VoVgzYapay Zeka İlaç Üretip, Hastalıklara Çözüm Olabilir Mi? · Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi, Substackhttps://substack.com/home/post/p-191003920

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde, yapay zeka dünyasının en sıra dışı şirketlerinden biri olan Anthropic'in çarpıcı ve olaylı geçmişine derinlemesine bir giriş yapıyoruz. OpenAI koridorlarından kopan vizyoner bir grubun kurduğu bu şirketin, kendi ahlaki anayasasına sahip bir yapay zeka inşa etme hayalinden, kısa sürede 380 milyar dolarlık devasa bir değere ulaşmasına kadar geçen inanılmaz süreci inceliyoruz. Ancak asıl hikaye, bu barışçıl teknolojinin Amerikan askeri-endüstriyel kompleksiyle çarpıştığı noktada başlıyor. Venezuela'daki gizli Maduro baskınından Pentagon'un tarihi ültimatomuna kadar, yapay zekanın savaş alanlarındaki rolünü ve bir şirketin kendi hükümetine karşı etik sınırlarını nasıl savunduğunu tartışıyoruz.Bölümde Neler Konuşacağız?Pandaların İsyanı: Dario ve Daniela Amodei liderliğindeki araştırmacı ekibinin OpenAI'dan ayrılış hikayesi ve yapay zekaya felsefi bir pusula kazandıran "Anayasal Yapay Zeka" konseptinin doğuşu.Şirketin sadece 14 ay içinde 1 milyar dolardan 14 milyar dolarlık gelire sıçramasının ve kurumsal dünyayı fethetmesinin perde arkasıClaude'un Amerikan savunma sistemlerine entegrasyonu ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ele geçirildiği gizli operasyondaki rolünün basına sızdırılması.Savunma Bakanı Pete Hegseth'in sınırsız kullanım ültimatomu, Dario Amodei'nin tam otonom silahlara ve kitlesel gözetlemeye karşı çektiği kırmızı çizgiler ve şirketin ABD hükümeti tarafından "Tedarik Zinciri Riski" ilan edilmesi.

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu hafta The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir and the Rise of the Surveillance State kitabı ve The Palantirization of everything blogunu odağa alıp Yapay Zeka dünyasının en önemli şirketlerinden Palantir'i, Savunma Sanayii, Yapay Zeka ve İstihbarat alanındaki çalışmalarını gündeme alıyoruz.https://otostopcununyzrehberi.substack.comKaynaklar:https://a16z.com/the-palantirization-of-everything/https://fatihbildirici.comPeter Thiel - Sıfırdan Bire Kitaphttps://www.amazon.com.tr/Sıfırdan-Bire-Ciltli-Startuplar-Geleceği/dp/6053438405Peter Thiel - Stanford Girişimcilik Dersi:https://www.youtube.com/playlist?list=PLU630Cd0ZQCMeQiSvU7DJmDJDitdE7m7rAlex Karp - DAVOS Konuşmasıhttps://www.youtube.com/watch?v=dRgPbNJ5RJc

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde bölümünde, yapay zekanın "kara kutu" gizemini aralayarak algoritmik kararların ardındaki etik ve teknik mantığı sorguluyoruz. Cathy O'Neil’ın "matematiksel imha silahlarından" Judea Pearl’ün "nedensellik merdivenine" uzanıp, XAI yöntemlerini, sembolik yapay zekayı, günümüzde nelerin çalışıldığını, birkaç önemli yöntemi anlamaya çalışarak, Açıklanabilir Yapay Zeka konusuna bir giriş yapıyoruz. Kaynaklar:www.fatihbildirici.comhttps://otostopcununyzrehberi.substack.comJudea Pearl - The Book of Whyhttps://www.goodreads.com/book/show/36204378-the-book-of-whyMatematiksel İmha Silahları - Cathy O'neilhttps://www.goodreads.com/book/show/54768598-matematiksel-i-mha-silahlar?ref=nav_sb_ss_1_17Hannah Fry ve Podcasti (Biri en azından)https://deepmind.google/the-podcast/Not: İlişkili bölümlerimize de göz atabilirsiniz.

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu hafta teknoloji dünyasının yapay zeka odaklı DAVOS notlarına, bakacağız beraber.Davos bu sene neredeyse, yapay zeka zirvesi gibiydi, Trump’ın değişikliklerini ve Macron’un polis olur olmaz taksitle Rayban almış yunus polisi gözlüğü dışında, hatta AI şirketlerinin özel alanlarına, önemli bürokratların bile alınmadığı davetler olduğu haberleri sızdı. Geçen yılın sürprizi tam bu zamanlar Çin etkisi ve DeepSeek’in yarattığı sarsıntıydı ve herkes AI balonu, NVIDIA’nın geleceği, yatırımların ekonomik geridönüşünü konuşmaya başlamıştı, sadece bir senede, 2026’da tartışmalar artık “yapay zeka ne kadar güçlü?” sorusunu yada balon patlayacak mı sorusunu rafa kaldırdı diyebiliriz. Şimdi masada olan sorular çok daha derin: Bu teknolojiyi nasıl yöneteceğiz? İş gücü piyasasını nasıl dönüştürecek? Ve belki de en kritik olan, insanlık olarak hazır mıyız?Teknoloji CEO’larının iyimser tahminleri yoğundu zirvede, hatta birazdan ele alacağız Elon Musk’ın tam bir pazarlamacı iyimserliği yoğundu, ancak bunların arasında, Sapiens ve Homo Deus kitaplarının yazarı Yuval Noah Harari, dünya liderlerine rahatsız edici bir soru yöneltti: “Ülkeniz yapay zekayı tüzel kişi olarak tanıyacak mı?”Daha Da Davos'a Gelirim: Yuval Noah Harari ve Teknoloji Dünyasının Yapay Zeka Notları, Yapay Zekanın İşgücü ve Ekonomi Etkisihttps://otostopcununyzrehberi.substack.com/p/daha-da-davosa-gelirim-yuval-noah

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm, 2000’ler sonrası yapay zekâda yaşanan büyük sıçramayı, derin öğrenme, Transformer’lar ve büyük dil modellerinin ürünleşmesini, merkeze alarak araştırmaları vurgulayarak anlatıyor ve bu başarıların bizi neden yeni bir araştırma çağına zorladığını vurguluyoruz. Ölçekle gelen gücün sınırları, güvenilirlik, nedensellik, verimlilik ve insanla uyum gibi temel sorunlar eşliğinde; “daha büyük modeller” yaklaşımından daha derin bilimsel atılımlara geçiş ihtiyacını ilk araştırma çağını adım adım anlayarak inceliyoruz.Kaynaklar:https://otostopcununyzrehberi.substack.comAlphaGO - The Thinking Game Belgeseli:https://www.youtube.com/watch?v=d95J8yzvjbQ

