Poznajmy naszą Europę

Hiszpanię tworzy 17 wspólnot autonomicznych (oraz dwa miasta autonomiczne, Ceuta i Melilla, hiszpańskie eksklawy na terytorium Maroka), które posiadają bardzo szerokie uprawnienia samorządowe, własne parlamenty i rządy. Różnią się kulturą, krajobrazem, klimatem, a nawet historią. Do najpopularniejszych turystycznie należą: Katalonia, Wyspy Kanaryjskie i Andaluzja. Dlaczego Katalonia tak bardzo wyróżnia się spośród innych regionów i czy wciąż są tam żywe tendencje separatystyczne? Jakie były kluczowe wydarzenia w jej historii? Co działo się z regionem w czasach dyktatury generała Franco? Jak wygląda katalońska prowincja i skąd wzięła się wielka popularność Barcelony? Na czym polegała wyjątkowa rola języka katalońskiego na przestrzeni dziejów? Gdzie odnajdziemy katalońskie skarby? Gościem Alicji Dąbrowskiej z "Wyborczej" i przewodnikiem po Katalonii jest Xavier Farré – Katalończyk mieszkający w Krakowie. Poeta, eseista, tłumacz, literaturoznawca, wykładowca w Instytucie Filologii Romańskiej UJ. Tłumaczy z języka polskiego i słoweńskiego na kataloński i hiszpański.

¡Viva España! Jedziemy do Hiszpanii, ale omijamy Barcelonę i Madryt. Przewodnikiem Alicji Dąbrowskiej z "Wyborczej" po mniej znanych zakątkach jest Bartek Kieżun, pisarz, dziennikarz, ekspert kulinarny. Opowiadają o dziejach tego kraju, bogatej kulturze i o tym, co wpłynęło na jej wyjątkowy charakter. Zastanawiają się, które miasta warto odwiedzić. Czy rzeczywiście hiszpańskie gazpacho to pomysł żołnierzy rzymskich na to, jak przeżyć upały Andaluzji? W jakim stopniu Arabowie wpłynęli na kuchnię Półwyspu Iberyjskiego? Jak to się stało, że na terenach zasilanych przez wody rzeki Ebro powstały plantacje ryżowe i jak narodziła się paella? W jakiej legendzie pojawiają się małże świętego Jakuba? No i czym różnią  się tapas od pinchos?

Jaką aurę ma Zielona czy też Szmaragdowa Wyspa? Pogoda w przypadku Irlandii wydaje się kluczowa dla zrozumienia charakteru tego kraju. Trzecia co do wielkości wyspa w Europie (po Wielkiej Brytanii i Islandii), zielona przez okrągły rok, ale wcale nie tak bardzo tam ciepło, na szczęście nie ma przymrozków, za to w przypadku temperatur powyżej 22 stopni – ostrzeżenia przed upałem. „Jest tu zawsze mokro i wilgotno – napisał w swojej książce polski emigrant. –Wyjścia są dwa: być przygotowanym albo obojętnym”. Jednak wszystko rekompensują tysiące kilometrów oceanicznego i morskiego wybrzeża, z zapierającymi dech w piersiach widokami. Jak się przygotować do zwiedzania Irlandii? Na co się nastawić? Co nas może zaskoczyć? Alicja Dąbrowska z "Wyborczej" zastanawia się nad tym wraz z dr. Cezarym Lusińskim, historykiem, zawodowym dyplomatą, który spędził kilka lat w Dublinie, m.in. jako zastępca ambasadora.

Udajemy się do Irlandii, która za sprawą pejzażu, soczystych barw łąk i pól (te zapewnia deszcz padający niemal przez okrągły rok), nazywana jest Zieloną bądź Szmaragdową Wyspą. Oblana od wschodu wodami Morza Irlandzkiego, od południa Morza Celtyckiego, a od zachodu Oceanu Atlantyckiego wyspa, o powierzchni czterokrotnie mniejszej od Polski, ma burzliwą i niezwykle skomplikowaną historię. Dlatego dziś zanurzymy się w przeszłość. Gościem Alicji Dąbrowskiej z "Wyborczej" jest dr Adam Andrzej Kucharski, historyk i tłumacz, który opowiada o tym, w jaki sposób siedem i pół wieku panowania Anglii i jej kolonialny stosunek wobec podbitej w XII w. Irlandii przekłada się na irlandzką tożsamość. Jak historia determinuje współczesność tego kraju? Jaka jest obecnie rola Kościoła Katolickiego w społeczeństwie, po "cichej rewolucji" ostatnich dekad? Co w rzeczywistości upamiętnia Dzień Świętego Patryka? Jaką symbolikę reprezentują trzy kolory irlandzkiej flagi? Co pozostało do dziś po Złotym Wieku kultury celtyckiej? I wreszcie, czy to prawda, że Irlandczycy spotykają się w trzech miejscach: kościele, na targu i – oczywiście – w pubie?

