Santara. Laida lenkų kalba

Czy społeczeństwo potrafiłoby istnieć bez alkoholu? O tym, dlaczego społeczeństwo tak mocno znormalizowało alkohol i jakie konsekwencje niesie to dla rodzin oraz relacji międzyludzkich, opowie młody reżyser teatralny Tomasz Matuiza. W audycji porozmawiamy o jego nowym spektaklu „Duży problemik”, który łączy groteskę, dokumentalne historie i trudny temat uzależnienia bez moralizowania. Nie zabraknie także rozmowy o wstydzie, współuzależnieniu oraz o tym, czy teatr wciąż potrafi wywoływać ważne społeczne dyskusje.Red. Marija Žukovska

Wilno kontynuuje działania przeciwko inwazyjnym gatunkom roślin i zwierząt. Od kwietnia, gdy pojawiły się pierwsze liście Barszczu Sosnowskiego, rozpoczęto jego usuwanie. Po raz pierwszy prace obejmą również prywatne działki. Miasto podkreśla, że w miejscach, gdzie barszcz zwalczany jest od kilku lat, efekty są już widoczne – zagęszczenie roślin wyraźnie się zmniejszyło, a w niektórych lokalizacjach udało się je całkowicie wyeliminować. Barszcz Sosnowskiego usuwany jest metodami mechanicznymi i chemicznymi – rośliny są wykopywane, koszone i opryskiwane herbicydami. Prace mają potrwać do września.W Wiedniu, w oczekiwaniu na drugi półfinał Konkursu Piosenki Eurowizji, który odbędzie się we czwartek, reprezentant Litwy Lion Ceccah już czeka na wielki sobotni finał. O występie litewskiego reprezentanta rozmawiamy z Elizabeth Olshey, uczestniczką litewskich preselekcji do Konkursu Eurowizji.Red. Renata Dunajewska

Pięć lat więzienia, miesiące całkowitej izolacji i życie podporządkowane więziennemu mechanizmowi. Tak wyglądało życie lidera polskiej mniejszości na Białorusi, dziennikarza Andrzeja Poczobuta. Polecamy Państwu rozmowę z nim.W Wilnie konsekwentnie rozwijana jest Akademia „Planet Youth” – do realizacji uznanego na arenie międzynarodowej islandzkiego modelu profilaktyki uzależnień dołącza kolejnych 18 wybranych szkół, a łączna liczba placówek uczestniczących przekroczyła już 30. Jedną z tych szkół jest Gimnazjum im. Władysława Syrokomli w Wilnie. Rozmawiamy z dyrektor placówki Heleną Marcinkiewicz.Red. Renata Dunajewska

Już dziś wieczorem w Wiedniu rozpocznie się pierwszy półfinał jubileuszowego, 70. Konkursu Piosenki Eurowizji. Tegoroczne wydarzenie ponownie przyciąga uwagę milionów widzów z całej Europy i świata, a emocji nie zabraknie także litewskim fanom konkursu.Litwę reprezentuje w tym roku wykonawca Lion Ceccah z utworem Solo Quiero Más. Artysta wystąpi dziś jako dwunasty uczestnik wieczoru.Czy litewski reprezentant awansuje do wielkiego finału i podbije serca europejskiej publiczności? O tym rozmawiamy z dziennikarzem Kamilem Zalewskim.Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do szkół i zmienia sposób nauki młodych ludzi. Jak nauczyciele odnajdują się w nowej rzeczywistości i czy AI to bardziej pomoc czy wyzwanie? O tym porozmawiamy z nauczycielką historii Anną Makowską.Red. Marija Žukovska

Muzyka jako sposób na przeżywanie emocji, szczerość ważniejsza od zasięgów i piosenka, która stała się symbolem osobistej przemiany. Karolina Lydno – młoda wokalistka, która coraz śmielej buduje własną drogę artystyczną – opowiada o kulisach powstania utworu „Półprawda”, nagranego wspólnie z Kasią Moś. W rozmowie mówi między innymi o swoich muzycznych początkach, trudnościach związanych z odnalezieniem własnego stylu i o tym, dlaczego dziś najbardziej zależy jej na autentyczności.Red. Marija Žukovska