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm “High Agency” yani Yüksek Eylemlilik kavramını derinlemesine ele alıyoruz: Kendi hayatının kontrolünü eline alan, şartlar mükemmel olmasa da harekete geçen bireylerin ortak özelliklerini, düşünsel ve psikolojik temellerini, Eric Weinstein'dan Paul Graham’a kadar kavramına bakış atan etkili figürlerin katkılarını ve özellikle yapay zeka çağında neden yüksek eylemliliğin artık bir “süper güç” olarak görüldüğünü konuşuyoruz. Silikon Vadisi’nden çalışanlara, girişimciden öğrenciye herkes için uygulanabilir pratik tavsiyelere de sonunda sevdiğimiz kaynaklardan bir göz atmaya çalışıyoruz.Kaynaklar:Bülten: https://otostopcununyzrehberi.substack.comWall Street Journal (WSJ):"AI Is a Boon to High Agency People" – Gian Segato, WSJ, 2024.https://www.wsj.com/opinion/ai-is-a-boon-to-high-agency-people-entrepreneur-replit-cb495999TED Konuşması - 100 Defa Reddedilerek Ne Öğrendim - Jia Janghttps://www.youtube.com/watch?v=-vZXgApsPCQAlex Banayan - Üçüncü Kapı Düşüncesi Hakkında:https://www.youtube.com/watch?v=Mk91zkr_77Y

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm yapay zekâ ile robotiğin ayrılmaz bir bütün olarak nasıl evrildiğini teknik bir bakış açısıyla ele alıyoruz. Algıdan karar vermeye, öğrenmeden hareket planlamaya kadar akıllı robot sistemlerinin arkasındaki teorik temelleri alanın kurucu metinlerinden güncel araştırmalara uzanan bu anlatımda, robotların yalnızca ne yaptığı değil, nasıl öğrendiği ve neden öyle davrandığı derinlemesine tartışıyoruz.Kaynaklar:Substack: https://otostopcununyzrehberi.substack.comRichard Sutton - The Bitter Lesson Makalesi:http://www.incompleteideas.net/IncIdeas/BitterLesson.htmlDeepMind ekibinin geliştirdiği VLA Vision Language Action Modeli Hakkında:https://vla-survey.github.ioRichard Brooks'un Elephants Don't Play Chess Makalesi:https://people.csail.mit.edu/brooks/papers/elephants.pdf

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm, Daron Acemoğlu’nun öncülüğünü yaptığı Redesigning AI forumunu merkez alıyor; teknolojik gelişmenin demokrasi, emek, eşitsizlik ve gözetim toplumları üzerindeki etkilerini inceliyoruz. Forum katılımcılarından Daniel Susskind’in teknolojik işsizlik uyarılarından, Kate Crawford’un veri sömürgeciliğine dair çarpıcı analizlerine; Meredith Whittaker’ın gözetim kapitalizmine karşı duruşundan üniversitelerde yapay zekânın toplumsal sorumlulukla yeniden tasarlanması çağrılarına kadar geniş bir yelpazede seslere kulak veriyoruz. Sonunda da çözüm önerilerine, kitabın bakışına hep beraber kafa yoruyoruz.Kaynaklar:https://otostopcununyzrehberi.substack.comDaron Acemoğlu – “Redesigning AI”Boston Review Forum başyazısıhttps://www.bostonreview.net/product/redesigning-ai-spring-2021/Forum katkı metinleri:Daniel Susskind – Teknolojinin iş gücüne etkisi ve ekonomik yeniden yapılandırmaKate Crawford – Veri çıkarımı, çevresel maliyetler ve sömürgecilik eleştirisiMeredith Whittaker – Gözetim kapitalizmi, platformların gücü ve sendikalaşmaSendhil Mullainathan, Frank Pasquale, Margaret Levi ve diğer yazarların yapay zekâ etiği, regülasyon ve demokrasi üzerine görüşleri“Bringing AI Back to the University” bölümü – Akademik kurumların sorumluluğu ve kamu yararı için yapay zekânın yeniden merkezlenmesi

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm, 2025 yılının yapay zekâ dünyası için bir Z raporu niteliğinde. Üretken modeller çağının geride kaldığı; yapay zekânın ajanlaştığı, karar almaya ve iş yapmaya başladığı bir yılın muhasebesini çıkarıyoruz. Çin’de sosyal kredi sisteminin yapay zekâ ile daha bütünleşik hâle gelmesi, AB ve Çin’in sert regülasyonları, ABD–Çin ekseninde çip ve model egemenliği mücadelesi, açık kaynak, kapalı model gerilimi, Hollywood ve müzik endüstrisinde emek tartışmaları, akademide öne çıkan araştırmalar ve büyük teknoloji şirketlerinin stratejik yön değişimleri bu hikâyenin parçaları. 2025, yapay zekanın artık sadece “ne yapabildiğinin” değil; kimin kontrol ettiğinin, nasıl denetlendiğinin ve toplumla hangi şartlarda birlikte yaşayacağının net biçimde görünür olduğu bir yıl olarak bu bölümü tamamlıyoruz.Websitemiz:https://otostopcununyzrehberi.substack.comKaynaklar (seçme):EU Artificial Intelligence Act – Implementation Timeline:https://artificialintelligenceact.eu/implementation-timeline/China AI Content Labeling Rules (2025):https://iapp.org/news/a/china-releases-ai-plus-plan-rolls-out-ai-labeling-lawÇin Sosyal Kredi Sistemi ve Dijital Yönetişim:https://www.bertelsmann-stiftung.de/fileadmin/files/aam/Asia-Book_A_03_China_Social_Credit_System.pdf

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm, Large World Models (Büyük Dünya Modelleri) ve Spatial AI (Mekânsal Yapay Zekâ) kavramlarını merkeze alarak, yapay zekânın metinden mekâna uzanan büyük dönüşümünü ele alıyoruz. Fei-Fei Li’nin “dil merkezli zekânın sınırları”na dair çarpıcı tespitlerinden yola çıkarak; Geoffrey Hinton, Yann LeCun, Demis Hassabis ve Andrej Karpathy gibi isimlerin vizyonlarını, OpenAI, DeepMind, NVIDIA ve World Labs gibi kurumların çalışmalarını ve bu teknolojilerin robotikten eğitime, sanal dünyalardan dijital ikizlere uzanan etkileriniKaynaklar: https://fbildirici.github.ioFei-Fei Li – “The Spatial Intelligence Era” (Substack)https://substack.com/home/post/p-178294178Bu bölümün ilham kaynağı diyebiliriz.Genie 2 - DeepMind:https://deepmind.google/blog/genie-2-a-large-scale-foundation-world-model/

