Podcast Lepiej Teraz

Boston, 17 stycznia 1706. W warsztacie mydlarza, w którym rok wcześniej utopił się w kadzi z wodą mydlaną 16-miesięczny brat, rodzi się 15. dziecko Josiaha Franklina. Najmłodszy syn najmłodszego syna, od pięciu pokoleń. Nikt nie postawiłby na niego ani grosza. Ten chłopak ma jednak coś, czego nikt mu nie odbierze:matkę z rodu buntowników i ojca, który zamiast pieniędzy daje mu coś cenniejszego - spacery po warsztatach rzemieślniczych i lekcje przy stole.W odcinku usłyszysz:  Jak 11-letni Ben wymyślił pierwsze w Ameryce ręczne płetwy pływackie Co widział 5-latek podczas Wielkiego Pożaru Bostonu w 1711 roku Dlaczego gwizdek za wszystkie pieniądze nauczył go więcej niż rok w szkole Co działo się w domu, gdzie liczyła się treść rozmowy, nie treść talerza Jak prymus klasy wylądował przy przycinaniu knotów świec I dlaczego umowa, którą podpisał w wieku 12 lat, była jednocześnie klatką i kluczemTo opowieść o tym, jak wygląda PRAWDZIWY początek drogi człowieka, który wymyślił siebie od zera. Bez pieniędzy, czy znanego nazwiska. Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę: suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKA Źródła pierwotneBenjamin Franklin, Żywot własny (Autobiography), Część I (Twyford, 1771). Polskie tłumaczenie: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960Benjamin Franklin, The Whistle — list do Madame Brillon, 10 listopada 1779 (jedna z paryskich „bagatelles”)Benjamin Franklin, On the Art of Swimming – opis ręcznych płetw pływackichCotton Mather, Bonifacius, or Essays to Do Good (Boston, 1710)Relacja Williama Temple’a Franklina (wnuka) – żart o solonych rybachAkta Old South Meeting House – rejestr chrztów; głosowanie na diakona (odkryte przez Nicka Bunkera)Wzorcowa umowa czeladnicza z 1742 roku – Gilder Lehrman Institute of American HistoryBiografie i opracowania historyczneWalter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life (Simon & Schuster, 2003), rozdz. 1-2Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity (Knopf, 2018), część IH.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin (Doubleday, 2000), część ICarl Van Doren, Benjamin Franklin (Viking, 1938) – nagroda PulitzeraNian-Sheng Huang, Franklin’s Father Josiah: Life of a Colonial Boston Tallow Chandler, 1657–1745 (American Philosophical Society, 2000)Archiwa i źródła internetoweAmericanLiterature.com – pełny tekst eseju The WhistleMassachusetts Historical Society (masshist.org) – rejestry chrztów Old South, korespondencja FranklinaBenjamin Franklin Historical Society (benjamin-franklin-history.org)International Swimming Hall of Fame (ishof.org) – wprowadzenie pośmiertne, 1968American Battlefield Trust – „Boston and Benjamin Franklin” (battlefields.org)Boston Public Library – Research Guide „Great Fires of Boston”Leventhal Map & Education Center – mapa kapitana Johna Bonnera z 1722 rokuBostonian Society / Old State House – kolekcja oryginalnego szyldu Niebieskiej KuliTOTA – „The Boston of Franklin’s Boyhood” (tota.world)EH.net – „Apprenticeship in the United States”USHistory.org – biografia Franklina i historia New-England Courant