Dzisiaj do północy trwa Europejski Egzamin, podczas którego uczestnicy będą musieli odpowiedzieć na dziesięć pytań dotyczących Unii Europejskiej. Każdego roku egzamin przyciąga od 40 do 70 tysięcy uczestników, a w tym roku odbywa się już po raz siedemnasty. Nagrody w Europejskim Egzaminie zostaną rozlosowane wśród stu indywidualnych uczestników, którzy poprawnie odpowiedzą na wszystkie pytania.Dzień Europy obchodzony jest 9 maja. Tego dnia w 1950 roku francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman przedstawił deklarację proponującą utworzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Organizacja ta położyła fundamenty pod obecną Unię Europejską.Pod koniec 2025 roku powołano nową Radę ds. Młodzieży Samorządu Rejonu Wileńskiego, której celem jest wzmocnienie realizacji polityki młodzieżowej w rejonie wileńskim, zachęcanie młodych ludzi do udziału w życiu społecznym oraz tworzenie większych możliwości dla ich samorealizacji i inicjatyw. 27 kwietnia w Samorządzie Rejonu Wileńskiego odbyło się spotkanie Rady ds. Młodzieży rejonu wileńskiego z merem Robertem Duchniewiczem, podczas którego omówiono kwestie istotne dla młodzieży oraz możliwości współpracy. Było to pierwsze spotkanie nowo wybranej rady z merem, mające na celu omówienie aktualnych problemów młodzieży oraz wzmocnienie wzajemnego dialogu.Red. Renata Dunajewska

Sztuczna inteligencja coraz mocniej wkracza do szkół i zmienia sposób, w jaki uczniowie się uczą. ChatGPT, automatyczne tłumaczenia czy generowanie wypracowań w kilka sekund stawiają przed nauczycielami nowe wyzwania – jak odróżnić samodzielną pracę ucznia od tekstu stworzonego przez AI i jak uczyć młodych ludzi krytycznego myślenia w cyfrowej rzeczywistości?O tym, jak szkoły radzą sobie z rewolucją sztucznej inteligencji, porozmawiamy dziś z nauczycielką języka angielskiego Ireną Litwinowicz. Zastanowimy się także, czy AI jest zagrożeniem dla edukacji, czy może stać się narzędziem wspierającym nauczycieli i uczniów.Red. Marija Žukovska

Jak dziecięca fascynacja autobusami może przerodzić się w realny wpływ na funkcjonowanie miasta? O tym opowiada Dariusz Kułakowski – inżynier transportu w spółce JUDU, który od lat współtworzy strategię transportową Wilna. W rozmowie mówi między innymi o kulisach planowania komunikacji miejskiej, nocnych liniach autobusowych, nowych technologiach oraz o tym, dlaczego transport publiczny to coś znacznie więcej niż tylko autobusy i rozkłady jazdy.Red. Marija Žukovska

Mark Vaitonis – nauczyciel wychowania fizycznego oraz trener Szkoły Sportowej w Niemenczynie – od lat z pasją rozwija młode talenty sportowe. Jego wychowankowie należą dziś do ścisłej czołówki w swojej grupie wiekowej, regularnie zdobywając najwyższe miejsca w zawodach. To dzięki jego zaangażowaniu, doświadczeniu i indywidualnemu podejściu młodzi sportowcy osiągają imponujące wyniki i sięgają po kolejne sukcesy.Kaja Tworogal - niezwykła uczennica, która już dziś może pochwalić się tytułem mistrzyni Europy. Na co dzień łączy naukę w gimnazjum z intensywnymi treningami, udowadniając, że pasja i determinacja prowadzą na sam szczyt. Jak wygląda jej droga do sukcesu i co motywuje ją do dalszej pracy?Red. Renata Dunajewska

Wilno w sobotę żyło rytmem święta polskiej społeczności – na Alei Giedymina powiewały litewskie i polskie flagi, a tysiące osób zebrały się na tradycyjnej Paradzie Polskości, organizowanej w dniu Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dnia Polonii i Polaków za granicą. Uroczystej atmosferze towarzyszyło jednak wyczuwalne napięcie polityczne – do stolicy przyjechał również budzący kontrowersje polski polityk, lider Konfederacji Korony Polskiej, Grzegorz Braun.W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich czynna jest międzynarodowa wystawa „Werdiury z Pogonią. Gobeliny książąt Wiśniowieckich i Sanguszków z Wawelu”. Prezentowane są na niej wyjątkowe skarby związane z historią Litwy – tapiserie z herbami i symbolami heraldycznymi ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki. Te niezwykłe gobeliny, będące fenomenem sztuki i mecenatu, a zarazem bezcennymi świadectwami dziedzictwa kulturowego Polski i Litwy, po raz pierwszy zostały udostępnione szerokiej publiczności. Prezentowane werdiury z wizerunkiem Pogoni, symbolu Litwy, odsłaniają złożoną i pełną tajemnic historię Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz jej rodów szlacheckich.Red. Renata Dunajewska