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm yapay zeka bir devrim mi, yoksa tarihin tekrar eden spekülatif balonlarından biri mi? Bu bölümde, lale çılgınlığından dot-com patlamasına, yapay zekâ kışlarından bugünkü hype çılgınlığına kadar uzanan kapsamlı bir yolculuğa çıkıyoruz. ChatGPT’den Nvidia’ya, uzman görüşlerinden yatırım trendlerine, tarihsel döngülerden etik tartışmalara kadar yapay zeka balonu meselesini enine boyuna ele alıyoruz. Gary Marcus’tan Bill Gates’e, Goldman Sachs raporlarından Stanford AI Index verilerine kadar referanslarla güçlendirilmiş bu bölümde, “AI balon mu?” sorusuna birlikte yanıt arıyoruz.Kaynaklar:https://fbildirici.github.ioStanford AI Index 2024 Reporthttps://aiindex.stanford.edu/report/Yapay zeka yatırımları, performans metrikleri ve küresel etkiler üzerine en kapsamlı yıllık rapor olarak planlanıyor.Goldman Sachs – The Potentially Large Effects of AI on Jobshttps://www.goldmansachs.com/intelligence/pages/generative-ai-could-raise-global-gdp-by-7-percent/report.pdfAI'ın istihdam ve ekonomi üzerindeki muhtemel etkilerine dair ekonomik analizleri de içeren Goldman Sachs raporu.Gary Marcus – Is Generative AI a Bubble?https://garymarcus.substack.com/p/is-generative-ai-a-bubbleYapay zekaya dair hype eleştirileri ve balon olasılığına dair uyarılar içeren Substack blogu.Gartner Hype Cycle for Artificial Intelligencehttps://www.gartner.com/en/articles/ai-hype-cycleAI teknolojilerinin hype seviyeleri ve evrim aşamaları üzerine görsel analizleri içeren Hype Cycle Raporu

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölümde yapay zeka çağının en büyük mega projelerini, trilyon dolarlık yarışın merkezindeki Stargate Projesini, dünya genelinde hızla büyüyen veri merkezi altyapısını, enerji tüketimi krizini, büyük teknoloji şirketleri arasındaki dev anlaşmaları ve ulusların stratejik hamlelerini mercek altına alıyoruz. ABD’den Çin’e, Avrupa’dan Orta Doğu’ya uzanan küresel ölçekte; şirketlerin ve devletlerin neden yapay zekâ altyapısına yüz milyarlarca dolar yatırdığını, bu yatırımların geleceğimizi nasıl şekillendirdiğini, enerji politikalarını nasıl etkilediğini ve toplumsal dönüşümün nereye doğru ilerlediğini keşfediyoruz. Substack Kanalımız:https://otostopcununyzrehberi.substack.comKaynaklar:Bloomberg Originals "Inside Open AI's Megafactory" Belgeseli: https://www.youtube.com/watch?v=GhIJs4zbH0o&t=424sÇin'in Denizaltı Veri Merkezleri:https://www.wired.com/story/china-dives-in-on-the-worlds-first-wind-powered-undersea-data-center/Stargate Birleşik Arap Emirlikleri:https://openai.com/index/introducing-stargate-uae/AB Lumi Süperbilgisayarı ve Yüksek Başarımlı Hesaplama Projesi:https://lumi-supercomputer.eu

Power Medya Podcast Ödülleri Oylaması: En Güçlü Bilim Teknoloji Podcasti Adayıyız, Oy Vermek İçin:https://www.powerapp.com.tr/oylama/power-podcast-odulleri-2025-1/Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği'nden Prof. Cem Say hocanın 50 Soruda Yapay Zeka kitabını odağımıza alıp Yapay Zekayı anlamak için sorulması gereken sorulara bir bakış atıyoruz.Websitem: https://fbildirici.github.ioKitap Hakkında: https://www.herkesebilimteknoloji.com/yazarlar/ozlem-yuzak/cem-say-ve-50-soruda-yapay-zeka

Power Medya Podcast Ödülleri Oylaması:https://www.powerapp.com.tr/oylama/power-podcast-odulleri-2025-1/Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölümde “Yapay Zeka Yaratıcılığı Öldürüyor mu?” sorusunun peşine düşüyoruz. Sanat, edebiyat, müzik ve tasarım gibi yaratıcı alanlarda yapay zekâ gerçekten ilhamın sonunu mu getiriyor, yoksa yeni bir çağ mı başlatıyor? Refik Anadol’dan Rie Qudan’a, ChatGPT’den DALL·E’ye kadar uzanan örneklerle; akademik araştırmalardan sektör deneyimlerine, etik tartışmalardan geleceğe dair senaryolara kadar dopdolu bir yolculuğa çıkıyoruz. Kaynaklar:McKinsey, 2023 – Generatif AI adaptasyonu RaporuSkywork.ai Raporu, 2024 – Yaratıcı sektörlerde AI kullanımıUNESCO, 2024 – Yapay zekâ ve kültürel çeşitlilikDACS UK Anketi, 2023 – Sanatçıların AI endişeleriRefik Anadol, Rie Qudan – AI ile üretim üzerine röportajlarELVIS Act (Tennessee, 2024) – Yapay ses yasasıMunich Telif Davası, 2025 – AI eğitiminde içerik ihlali kararı

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi Power FM Podcast ödüllerinde En Güçlü Bilim - Teknoloji Podcasti kategorisinde aday!Oy vermek için Sosyal Medya Kanallarımız ve Linki takip edin.Bu bölüm, yapay zekanın en kritik bileşenlerinden biri olan veri üzerine odaklanıyoruz. Verinin toplanmasından temizlenmesine, etiketlenmesinden modele beslenmesine kadar uzanan bu süreç, bir yapay zeka sisteminin “zekasını” doğrudan belirliyor. Podcast boyunca veri mühendisliğinin temel adımları, model optimizasyonu , overfitting gibi teknik kavramları sade örneklerle ele alıyoruz ve veri neden yapay zeka için bu kadar önemli anlamaya çalışıyoruz.Kaynaklar:https://fbildirici.github.ioChip Huyen (2022). Designing Machine Learning Systems.Veri kalitesinin, veri akışının ve üretim ortamlarında modellemenin zorluklarının kapsamlı biçimde ele alındığı modern bir kaynak.🔗 https://designingml.systemsSara Brown, MIT Sloan (7 Haziran 2022). “Why It’s Time for Data-Centric Artificial Intelligence.”Andrew Ng’nin veri merkezli yapay zeka vizyonunu tartışır; model performansının algoritmadan çok veri kalitesine bağlı olduğunu anlamak için iyi bir okuma diyebilirim.🔗 https://mitsloan.mit.edu/ideas-made-to-matter/why-its-time-data-centric-artificial-intelligence

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm DARPA başta birçok savunma sanayi kuruluşunun yapay zeka fonlarından yola çıkıp günümüzdeki uygulamalara kadar yapay zeka savunma sanayi alanında nasıl yer buluyor? Günümüzde en önemli çalışmalar neler, neler yapılıyor anlamaya çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioSubstack Kanalımız: https://otostopcununyzrehberi.substack.com/?utm_campaign=profile_chips