Siódmy i ostatni odcinek serii o Tadeuszu Kościuszce.1798 rok. Kościuszko wraca potajemnie z Ameryki do Europy z fałszywym paszportem.W Paryżu czeka na niego Napoleon Bonaparte z propozycją nie do odrzucenia.A w Berville pod Fontainebleau czeka na niego coś zupełnie innego.15 lat ciszy, które zmienią jego legendę na zawsze. Naczelnik kontra cesarz Francuzów Sfałszowany manifest, który wywołał burzę Obietnica cara, która skończyła się milczeniem Szwajcaria, której Kościuszko nie planował Serce, które przeżyło więcej niż jego właścicielJak wygląda życie bohatera, którego nikt już nie potrzebuje?Co robi generał, który nie może walczyć?I dlaczego to właśnie te lata, a nie bitwy, decydują o tym, kim Kościuszko jest dla nas dzisiaj?Finał serii.Przygotuj się na zakończenie, którego się nie spodziewasz. Słuchaj, inspiruj się i żyj lepiej teraz.Jeśli cenisz moją pracę nad tą serią:Wesprzyj podcast na patronite.pl/podcastlepiejteraz Postaw kawę na suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKABiografie podstawowe:Alex Storozynski, The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution (St. Martin’s Press, 2009)Monica M. Gardner, Kościuszko: A Biography (1920, dostępna na Wikisource), zwłaszcza rozdział 9Tadeusz Korzon, Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta (1894/1896)Feliks Koneczny, Święci w dziejach Narodu Polskiego (dostępne na NonPossumus.pl)James S. Pula, Thaddeus Kosciuszko: The Purest Son of Liberty (Hippocrene Books, 1998)Sławomir Leśniewski, Kościuszko. Rysa na pomniku? (Wydawnictwo Literackie, 2023)Gary Nash i Graham Russell Gao Hodges, Friends of Liberty: Thomas Jefferson, Tadeusz Kosciuszko, and Agrippa Hull (Basic Books, 2008)Korespondencja i źródła pierwotne:Founders Online, National Archives (founders.archives.gov)List Tadeusza Kościuszki do Thomasa Jeffersona, kwiecień 1816List Pierre’a Josepha Zeltnera do Thomasa Jeffersona, 30 października 1818List Franza Xavera Zeltnera do Thomasa Jeffersona, 29 października 1817List Kościuszki do A. J. Czartoryskiego, Wiedeń 1815 (cyt. za Gardner)Spotkania z Napoleonem:napoleon.org, biografia: Kosciuszko, Tadeusz Andrzej Bonawenturatadeuszkosciuszko.com, „The difficult story of Tadeusz Kosciuszko and Napoleon Bonaparte”WielkaHistoria.pl, „Kościuszko i Napoleon. Cesarz Francuzów gotował się ze złości, gdy usłyszał warunki polskiego bohatera”WP Film, „To niebezpieczny despota. Posłał na śmierć ponad 100 tys. Polaków”Barbara Grochulska, Księstwo Warszawskie (PWN)Odezwa Dąbrowskiego i Wybickiego do Wielkopolan z 6 XI 1806, historia.interia.plBerville i Zeltnerowie:Wikipedia, Peter Josef ZeltnerDziennik Polski, „Tadeusz Kościuszko prywatnie”Historia Poszukaj, „Czy Tadeusz Kościuszko lubił haftować?”tombeauxpolonais.eu, „gen. Kościuszko”fr-academic.com, biografia KościuszkiKongres Wiedeński i Aleksander I:Tygodnik Powszechny, prof. Franciszek Ziejka, „Naczelnika życie po życiu”TheCollector.com, „Tadeusz Kościuszko: 6 Facts You Didn’t Know”Solura, choroba, śmierć:dr Liliana Narkowicz, Rocznik SNPL, t. 17, Wilno, 2017, s. 596–603prawdajestciekawa.pl, „Kościuszko w Solurze”Schweizerbote, 10 kwietnia 1817 (cyt. za Muzeum Kościuszki w Solurze)mabpz.org, „Muzeum Kościuszki w Solurze”kosciuszko-solothurn.ch, oficjalna strona Kosciuszko Gesellschaft SolothurnWikipedia, Kościuszko Museum, Solothurndzieje.pl, „200 lat temu w Solurze zmarł Tadeusz Kościuszko”Pochówek na Wawelu, serce, kopiec:dzieje.pl, „200 lat temu Tadeusz Kościuszko został pochowany na Wawelu”pai.media.pl, „Ostatnia droga Tadeusza Kościuszki”Muzeum Historii Polski, kalendariumkopieckosciuszki.pl, oficjalna strona Kopca Kościuszki w KrakowieTestament siechnowicki i amerykański:Wikipedia, Wills of Tadeusz KościuszkoWikicytaty (pl), Tadeusz Kościuszkopolonika.pl, „Niezrealizowany testament Tadeusza Kościuszki”Smithsonian Magazine, „The Polish Patriot Who Helped Americans Beat the British” (2017)Pamięć i upamiętnienia:American Battlefield Trust, Andrzej Tadeusz Bonawentura Kosciuszkokosciuszkoheritage.com, „Thaddeus Kosciuszko Memorialised Worldwide”Wikipedia, Commemoration of Tadeusz KościuszkoBritannica, Tadeusz Kosciuszko