Chargé d'affaires ambasady RP w Wilnie Grzegorz Poznański z 30 kwietnia skończył swoją misję dyplomatyczną w Wilnie.Na Cmentarzu na Rossie rozpoczynają się akcje organizowane przez Społeczny KOmitet Opieki nad Starą Rossą.Red. Anna Grigoit

W szczerym wywiadzie student Kazimierz Liplański opowiada o realiach pracy w szkole, rosnącej biurokracji, braku nauczycieli na Litwie oraz wyzwaniach, z jakimi mierzy się młode pokolenie wchodzące do zawodu.To rozmowa o przyszłości edukacji, o presji, odpowiedzialności i o tym, czy w ogóle warto dziś wybrać tę ścieżkę.Red. Marija Žukovska

Po pięciu latach w kolonii karnej Andrzej Poczobut odzyskał wolność – wydarzenie, które ma ogromne znaczenie nie tylko polityczne, ale i symboliczne. Jak tę wiadomość przyjęła polska społeczność na Białorusi? Jakie są kulisy uwolnienia i co dalej? O tym rozmawiamy z Andżeliką Borys, przewodniczączą Związku Polaków na Białorusi.Czy za 10 lat w szkołach zabraknie nauczycieli? Coraz więcej sygnałów wskazuje, że system edukacji stoi dziś przed poważnym wyzwaniem – starzejąca się kadra, zmieniające się warunki pracy i malejące zainteresowanie zawodem wśród młodych. O przyszłości edukacji rozmawiamy z Krystyną Dzierżyńską, prezes stowarzyszenia nauczycieli i szkół polskich na Litwie „Macierz Szkolna”.Red. Marija Žukovska

W szczerym wywiadzie student Kazimierz Liplański opowiada o swojej drodze do pedagogiki – od przypadku, przez wątpliwości, aż po moment, w którym zaczyna to przypominać powołanie. Mówi też wprost o realiach pracy w szkole, rosnącej biurokracji, braku nauczycieli na Litwie oraz wyzwaniach, z jakimi mierzy się młode pokolenie wchodzące do zawodu.To rozmowa o przyszłości edukacji, o presji, odpowiedzialności i o tym, czy w ogóle warto dziś wybrać tę ścieżkę.

„Nudegę kailį” – to podcast LRT tworzony przez troje uczniów, w którym analizowane są różne sytuacje, z których można wyciągnąć wnioski. Nastolatkowie w swoich odcinkach rozmawiają z celebrytami i ekspertami o tym, jak „nie sparzyć się” w życiu. Rozmawiamy z autorami Aurorą Degesytė i Olanem Szuszkiewiczem – maturzystami Gimnazjum im. św. Jana Pawła II w Wilnie.Zdrowe odżywianie odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju dzieci i młodzieży. Odpowiednio zbilansowana dieta dostarcza organizmowi niezbędnych składników odżywczych, wspiera koncentrację, rozwój fizyczny oraz dobre samopoczucie. Dlatego tak istotne jest kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych już od najmłodszych lat.Red. Renata Dunajewska

Mieczysław Dordzik, bohater Wilna, ofiara powodzi 1931 roku, który ratując żydowskie dziecko zginął w nurcie rzeki. Wydarzyło się to 23 kwietnia 1931 r.40 lat po katastrofie w Czarnobylu wracamy do miejsca, które na zawsze zmieniło historię Europy. Jak dziś wygląda życie w strefie wykluczenia? Czy jest bezpiecznie i kto wciąż tam mieszka – mimo skażenia i upływu czasu? O tym rozmawiamy z badaczem Czarnobyla Krystianem Machnikiem, który od lat dokumentuje losy ludzi żyjących w cieniu katastrofy.Red. Renata Dunajewska