Kişisel web sitem: fbildirici.github.ioOtostopçunun Yapay Zeka Rehberinde Bu Bölüm:Yapay zeka hayatımıza hızla giriyor ama onu gerçekten anlayabiliyor muyuz? Bu bölümde, yapay zekanın neden bu kadar güçlü ama bir o kadar da anlaşılmaz olduğunu tartışıyoruz. Kara kutu problemi, güvercinlerin tümor tespiti, savunma sanayinde kullanılan sistemler ve "yeni bir Oppenheimer anı" yaşadığımız iddialarıyla dolu kapsamlı bölümümüze hoşgeldiniz. Teknik detayları herkesin anlayabilecekleri örnekler sadeleştiriyor, etik ve toplumsal etkileri Stuart Russell, Cathy O'Neil, Mustafa Suleyman gibi uzmanların görüşleriyle konuşuyoruz. Bu bölüm ayrıca benim geçtiğimiz haftalarda Savunma Sanayii Akademimizin EnX buluşmasında yaptığım konuşmanın biraz incelemeli bir hali diyebiliriz :) Kaynaklar ve linkler:Cathy O'Neil – Weapons of Math DestructionMustafa Suleyman – The Coming WaveStuart Russell – Human CompatibleHannah Fry – Hello WorldAI and military ethics: MIT Technology ReviewAçiklanabilir Yapay Zeka (XAI) araçlari: christophm.github.io/interpretable-ml-bookKisisel web sitem: fbildirici.github.io

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm,, Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman'ın yapay zeka üzerindeki şaşırtıcı ve derin mirasını keşfe çıkıyoruz. Donanım devriminin, işlemcilerin, gpuların, temelini atan 1959'daki vizyoner konuşması "Aşağıda Bolca Yer Var"dan , günümüz YZ'sini güçlendiren GPU'ların kavramsal atası olan devasa paralel mimari Connection Machine üzerindeki pratik çalışmalarına uzanan bir yolculuğa çıkıyoruz.Kaynaklar:Substack Kanalındaki Konuyla İlgili Yazımız: https://otostopcununyzrehberi.substack.com/p/richard-feynmandan-yapay-zekaya-dairFeynman'ın Hesaplama ve Bilgisayar Bilimi Üzerine Ders Notları:https://theswissbay.ch/pdf/Gentoomen%20Library/Extra/Richard_P._Feynman-Feynman_Lectures_on_Computation__-Addison-Wesley%281996%29.pdfFeynman ve Çiçeğe Övgü (Sanat ve Bilim İlişkisi) Yazısı: https://www.themarginalian.org/2013/01/01/ode-to-a-flower-richard-feynman/Makineler Düşünebilir Mi Videosu:https://www.youtube.com/watch?v=ipRvjS7q1DI

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm Chris Miller'ın ödüllü eseri 'Chip War' rehberliğinde, bu küçük silikon parçalarının kontrolü için verilen küresel savaşı mercek altına alıyoruz. Soğuk Savaş'ın ilk füzelerinden Silikon Vadisi'nin doğuşuna, ABD-Japonya rekabetinden günümüzün en sıcak cephesi olan yapay zeka çip savaşına uzanan bu hikaye, casusları, dev şirketleri ve süper güçleri karşı karşıya getiriyor. Gezegenin geleceğinin neden ve yapay zekanın Tayvan'daki birkaç fabrikaya bağlı olduğunu keşfetmek için Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'ni takip edin.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioCogIst ile Açıklanabilir Yapay Zeka Eğitimi: https://cog-ist.com/duyuru/aciklanabilir-yapay-zeka-insan-zihni-teknoloji-ve-toplum-fatih-bildirici-egitim-32/Yazar ve Kitap Hakkında: https://www.christophermiller.net

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberinin bu bölümünde, son dönemde birçok Linkedin postunda gördüğümüz, yapay zekayla etkili iletişim kurmanın iki temel yolunu tüm yönleriyle inceliyoruz. Prompt Engineering ile başlayarak, AI modellerinden nasıl daha iyi sonuçlar alabileceğimizi, farklı prompt türlerini (zero-shot, few-shot, chain-of-thought) ve bunların pratik uygulamalarını detaylı şekilde ele alıyoruz. Ardından Context Engineering'e geçerek, yapay zekâ etkileşimlerini nasıl daha akıllı, kişiselleştirilmiş ve güçlü hale getirebileceğimizi keşfediyoruz. Andrej Karpathy'nin CPU-RAM benzetmesinden yola çıkarak, sistem prompt'ları, konuşma hafızası, RAG (Retrieval Augmented Generation), uzun vadeli hafıza ve fonksiyon çağırma gibi temel bileşenleri gerçek dünya örnekleriyle açıklıyoruz. Bu bölüm, hem teknik detayları merak edenler hem de AI ile daha verimli çalışmak isteyen herkes için iyi bir giriş olacaktır.Kaynaklar:Websitem: fbildirici.github.ioKarpathy - Yazılım Tekrar Değişiyor: https://www.youtube.com/watch?v=LCEmiRjPEtQ

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberinin bu bölümünde Chris Dixon'un Oku Yaz Sahip Ol: İnternetin Geleceği kitabından ilham alarak, blockchain, web3, yapay zeka ve internetin geleceği nasıl olacak tartışmaya çalışıyoruz. Bunu yaparken de Sam Altman ve Mustafa Suleyman'ın önerisi ve Andressen Horowitz a16z Crpyto yürütücüsü Dixon'un diliyle yapıyoruz.Kaynaklar:* https://fbildirici.github.ioChris Dixon - Oku Yaz Sahip Olhttps://www.goodreads.com/book/show/178628338-read-write-own

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde Cathy O’Neil ve Hannah Fry’ın kitaplarını ana çerçeveye alarak, algoritmaların eğitimden adalete, finanstan sağlığa uzanan etkilerini çarpıcı gerçek hikâyeler, vaka analizleri ve etik ikilemlerle ele alıyoruz. Joy Buolamwini ve Timnit Gebru’nun çalışmalarından, Amazon’un işe alım yapay zekâsındaki cinsiyet yanlılığına; COMPAS risk puanlarından yüz tanımanın yanlış tutuklamalara uzanan sonuçlarına kadar pek çok örnekle, “makinelerin gücü” ile “insan dokunuşu” arasındaki dengeyi sorguluyor; şeffaflık ve hesap verebilirlik için pratik yol haritaları düşünüyoruz.KaynaklarWebsitem: fbildirici.github.ioO’Neil, Cathy. Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy(2016). [Türkçe: Matematiksel İmha Silahları]Fry, Hannah. Hello World: Being Human in the Age of Algorithms (2018).Angwin, J., Larson, J., Mattu, S., Kirchner, L. “Machine Bias” — ProPublica (2016).Dastin, Jeffrey. “Amazon scraps secret AI recruiting tool that showed bias against women” — Reuters (2018).ACLU Michigan. “The Arrest of Robert Williams: Faulty Facial Recognition Leads to Wrongful Arrest” (2020 ve sonrası gelişmeler).Buolamwini, Joy & Gebru, Timnit. “Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification” (2018); ayrıca Algorithmic Justice League materyalleri.MIT Moral Machine Projesi (2018): Otonom araçlarda etik tercihlerin kültürler arası farklılıklarına ilişkin bulgular.