Udajemy się do Estonii. Przewodnikiem Alicji Dąbrowskiej z "Wyborczej" po tym bliskim, a wciąż nieodkrytym kraju, jest Jakub Zygmunt, znany w sieci jako Sądecki Włóczykij, autor "Inspiratora podróżniczego. Litwa, Łotwa, Estonia". Czy Estonia to kraj spacerowiczów? A może bardziej kraj prezydentek i premierek, skoro często rządzą nim kobiety? Jak wyglądają relacje Estończyków z naturą? Skąd się bierze ich wiara w moc drzew i dlaczego nie chcą ich nadmiernie wykorzystywać? Jakie ślady - w naturze, folklorze i literaturze - odcisnął meteoryt, który spadł na estońską wyspę tysiące lat temu? Dlaczego aż 10 proc. Estończyków śpiewa w chórach? I wreszcie - czy tradycja huśtania zrodziła się właśnie w tym niewielkim kraju? Więcej historii z Estonii do czytania na stronie Wyborcza.pl

Podróżujemy po Czechach, ale omijamy Pragę. Koniecznie pociągiem! Przewodnikiem Alicji Dąbrowskiej z „Wyborczej” jest Andrzej S. Jagodziński, tłumacz z języka czeskiego i słowackiego, wieloletni korespondent „Wyborczej” w Pradze. Czym zaskakuje południe, a czym wschód kraju? Dlaczego warto pojechać do Trzebonia, Telcza czy Slavonic? Jak się zrodziło Święto Pięciopłatkowej Róży w Czeskim Krumlovie? Dlaczego Czesi kochają czytać książki i jaki mają stosunek do literatury? Jakie znaczenie dla narodowej tożsamości ma gospoda? Skąd się wzięły stereotypy Polaków na temat Czechów i odwrotnie? A kiedy Czesi zaczęli nas lubić? I - wreszcie - dlaczego wysokość piany w piwie jest taka ważna?

W tym odcinku zapraszamy na Maltę. Gośćmi Alicji Dąbrowskiej z "Wyborczej" są Karolina Miller i Piotr Andruszko, którzy prowadzą blog podróżniczy „Rude i Czarne”, autorzy przewodników, mieszkańcy Malty. Dlaczego każdy chciał podbić Maltę, mały kraj wyrosły na wapiennych skałach, pozbawionych źródeł i rzek? Co wyróżnia ten archipelag i czy jedna z wysp ma naprawdę tylko dwóch mieszkańców? Co wspólnego z Maltą ma Caravaggio? Jacy są Maltańczycy i dlaczego tak często świętują? Ile z arabskiego jest w maltańskim i czy uda się ten język zachować? Jak smakuje maltańska kuchnia i dlaczego tradycyjną potrawą jest królik (czyli fenek)?

Gościem Alicji Dąbrowskiej z "Wyborczej" jest Ján Bošnovič, Słowak, entuzjasta i promotor uroków Słowacji, który przez 16 lat był dyrektorem Narodowego Centrum Turystyki Słowackiej w Polsce, a dziś reprezentuje Tatry Mountain Resorts. Rozpoczynają rozmowę od Małokarpackiego Szlaku Winnego i przedstawiają najlepsze słowackie wina, by następnie zachwycić się smakami lokalnej kuchni - prawdziwą bryndzą, haluszkami, trdelnikiem i gęsiną. Potem przechodzą do turystycznych atrakcji naszych sąsiadów: ogromna liczba zamków, piękne wsie Vlkolinec i Čičmany wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, szlaki górskie i słowaccy szerpowie, a także niezliczone jaskinie i gorące źródła. Przywołują również postać Janosika i znaczenie jego legendy dla Słowaków. Na koniec zaś opisują uroki Bratysławy (nie tylko jej turystyczną starówkę).