Sejm Litwy powołał Aleksandra Radczenkę na kontrolera sejmowego. To decyzja, która może mieć wymiar nie tylko instytucjonalny, ale i symboliczny – po raz pierwszy przedstawiciel polskiej społeczności obejmuje tak wysokie stanowisko powoływane przez parlament. W czwartkowym głosowaniu jego kandydaturę poparło 75 posłów, przeciw było trzech, a tylu samo wstrzymało się od głosu.Dzisiaj obchodzony jest Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich - doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Jak się zmieniają nawyki czytelnicze. Jak będzie wyglądał Narodowy Tydzień Bibliotek, który rozpoczyna się dzisiaj? O tym rozmawiamy z Olgą Mażejko - dyrektor Biblioteki Publicznej Samorządu Rejonu Solecznickiego oraz Mirosławem Wojciulewiczem - dyrektorem Centralnej Biblioteki Samorządu Rejonu Wileńskiego.Red. Renata Dunajewska

W końcu kwietnia 1931 r. katastrofalnie wylała Wilia w Wilnie. Rzeka podniosła swój poziom o ponad osiem metrów. Woda doszła aż do katedry, zalała plac oraz przylegające tereny. Zdaniem Waldemara Wołkanowskiego, wybitnego znawcy międzywojennego Wilna, po powodzi w Wilnie odkrycie grobów królewskich w katedrze było sensacją stulecia, a miasto podjęło bardzo poważną inwestycję, jeżeli chodzi o uregulowanie brzegów.Podajemy ważne informacje dla osób, wybierających się na emeryturę. O czym powinny pamiętać osoby i jakie podjąć działania - wyjaśnia Małgorzata Kozicz, przedstawicielka Sodry.Red. Renata Dunajewska

W Wilnie zorganizowano międzynarodową konferencję naukową „Różnorodność językowa we współczesnym kontekście społeczno-kulturowym”. W ramach konferencji dyrektor Instytutu Języka Litewskiego dr Darius Ivoška oraz dyrektor Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk dr hab. Ewa Golachowska podpisali porozumienie o współpracy, otwierając nowe możliwości wspólnych badań i projektów.Zachód nakłada sankcje na rosyjską ropę, ale ta nadal płynie – tyle że w cieniu. Na Bałtyku każdego dnia operują tankowce, które formalnie nie istnieją w systemie, a w praktyce utrzymują jeden z najważniejszych strumieni dochodów Kremla. – „Flota cieni” to dziś nie tylko sposób omijania sankcji, ale narzędzie presji i destabilizacji regionu – mówi analityk polityki energetycznej Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych Tymon Pastucha.Red. Renata Dunajewska

W Gimnazjum w Mickunach sport odgrywa szczególną rolę i jest ważnym elementem codziennego życia uczniów. Silne klasy sportowe przyciągają młodzież, która nie tylko chce rozwijać swoje pasje, ale także konsekwentnie pracuje nad osiąganiem coraz lepszych wyników. Treningi są tutaj czymś więcej niż obowiązkiem – to przestrzeń, w której rodzi się determinacja, charakter i prawdziwa sportowa rywalizacja. O procesie kształcenia opowiada Małgorzata Radzewicz, dyrektor Gimnazjum w Mickunach.Zachód nakłada sankcje na rosyjską ropę, ale ta nadal płynie – tyle że w cieniu. Na Bałtyku każdego dnia operują tankowce, które formalnie nie istnieją w systemie, a w praktyce utrzymują jeden z najważniejszych strumieni dochodów Kremla. – „Flota cieni” to dziś nie tylko sposób omijania sankcji, ale narzędzie presji i destabilizacji regionu – mówi analityk polityki energetycznej Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych Tymon Pastucha.Red. Renata Dunajewska

Zespół etnograficzny odgrywa bardzo ważną rolę w zachowaniu i przekazywaniu tradycji kulturowych. Poprzez muzykę, taniec, śpiew oraz stroje ludowe przybliża dawne obyczaje i styl życia przodków. Jego działalność pozwala młodszym pokoleniom poznać własne korzenie i budować tożsamość kulturową. Przy Centrum Imprez w Białej Wace od 10-ciu lat działa zespół etnograficzny Łałymka. Uczestnicy zespołu odtwarzają oryginalne pieśni, pokazując bogactwo i ogromną różnorodność muzycznego folkloru Polaków zamieszkujących Wileńszczyznę, zarówno tych z chłopskich wiosek, jak i tych z okolic szlacheckich, wykonując pieśni zgodnie z miejscowymi tradycjami, w danej gwarze, zachowując maniery wykonawcze, techniki wokalne i duszę dawnych śpiewów. Rozmawiamy z założycielami zespołu "Łałymka" Łoretą Grygorowicz ir Gustawem Juzalą.W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich czynna jest międzynarodowa wystawa „Werdiury z Pogonią. Gobeliny książąt Wiśniowieckich i Sanguszków z Wawelu”. Rozmawiamy z dyrektorem Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki Andrzejem Betlejem.Red. Renata Dunajewska