𝗢𝘁𝗼𝘀𝘁𝗼𝗽𝗰𝘂𝗻𝘂𝗻 𝗬𝗮𝗽𝗮𝘆 𝗭𝗲𝗸𝗮 𝗥𝗲𝗵𝗯𝗲𝗿𝗶'nin bu bölümünde konuğumuz 𝗢𝗽𝗲𝗻𝗔𝗜'𝗱𝗮 𝗥𝗲𝘀𝗲𝗮𝗿𝗰𝗵 & 𝗗𝗲𝘃𝗲𝗹𝗼𝗽𝗺𝗲𝗻𝘁 𝗘𝗻𝗴𝗶𝗻𝗲𝗲𝗿 olarak çalışmalarına, araştırmalarına devam eden Dr. Sercan Karakaş. Sercan hocamızla bu bölüm, merakın, tutkunun, merak edilen soruların peşinden gitmenin, farklı disiplinlerden beslenmenin getirilerinden, OpenAI'da çalışmanın nasıl olduğuna, akademik kariyerine ve geçmişine, genç araştırmacılara tavsiyelerine, Türkiye'de ve dünyada araştırma ve ürün şirketlerinin odaklarına oldukça keyifli bir sohbet ettik.𝗞𝗮𝘆𝗻𝗮𝗸𝗹𝗮𝗿:Sercan Karakaş hocamızın 𝗟𝗶𝗻𝗸𝗲𝗱𝗶𝗻 Hesabı: https://www.linkedin.com/in/sercan-k-90b044137/

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde, TIME dergisinin 2025 TIME100 AI listesinde yer alan vizyoner liderlerden, sanatçılardan ve politika yapıcılardan başlayarak; Karen Hao’nun kapsamlı araştırması Empire of AI: Dreams and Nightmares in Sam Altman’s OpenAI kitabında ortaya koyduğu güç mücadeleleri, etik ikilemler ve teknoloji imparatorluklarıyla devam ediyor. Hep beraber, hem yapay zekâyı şekillendiren insanların hikâyelerine tanıklık edecek hem de OpenAI’nin yükselişiyle ortaya çıkan rüyalar ve kâbuslar üzerinden teknolojinin toplumsal etkilerini keşfedeceğiz. Kaynaklar:Websitem: fbildirici.github.ioSubstack Kanalımız: https://otostopcununyzrehberi.substack.comTIME, TIME100 AI 2025 koleksiyonuhttps://time.com/collections/time100-ai-2025/Hao, Karen. Empire of AI: Dreams and Nightmares in Sam Altman’s OpenAI (Penguin Press, 2025)

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberinin bu bölümünde, OpenAI adlı kuruluşun 2015’ten günümüze uzanan hikâyesini yapay zekanın hikayesiyle birlikte keşfediyoruz. Kurucularından, "gelir modeline" geçişine; GPT‑1'den GPT‑4'e uzanan teknolojik evrime; “OpenAI mafyası” olarak anılan girişimcilerin sektöre etkisinden, Sam Altman’ın dramatik kovulma ve dönüş öyküsüne kadar her detayı anlayarak yapay zekanın en önemli şirketini anlamaya çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioOpenAI Podcast – OpenAI içinden derin sohbetler: OpenAI Podcast TechStuff: The Story of OpenAI – kuruluş ve kâr modeline geçiş: Podcast bölümü Empire of AI – Karen Hao’nun 2025’te yayımlanan kitabı: Empire of AI – WikipediaSam Altman kovulma ve geri dönüşü – detaylı kronoloji (Reuters): Reuters zaman çizelgesi

Otostopçu'nun Yapay Zeka Rehberinin bu bölümünde ülkelerin yapay zeka yarışını ve yapay zekâ yarışının küresel boyutlarını mercek altına alıyoruz. Kai-Fu Lee’nin AI Superpowers kitabındaki dört dalga teorisinden yola çıkarak ABD’nin inovasyon ekosistemini, Çin’in devlet destekli atılımlarını, Avrupa ve özellikle Fransa’nın etik liderlik ve açık kaynak hamlelerini, Hindistan’ın kapsayıcı stratejilerini, Japonya’nın robotik uzmanlığını, Güney Kore’nin yarı iletken gücünü ve Körfez ülkelerinin mega yatırımlarını ele alıyoruz. OpenAI, Anthropic, Mistral AI, Hugging Face, Baidu, SenseTime, Samsung, G42 gibi şirketlerin yanı sıra MIT, Tsinghua, CNRS, IIT Madras ve MBZUAI gibi araştırma kurumlarının rolünü inceliyoruz. Hem teknolojik rekabeti hem de etik, regülasyon ve toplumsal dönüşüm boyutlarını tartışmaya çalışıyoruz.Websitem: https://fbildirici.github.ioKaynaklarKai-Fu Lee, AI Superpowers: China, Silicon Valley, and the New World Order (2018).Stanford University, AI Index Report 2024 .European Commission, Artificial Intelligence Act belgeleri .TechCrunch, “Mistral AI and Europe’s Open Source AI Ecosystem” .NITI Aayog (Hindistan), National Strategy for Artificial Intelligence .Bhashini Project, Government of India .Japan AI Strategy Documents (AI Promotion Act, 2025)

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde, Brian Christian’ın çarpıcı kitabı The Alignment Problem rehberliğinde, yapay zekâ sistemlerinin insan değerleriyle uyumlu kalmasını sağlamanın neden bu kadar zor olduğunu keşfe çıkıyoruz. Amazon’un önyargılı işe alım algoritmasından, COMPAS adalet yazılımının yarattığı tartışmalara; oyunlarda “ödül hackleyen” makinelerden, büyük dil modellerinin kültürel etkilerine kadar birçok gerçek hikâye ve uzman görüşü ile, yapay zekânın geleceğini belirleyecek en kritik problemi masaya yatırıyoruz. Bunu yaparken de bu hafta okuduğum AI 2027 Senaryosundan yola çıkıyoruz.Kaynaklar:Ücretsiz Yapay Zekaya Giriş Eğitimi Online:https://lu.ma/jh472346AI 2027 Senaryosu:https://ai-2027.comKitap Hakkında:https://brianchristian.org/the-alignment-problem/Çok severek bahsettiğim matematikçi Hannah Fry'ın Youtube Kanalı:https://www.youtube.com/@fryrsquared

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde konuğumuz Organizasyonel Dönüşüm ve Agility Danışmanı & Eğitmen ⁠Mehmet Emre Öğün⁠ ile bu hafta yapay zeka çağında organizasyonlar nasıl dönüşmeli sorusundan yola çıkıp Frederic Laloux'un 2014 yılında yazdığı Reinventing Organizations kitabının odağında konuşuyoruz. Bunu yaparken tarih boyunca insanlık hangi dönüşümleri yaşadı, zihinsel dönüşümlerimiz, evrimsel süreç organizasyonların dönüşümünü nasıl etkiledi, yapay zeka devrimi nasıl bir değişim yaratacak, yapay zeka devriminde organizasyonlar nasıl bir organizasyon modeli düşünmeli konusunu odağa alıp geniş, keyifli bir sohbeti kaynaklarıyla paylaşıyoruz.Herkes için Yapay Zeka Eğitimi - Online:https://lu.ma/jh472346Mehmet Emre Öğün:https://www.acmagile.com/uzmanlarimiz/mehmet-emre-ogun⁠⁠Websitem:⁠https://fbildirici.github.io⁠Reinventing Organizations Kitabı Wiki:https://reinventingorganizationswiki.comCorporate Rebels:⁠https://www.corporate-rebels.com