Alicja Dąbrowska z "Wyborczej" rozmawia z dr. hab. Przemysławem Kordosem z Pracowni Studiów Helleńskich Wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego. Jak doszło do podziału wyspy i z ilu części się składa? Dlaczego ów podział wciąż się utrzymuje? Czy Cyprowi bliżej do Grecji czy do Turcji? Dlaczego jest przystankiem dla wielu gatunków ptaków oraz gdzie i kiedy można obserwować tysiące flamingów? Co pozostało na wyspie po starożytnych Grekach i Rzymianach, a co po Arabach, krzyżowcach, Wenecjanach, Turkach i Brytyjczykach? Czym zachwycają wykopaliska w Pafos, a czym w Salaminie Cypryjskiej? Gdzie znajduje się plaża Afrodyty i dlaczego bogini miłości narodziła się na niej w lutym? No i czemu zawdzięcza swój wyjątkowy smak commandaria, jedno z najstarszych win świata, niemalże napój bogów?

Gościem Alicji Dąbrowskiej z „Wyborczej" jest Piotr Kępiński, poeta, krytyk literacki, eseista, autor kilku książek o Włoszech – to m.in. „Szczury z via Veneto”, „W cieniu Gran Sasso. Historie z Abruzji”, „Neapol słodki jak sól”, „Rzym. Miasto nad miastami”. Rozmawiają o tym, czy podział na północ i południe Włoch jest nadal widoczny, no i gdzie znajduje się środek Italii? Czym wyróżnia się Abruzja i co jej mieszkańcy mają wspólnego z Polakami? Jak się ma abruzyjskie niebo do freejazzowych kompozycji Ornette’a Colemana? Dlaczego Neapol jest miastem sprzeczności i czy rzeczywiście przypomina bulion z ośmiornicy? Czy to prawda, że, prócz Januarego, uwielbianym świętym („Nr 10") jest tam również Diego Maradona? Kim są femminielli, neapolitańskie niebieskie ptaki? No i gdzie dostaniemy najlepsze na świecie limoncello?

Alicja Dąbrowska z "Wyborczej" rozmawia z Päivi Laine, ambasadorką Finlandii w Polsce, w przeddzień święta narodowego Finlandii, które przypada 6 grudnia. Na czym polega wyjątkowość Dnia Niepodległości po fińsku? Czy święty Mikołaj rzeczywiście jest Finem? Czy Jokamiehenoikeus, czyli prawo każdego człowieka do korzystania z natury, dotyczy także cudzoziemców? Jakie cuda skrywa Laponia i czy renifery cierpią z powodu zmian klimatu? Kim są Saamowie i jaki mają dziś status w Finlandii? Na czym polega wyjątkowość fińskiego wzornictwa, skoro w każdym domu znajdziemy przedmioty zaprojektowane przez rodzimych projektantów? Dlaczego Finowie wciąż uchodzą za najszczęśliwszy naród na świecie? A także – jakie smaki fińskiej kuchni najbardziej lubi pani ambasador.

Alicja Dąbrowska z „Wyborczej” rozmawia z Aleksandrą Michtą-Juntunen, podróżniczką, autorką bloga „Fińskie smaki” oraz książki „Sisu, sauna i salmiakki”, współautorką „Codziennie jest piątek. Szczęście po nordycku. Sztuka celebrowania każdej wolnej chwili”. Jacy są Finowie, jaka jest Finlandia? Na czym polega sisu, fiński modus vivendi i modus operandi? Co jest niezwykłego w fińskiej przyrodzie i jak sobie radzą mieszkańcy zimnych krain w okresach długiej ciemności? Czy sauna wciąż jest najważniejsza? O czym mówi fiński epos narodowy „Kalevala” i dlaczego czytają go nawet dzieci? No i co sprawia, że fiński chleb jest tak smaczny?

Alicja Dąbrowska z "Wyborczej" rozmawia z Magdaleną Parys, cenioną pisarką i dziennikarką, która od ponad 40 lat mieszka w Berlinie. Czy rana po podziale Berlina na Wschodni i Zachodni została zabliźniona? Co dzieli dwa Berliny? A co je łączy? Jak wyglądało dorastanie w Berlinie Zachodnim? Kto jadał najlepsze lody w Berlinie Wschodnim? I dlaczego Berlin to miasto-anarchia? Co Polacy wiedzą o Niemczech, a Niemcy o Polsce? A co wiedzieć powinni?

Jak podróżować po Europie? Czy Europa jest atrakcyjna dla Europejczyków? Zapraszamy do podcastu o podróżach i turystyce, w którym stronimy od polityki, a zastanawiamy się nad tym, co nieoczywistego odkryjemy podczas podróży po Europie. --- W pierwszym odcinku Alicja Dąbrowska, redaktorka działu zagranicznego "Wyborczej" rozmawia z Bartoszem T. Wielińskim, zastępcą redaktora naczelnego "Wyborczej" rozmawiają o tym, czy podróżowanie po Europie może jeszcze zaskoczyć. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.