Sprawy koalicji rządzącej zdominowały litewską politykę. Powraca pytanie, czy partia Świt Niemna powinna pozostać częścią rządu, czy też należy ją zastąpić innym partnerem. Choć scenariuszy jest kilka, jedno pozostaje pewne – decyzje najbliższych dni mogą przesądzić o przyszłości całej koalicji. Sytuację wyjaśnia Andrzej Pukszto, politolog oraz wykładowca na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie.Kontynuujemy rozmowę z fotografem oraz pedagogiem Waldemarem Dowejko o magicznym świecie fotografii.Red. Renata Dunajewska

Fotografia to coś więcej niż tylko zatrzymany obraz — to sposób opowiadania o świecie bez użycia słów. To sztuka dostrzegania detali, emocji i chwil, które na co dzień łatwo umykają. Każde zdjęcie jest interpretacją rzeczywistości, spojrzeniem autora na to, co dla niego ważne i warte uchwycenia. Fotografia potrafi dokumentować, inspirować, poruszać, a czasem nawet zmieniać sposób, w jaki patrzymy na innych i samych siebie. Czym naprawdę jest fotografia i co sprawia, że jeden kadr może powiedzieć więcej niż tysiąc słów. O tym, jak uchwycić moment i opowiedzieć historię obrazem, rozmawiamy z fotografem i pedagogiem Waldemarem Dowejko.Około 3 proc. czwartoklasistów nie osiągnęło minimalnego poziomu z języka litewskiego, podobny odsetek nie osiągnął go także z matematyki – wynika z ogłoszonych w środę wyników krajowych sprawdzianów osiągnięć uczniów, opublikowanych przez Narodową Agencję Oświaty. O wyzwaniach i trudnościach z jakimi mierzą się dziś placówki oświatowe opowiada Aneta Łapcun, dyrektorka polsko-rosyjskiej Wileńskiej Szkoły Początkowej na Antokolu.Red. Renata Dunajewska

Braki nauczycieli, wypalenie zawodowe i coraz mniejsze zainteresowanie młodych ludzi pracą w szkole – to tylko część problemów, z którymi mierzy się dziś system edukacji na Litwie.W naszej audycji rozmawialiśmy z młodą nauczycielką języka francuskiego Emilią Poźniakową o tym, jak wygląda rzeczywistość pracy w szkole „od środka”.Jednym z kluczowych tematów była również motywacja młodych ludzi do wyboru tego zawodu. Czy decydują się na niego z powołania, czy raczej pod wpływem stypendiów i zachęt finansowych? I czy takie rozwiązania rzeczywiście działają długofalowo?Red. Marija Žukovska

Polityczny przełom na Węgrzech po 16 latach rządów Viktora Orbána. Opozycyjna partia TISZA zdobywa większość konstytucyjną, a jej lider Péter Magyar zapowiada głębokie reformy i zmianę kursu wobec Unii Europejskiej. Czy nowa władza rzeczywiście zdoła rozmontować system budowany przez lata? I co ten wynik oznacza dla regionu?O tym wszystkim rozmawiamy w audycji z dziennikarzem Nikodemem Szczygłowskim.Red. Marija Žukovska

W audycji rozmawiamy z Jakubem Lapcunem – młodym muzykiem i trębaczem – o jego drodze do zawodowej sceny. Opowiada o tym, kiedy podjął decyzję, by związać życie z muzyką, jak wyglądały jego studia oraz z jakimi trudnościami i momentami zwątpienia musiał się zmierzyć.W wywiadzie poruszamy również temat codzienności muzyka – intensywnej pracy, przygotowań do koncertów oraz stresu związanego z występami na scenie. Rozmówca dzieli się swoim doświadczeniem gry w orkiestrze i tłumaczy, czym różni się występ solowy od pracy zespołowej.Red. Marija Žukovska