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde yapay zekanın ulaşması beklenen en sorunlu, en ürkütücü, en korkutucu seviyelerinden biri olan Süper Zeka'yı, Süper Yapay Zeka'yı, Genel Yapay Zeka'yı ele alan ve yapay zeka dünyasının en beğenilen kitaplarından Süper Zeka: Yollar, Tehlikeler, Stratejiler kitabından yola çıkıyoruz ve süper zeka konuşuyoruz.Türkçe ve ücretsiz AI for Everyone eğitimine kayıt olmak için:https://lu.ma/jh472346Süper Zeka: Yapay Zeka Uygulamaları, Tehlikeler ve Stratejiler: https://www.amazon.com.tr/Süper-Zeka-Uygulamaları-Tehlikeler-Stratejiler/dp/6052116781Nick Bostrom'un yakın zamanda kitabı tekrar ele alışı:https://www.youtube.com/watch?v=8EQbjSHKB9cKitap hakkında yazılmış bir değerlendirme makalesi:https://dergipark.org.tr/tr/pub/trta/issue/65181/1002519

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde yapay zeka yazılım geliştirmeyi nasıl etkileyecek, yazılım geliştirme yapay zeka ile bitecek mi, vibe coding nedir, yazılım geliştiriciler işsiz mi kalacak konuşuyoruz. Bunu yaparken de Andrej Karpathy başta en önemli uzmanların görüşlerine göz atarak bir değerlendirme yapıyoruz, Karpathy'nin AI Startup School'da yaptığı "Software is changing again" sunumundan ilham alarak ilerliyoruz.Ülkem İçin Yapay Zeka Derneği:https://ai4tr.org.trTürkiye Yapay Zeka Ödülleri 2025:https://ai4trodulleri.org2. Türkiye Yapay Zeka Forumu:https://tyzforum.orgKaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioAI Startup School - Andrej Karpathy: https://www.youtube.com/watch?v=LCEmiRjPEtQEthan Mollick - Co - Intelligence: https://www.youtube.com/watch?v=8FnOkxj0ZuAFrom Coders to Integrators Blogu: https://www.soluntech.com/blog/the-future-of-software-engineering-from-coders-to-intelligence-orchestratorsGuardian - “AI will not replace programmers, but it will transform their jobshttps://www.theguardian.com/technology/2025/mar/16/ai-software-coding-programmer-expertise-jobs-threat

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde Mustafa Suleyman'ın The Coming Wave kitabını odağa alıyoruz ve Bill Gates'in de favorileri arasında olan bu kitaptan yola çıkarak Yapay Zeka ve Biyoteknoloji ilişkisini konuşuyoruz.Mustafa Suleyman bu kitapta yapay zeka geliştirme ve olumsuz sonuçlara yol açmamak için odağa almamız gereken "Containment Problem - Dizginleme Problemi" ne odaklanıyor.Kaynaklar:fbildirici.github.ioKitap Tanıtımı: https://the-coming-wave.comMustafa Suleyman Kitap Hakkında Röportajı: https://www.youtube.com/watch?v=S908LlqOLq0Mustafa Suleyman ve Yuval Noah Harari - Yapay Zekanın Geleceği:https://www.youtube.com/watch?v=7JkPWHr7sTY

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde teknoloji dünyasının en önemli isimlerinden Ray Kurzweil'in yıllardır, süperzeka, yapay zeka, teknolojik tekillik, insan makine birleşimi, makinelerin insan düzeyinin üstüne çıkışını anlattığı Singularity kavramını ele alıyoruz. Önce Singularity is Near ile tekilliği anlatan, sonra yapay zeka devrimi ile Singularity is Nearer diyen Kurzweil'in bu tezini geçtiğimiz haftalarda Sam Altman aldı ve "bu geçiş yumuşak olacak" tezi ile hepimizi rahatlattı.Gelin Singularity, Tekillik, Teknolojik Tekillik, Yumuşak Tekillik konularına beraber bakalım.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioSam Altman ve Gentle Singularity Blogu: https://blog.samaltman.com/the-gentle-singularityRay Kurzweil'in Değerlendirmeleri:https://www.theguardian.com/technology/article/2024/jun/29/ray-kurzweil-google-ai-the-singularity-is-nearerRay Kurzweil ve Tahminleri:https://www.popularmechanics.com/science/a65253231/2045-singularity-ray-kurzweil-prediction/

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin ilk konuklu bölümünde Erdem Günsür'ü konuk alıyor. Chomksy, Elton John, İnsanın Anlam Arayışı, Yapay Zeka Sanat Yapar Mı, Bullshit Jobs, Byung Chul Han, Banksy, Mona Lisa derken belgesel tadında bir sohbet ediyoruz.Erdem Günsür'ün Web Sitesi: https://www.erdemgunsur.com/aboutWebsitem:https://fbildirici.github.ioKaynaklar - Öneriler:Banksy - Exit Through The Gift Shop:https://www.youtube.com/watch?v=IqVXThss1z4&t=2211sThe Mona Lisa Curse:https://www.imdb.com/title/tt1586000/Chomsky ve Rızanın İmalatı:https://www.youtube.com/watch?v=BQXsPU25B60Chomksy - Education for Whom and For Whathttps://www.youtube.com/watch?v=e_EgdShO1K8Yuval Noah Harari - Homo Deushttps://www.youtube.com/watch?v=4ChHc5jhZxsKitaplar:Noam Chomksy - Manifacture The Consent (Tr. Rızanın İmalatı)David Graeber - Bullshit Jobs (Tr. Trişkidan İşler)Viktor Frankl - İnsanın Anlam ArayışıYanis Varoufakis - Tekno Feodalizm

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberinin yaz sezonunda insanlık tarihinin bilgi temelli en büyük icadıyla yüzleşiyoruz: yapay zekâ çağı. Yuval Noah Harari’nin Nexus adlı kitabından ilhamla, bilgi ağlarının taş devrindeki hikayelerden günümüzün algoritmik karar sistemlerine nasıl evrildiğini adım adım anlıyor, tarihin ilk adım adım gerçeklik inşa eden Nexus'unu anlamaya çalışıyoruz.Websitem: https://fbildirici.github.ioKaynaklar:Harari, Yuval Noah. Nexus: A Brief History of Information Networks From the Stone Age to AI. Random House, 2024.The Guardian Nexus Değerlendirmesi: https://www.theguardian.com/books/article/2024/sep/11/nexus-by-yuval-noah-harari-review-the-ai-apocalypseNexus ve Gerçeklerin Gücü - Harari Röportajı:https://www.youtube.com/watch?v=9IHplMvBLys&t=17s

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde pekiştirmeli öğrenmenin doğuşundan günümüzün en ileri yapay zekâ başarılarına uzanan kapsamlı bir yolculuğu ele alıp pekiştirmeli öğrenme nasıl çalışıyor anlamaya çalışıyoruz. Bunu yaparken hayvan deneylerinden otonom sürüş uygulamalarına, matematiksel temellerden oyunlarda elde edilen başarılara kadar uzanan güçlü bir içerik sunuyoruz.Kaynaklarwww.fbildirici.github.ioKitaplarSutton, R. S. & Barto, A. G. — Reinforcement Learning: An IntroductionLi, Yuxi — Deep Reinforcement Learning: An Overview (arXiv, 2017) MakalelerMnih, V. et al. (2015) — “Human-level control through deep reinforcement learning” (Nature)Silver, D. et al. (2016) — “Mastering the game of Go with deep neural networks and tree search” (Nature)Schrittwieser, J. et al. (2020) — “Mastering Atari, Go, Chess and Shogi by planning with a learned model” (Nature)Belgeseller & FilmlerAlphaGo (2017) —DeepMind’ın Lee Sedol zaferini ve algoritmanın arkasındaki gerçek hikayeleri ele alalım - NetflixVideolar & Çevrimiçi DerslerDavid Silver’in “Deep Reinforcement Learning” dersi (YouTube) — AlphaGo ekibinin RL uzmanından kapsamlı bir eğitim serisi, epey eski ama hala güncel detaylı güzel bir video serisiAndrew Ng’nin “Reinforcement Learning” eğitimi (Coursera / deeplearning.ai)

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde, makinelerin dünyayı algılamayı, karar vermeyi ve en önemlisi öğrenmeyi nasıl başardığını; denetimli ve denetimsiz öğrenmenin nasıl çalıştığını, güçlü ve zayıf yönlerini, gerçek ve etkileyici örneklerle anlamaya çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioIBM Açıklamalı Video Anlatımı: https://www.youtube.com/watch?v=W01tIRP_Rqs

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin yeni bölümünde bu bölüm Your Brain on ChatGPT: Accumulation of Cognitive Debt when Using an AI Assistant for Essay Writing Task araştırmasından yola çıkarak yapay zekanın yarattığı bilişsel sorunları, bilimsel, kültürel, akademik çalışmalarla anlatıyoruz. Johan Hari'den, Yuval Noah Harari'ye, Aza Raskin'den Chomsky'e uzmanların görüşlerini ele alarak Nataliya Kosmyna ve arkadaşlarının ufuk açıcı çalışmasından yola çıkıyor, Center for Humane Technology gibi çalışmalara gidip yapay zekanın bizi aptallaştırma potansiyelini anlamaya çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioİlgili Araştırma Hakkında: Reddit TartışmasıAza Raskin: https://azaza.orgÇalınan Dikkat: https://www.goodreads.com/book/show/63829567Stokastik Papağanların (Yapay Zeka) Tehlikeleri Üzerine:https://dl.acm.org/doi/10.1145/3442188.3445922

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesinin farklarına odaklanıyoruz. Maliyet, kaynak ihtiyacı, veri ihtiyacı, zaman, özellikle efektif çalıştığı projeler, kullanım alanları derken yapay öğrenmenin önemli alanlarından derin ve makine öğrenmesi alanlarını anlamaya çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioDerin Öğrenme Kitabı - Ian Goodfellow - Yoshua Bengio: https://www-deeplearningbook-orgMicrosoft: https://learn.microsoft.com/tr-tr/azure/machine-learning/concept-deep-learning-vs-machine-learning?view=azureml-api-2Ilya Sutskever Deep Learning Lex Friedman Röportajı: https://www.youtube.com/watch?v=13CZPWmke6ADeep Learning Github Book: https://d2l.aiAndrej Karpathy - Derin Öğrenme Kursu: https://karpathy.ai/zero-to-hero.html

Bu bölümde sizlerle birlikte derin öğrenmenin kökenlerinden başlayıp gelişimine kadar ele almaya çalışıyoruz. Derin öğrenmenin kökenleri, yapay sinir ağları, çalışma mantığı ve makine öğrenmesi ile farklarından yola çıkarak ilk bölümde Derin Öğrenme konusunu detaylı olarak ele alıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioIan Goodfellow Derin Öğrenme Kitabı: https://www-deeplearningbook-orgDeep Learning AI Kursları: https://www-deeplearning-aiIntro to Deep Learning: https://www.geeksforgeeks.org/introduction-deep-learning/Backpropogation: https://www.datacamp.com/tutorial/mastering-backpropagation

Bu bölümde, teknolojik değişimin ortasında birey olarak nasıl güçlü kalabileceğimizi keşfediyoruz. Yapay zekâ iş dünyasını dönüştürürken, bizler hangi becerileri geliştirmeliyiz? Sürekli öğrenmenin, duygusal zekânın ve yaratıcılığın önemi neden hiç olmadığı kadar büyük anlamaya çalışıyoruz. Özellikle Harari'nin, WEF Raporlarının, Kai Fu Lee, Fei Fei Li, Andrew Ng gibi araştırmacıların görüşleriyle bakışımızı derinleştirmeye çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioWEF Future of Jobs: https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/HBR AI Job Impact: https://hbr.org/2024/11/research-how-gen-ai-is-already-impacting-the-labor-marketHarari AI Revolution and Jobs: https://www.youtube.com/watch?v=KNqr4tGXpFAFei Fei Li: Staying Curious About AIhttps://www.youtube.com/watch?v=WX7mTMXTuy4&pp=0gcJCdgAo7VqN5tDKai Fu Lee: AI Jobs Impacthttps://fortune.com/2024/05/25/ai-job-displacement-forecast-50-percent-2027-kai-fu-lee-chatgpt-openai/Harari - Nexus Views: https://aboutdigitalhealth.com/2024/09/13/hararis-6-plagues-of-ai/

Bölüm 1’de, yapay zeka ve işgücü perspektifinin ötesine geçerek “Tekno-Feodalizm” adı verilen yeni güç dengelerini keşfedeceğiz: Dijital altyapı ve yapay zekâ devlerinin egemenliğinde oluşan çalışma biçimleri nasıl bir “Prekarya” yarattı anlamaya çalışacağız. 19. yüzyılın Ludditeleri örneğinde olduğu gibi, teknolojik dönüşümün yarattığı kaygılar ve direniş biçimlerini konuşacağız. Daron Acemoğlu’nun otomasyonun işgücü üzerindeki etkileri çalışması ışığında konuyu anlamaya çalışacağız.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioAcemoğlu Yapay Zeka Ekonomisi: https://www.pandora.com.tr/kitap/redesigning-ai/794899David Autor TED Konuşması:https://www.ted.com/talks/david_autor_will_automation_take_away_all_our_jobsGuy Standing Prekarya:https://iletisim.com.tr/kitap/prekarya/10281?srsltid=AfmBOoqUPD2uMyInb4hSi5hiGnLjxNCh_8LloIv54orKuKqGCuUaQbbZTekno Feodalizm Hakkında - Yanis Varoufakis:https://gazeteoksijen.com/dunya/tekno-feodalizm-dunyayi-ele-geciriyor-34785