Od jednej formy do biszkoptu do własnej marki i stałych klientów – historia Krzysztofa Burbo pokazuje, że nawet niewinna ciekawość może przerodzić się w coś znacznie większego. W rozmowie opowiada o łączeniu studiów z pracą, momentach zwątpienia, stereotypach, z którymi się spotykał, oraz o tym, jak media społecznościowe stały się kluczowym narzędziem w budowaniu jego biznesu.Red. Marija Žukovska

Z okazji Międzynarodowego Dnia Romów rozmawiamy z Wiesławem Dudzińskim przewodniczącym Centrum Młodzieży Romów Jekhipe o tożsamości, stereotypach i wyzwaniach, z jakimi mierzy się dziś społeczność romska na Litwie. Rozmowa o integracji i o tym, czy naprawdę potrafimy się nawzajem słuchać.W audycji analizujemy najnowsze wydarzenia na Bliskim Wschodzie – Stany Zjednoczone i Iran uzgodniły dwutygodniowe zawieszenie broni, a Teheran zgodził się tymczasowo otworzyć strategiczną cieśninę Ormuz.Red. Marija Žukovska

Dzisiaj jest Poniedziałek Wielkanocny - drugi dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Wiążą się z nim różne tradycje, o których opowiada etnografka Janina Norkunienė.W Pałacu Balińskich w Jaszunach obejrzeć można wystawę „Wiosenne i wielkanocne zwyczaje w Polsce”, które zresztą są zbliżone do naszych, wileńskich. O ekspozycji opowiada autorka wystawy Magdalena Ziółkowska-Mówka z Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu.Red. Renata Dunajewska

Wielkanoc kojarzy się z radością, odrodzeniem i nadzieją. W hospicjum te wartości nabierają jednak szczególnego znaczenia – są cichsze, bardziej intymne, ale często też głębsze. To czas, w którym obok tradycyjnych świątecznych zwyczajów najważniejsza staje się obecność drugiego człowieka, uważność i bliskość. W miejscu, gdzie codzienność naznaczona jest chorobą i odchodzeniem, Wielkanoc przypomina o tym, co najważniejsze – o godności, miłości i nadziei, która potrafi trwać mimo wszystko. Rozmawiamy z wicedyrektor Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie Anetą Górniewicz.Światowy Dzień Świadomości Autyzmu został ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych, aby zwiększać wiedzę na temat autyzmu oraz promować akceptację osób w spektrum. To ważna okazja, by zwrócić uwagę na potrzeby i codzienne wyzwania osób z autyzmem, a także podkreślić ich talenty, różnorodność i wkład w społeczeństwo. Jakie są przejawy zaburzenia i jak z tym żyć wyjaśnia Agnieszka Aleksa-Suzdałowa, pediatra w szpitalu w Solecznikach.Red. Renata Dunajewska

Triduum Paschalne to sedno chrześcijańskiej wiary. Skupia w sobie mękę, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. Choć trwa zaledwie kilka dni, w Kościele katolickim ma wyjątkowy status i odmienne zasady niż pozostałe uroczystości. Czym dokładnie jest Triduum Paschalne? Opowiada ks. prałat Wojciech Górlicki.Dziś przypada Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci, ustanowiony przez Międzynarodową Izbę ds. Książek dla Młodych Ludzi (IBBY). Hasło tegorocznej edycji brzmi: „Sadźcie historie, a świat zakwitnie”. To doskonała okazja, by podkreślić, że marzenia są ważne, ale jeszcze ważniejsze jest wspieranie najmłodszych marzycielek i marzycieli oraz dodawanie im skrzydeł. Polecamy państwu rozmowę z prof. Grażką Lange, projektantką książek, polska graficzka, ilustratorka książek dla dzieci.Red. Renata Dunajewska

Leja Gubaitė, Milda Statkutė i Jekaterina Guszczenko są studentkami pierwszego roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wileńskiego, stawiają swoje pierwsze kroki w nauce języka polskiego. Dla większości z nich oznacza to rozpoczęcie od podstaw. Każda z tych młodych dziewcząt przybyła na studia z własną historią i motywacją: niektóre chcą zgłębić polską literaturę i kulturę, inne planują karierę w nauczaniu lub pracy tłumacza, jeszcze inne chcą utrzymać więź z polskim dziedzictwem kulturowym. Pomimo różnorodności doświadczeń i celów, łączy je wspólna pasja – pragnienie opanowania języka, który otwiera przed nimi nowe możliwości komunikacji, edukacji i zrozumienia świata.Do 15 kwietnia w Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów w Mejszagole obejrzeć można wystawę konkursową „Tradycyjna palma wileńska”, na którą swe wyroby przedstawili uczniowie, młodzież, a także palmiarki z Wileńszczyzny. Szczegóły wyjaśnia Jolanta Łapińska.Red. Renata Dunajewska