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde, DevOps’un yeteneklerini alıp makine öğrenmesi projelerinin canlı ortama kesintisiz ve güvenilir geçişini sağlayan MLOps projelerini, araçlarını, süreçlerini ele alıyoruz. Hem teorik altyapıyı hem de Netflix, Uber, American Express gibi öncü şirketlerin başarı hikâyelerini anlatıyoruz, MLOps’un veri ve model yaşam döngüsüne nasıl etki ettiğini incelemeye çalışıyoruz.Kaynaklar:Websitem: https://fbildirici.github.ioThe Phoenix Project by Gene Kim, Kevin Behr & George Spafford: https://itrevolution.com/book/the-phoenix-project/Continuous Delivery by Jez Humble & David Farley: https://martinfowler.com/books/continuousDelivery.htmlHidden Technical Debt in Machine Learning Systems (Sculley et al., 2015https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2015/file/86df7dcfd896fcaf2674f757a2463eba-Paper.pdfMLOPS Uygulamaları Hakkında: https://www.datacamp.com/blog/mlops-best-practices-and-how-to-apply-themMLOps Araç Seti Hakkında:https://github.com/kelvins/awesome-mlopsGoogle Cloud Blog: https://cloud.google.com/architecture/mlops-continuous-delivery-and-automation-pipelines-in-machine-learningUber'in Use Casei: https://www.uber.com/en-TR/blog/continuous-integration-deployment-ml/ML Flow Araç Seti ve Yetenekleri:https://mlflow.org/docs/latest/index.html

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde, yapay zekanın “halüsinasyon” adı verilen, hiç var olmayan bilgileri gerçekmiş gibi sunma kusurunu ele aldığımız 2. bölüme geçiyoruz ve yarattığı riskleri ve bu rüyamsı yanıltmaları önlemek için geliştirilen Retrieval-Augmented Generation (RAG), Zincirleme Düşünce (CoT), Self-Consistency, İnsan Geri Bildirimiyle Öğrenme (RLHF), çok modlu doğrulama gibi yöntemleri uygulama örnekleri eşliğinde ele alıyoruz. Dünyaca ünlü araştırmacıların ve teknoloji liderlerinin görüşleriyle de güvenilir bir yapay zekâya nasıl ulaşabileceğimizi anlamaya çalışıyoruz. Bu yolculuğa eşlik etmek için:Kaynaklar:Websitem: fbildirici.github.ioStanford State of AI Index Rapor: https://hai.stanford.edu/ai-index/2023-ai-index-reportChain-of-Thought'u adeta karşılaştırarak doğrulayan Self-Consistency mekanizması: https://arxiv.org/abs/2203.11171Human Feedback ile Pekiştirmeli Öğrenme Kullanımı Hakkında: https://arxiv.org/abs/2203.02155Eliezer Yudkowsy'nin Blogu: https://www.lesswrong.com/posts/wAczufCpMdaamF9fy/my-objections-to-we-re-all-gonna-die-with-eliezer-yudkowskyChain of Thought'u Ortaya Çıkaran Makale, Geçmiş Bölümlerde Anlatmıştık: https://arxiv.org/abs/2201.11903Altman'ın Hallucination Hakkındaki Görüşleri: https://thereader.mitpress.mit.edu/hallucinating-ais-sound-creative-but-lets-not-celebrate-being-wrong/

Bu bölümde, GPT’nin nasıl devasa metin veri setleri üzerinde önceden eğitildiğini, nasıl Transformer mimarisi üzerine kurulduğunu ve metinleri nasıl bir kelimenin sonrasında hangisinin geleceğini tahmin ederek oluşturduğunu keşfediyoruz. Bunu yaparken, eski dostumuz Turing'e selam veriyor, Doğal Dil İşleme'nin (NLP) tarihine göz atıyor, ELIZA'ya hal hatır soruyoruz.Beatles'ın "All you need is love" haykırışını kulaklarımızda çınlatırken, biz de dikkat mekanizmalarına, tokenizasyona, embedding yöntemlerine göz atıyoruz. RNN’lerden LSTM’lere algoritmaların nasıl evrildiğine kısaca bakıyoruz. GPT’nin arkaplanını, hem matematiksel hem tarihsel hem de kültürel bir yolculukta adım adım çözmeye çalışıyoruz.Websitem: https://fbildirici.github.ioKaynaklarAttention Is All You Need (Vaswani et al., 2017)Transformer mimarisinin doğuşunu anlatan temel makale.https://arxiv.org/abs/1706.03762The Bitter Lesson (Rich Sutton, 2019)Yapay zekâda deneyimlerin ve insan tasarımından ziyade hesaplama gücünün önemine dair etkili bir bakış.http://www.incompleteideas.net/IncIdeas/BitterLesson.htmlStochastic Parrots (Bender et al., 2021)Büyük dil modellerinin önyargılar, sürdürülebilirlik ve etik risklerine dair eleştirel bir çalışma. Geçen bölümde de bahsetmiştik, ama bu konu hâlâ gündemimizde.https://dl.acm.org/doi/10.1145/3442188.3445922The Illustrated GPT-2 (Jay Alammar)GPT mimarisini görsel anlatımlarla sadeleştiren detaylı ve anlaşılır bir blog yazısı.https://jalammar.github.io/illustrated-gpt2/

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu iki bölümlük serisinin ilk bölümünde, yapay zekâların ve özellikle büyük dil modellerinin en ilginç ve tartışmalı yönlerinden biri olan halüsinasyonları ele alıyoruz. Yapay zekâ neden bazen gerçek dışı şeyler uydurur? Teknik altyapısı, tarihçesi, hukuki ve etik sonuçlarıyla birlikte halüsinasyonları kapsamlı biçimde bir incelemenin yolculuğun gelin ilk bölümünden başlayalım:Kaynaklar:Fatih Bildirici PhD(c): https://fbildirici.github.io​On the Dangers of Stochastic Parrots: Can Language Models Be Too Big?: https://www.turing.ac.uk/events/dangers-stochastic-parrotshttps://dl.acm.org/doi/10.1145/3442188.3445922Halüsinasyonlar İşimize Yarayabilir mi?How Hallucinatory A.I. Helps Science Dream Up Big Breakthroughs - The New York TimesH​allucination Ölçüm Metrikleri Üzerine Akademik Çalışmalar ör: Toolformer [2302.04761] Toolformer: Language Models Can Teach Themselves to Use ToolsWhen AI Gets It Wrong: Addressing AI Hallucinations and Bias - MIT Sloan Teaching & Learning TechnologiesSam Altman says hallucinations are part of the “magic” of generative AI | IT ProÇözüm Denemeleri Üzerine: Legal_RAG_Hallucinations.pdfHow Hallucinatory A.I. Helps Science Dream Up Big:How Hallucinatory A.I. Helps Science Dream Up Big Breakthroughs - The New York Times