20 kilogramów w walizce, Nowy Jork jak z filmu i pierwsze dni pełne emocji, chaosu i zachwytu. Coraz więcej młodych osób decyduje się dziś na wyjazd do Stanów Zjednoczonych w ramach programu Work and Travel – nie tylko po to, by zarobić, ale przede wszystkim, by zobaczyć świat i sprawdzić siebie. Julita Borisewska opowiada o pracy od rana do wieczora, różnicach kulturowych, ale też o momentach, które zostają na całe życie.Red. Maryla Żukowska

Anna Złotkowska, kobieta biznesu i sukcesu, mimo napiętego grafiku i licznych obowiązków zawodowych, znajduje czas na działalność wolontariacką. Angażuje się w pomoc innym, pokazując, że sukces zawodowy może iść w parze z empatią i wrażliwością społeczną. Jej działania są inspiracją dla innych, udowadniając, że nawet niewielki wkład może mieć ogromne znaczenie. Dzięki swojej determinacji i zaangażowaniu zmienia świat na lepsze, nie tylko w biznesie, ale i w życiu społecznym.Red. Renata Dunajewska

27 marca, z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru, w Domu Kultury w Nowej Wilejce zostanie wystawiony spektakl „Casting na człowieka” w reżyserii Bożeny Sosnowskiej, w wykonaniu młodych aktorów grupy Sol Oriens. To przedstawienie, które nie tylko opowiada historię, ale przede wszystkim stawia widzowi lustro. W rozmowie z aktorkami Gabrielą Selezniową i Pauliną Sewruk wgłębiamy się w sedno spektaklu i wyjaśniamy, co dla nich znaczy teatr.Red. Marija Žukovska

Pierwsza część cyklu rozmowy z Dowódcą korpusu NATO Dariuszem Parylakiem: „Wojna się zmienia. Nie przygotowujemy się do tego, co już było”.Kontynuacja wywiadu o inicjatywie polskiej młodzieży, Polski pub quiz w Wilnie W rozmowie z organizatorką – Seweryną Lewon – pytamy o to, jak narodził się ten pomysł i czego tak naprawdę potrzebuje dziś młodzież.Red. Marija Žukovska

W Wilnie rodzi się nowa przestrzeń dla młodych Polaków – mniej formalna, bardziej otwarta i tworzona oddolnie. Pub quiz, który przyciąga tłumy, to tylko początek większej zmiany. W rozmowie z organizatorami sprawdzamy, czego dziś naprawdę potrzebuje młode pokolenie, dlaczego szuka swojej tożsamości na nowo i czy potrafi jeszcze budować wspólnotę.Red. Maryla Żukowska

Dorastają w świecie nieograniczonego dostępu do informacji, nieustannych zmian i ogromnych możliwości, ale właśnie to coraz częściej staje się dla nich źródłem napięcia, lęku i poczucia zagubienia. Pokolenie Z mierzy się dziś nie tylko z presją sukcesu, ale też z przeciążeniem, samotnością i trudnością w odnalezieniu sensu w rzeczywistości, która zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. O tym, czego naprawdę boją się młodzi ludzie, z jakimi problemami zmagają się na co dzień i jak wygląda ich wewnętrzny świat opowiada przedstawiciel pokolenia Z Daniel Żuromski.Premier Inga Ruginienė we wtorek potwierdziła, że dron, który ponad dobę temu rozbił się w rejonie Varėny, był ukraiński i był przeznaczony do ataku na cel w Rosji.Red. Maryla Żukowska

Aktywna, zaangażowana i pełna potencjału — taka jest młodzież polska na Wileńszczyźnie. Jednak wielu jej rówieśników wciąż pozostaje poza życiem społecznym i kulturalnym. Nowy projekt ma to zmienić. W ubiegłą sobotę rozpoczęła działalność Młodzieżowa Rada, która powstała przy Ambasadzie RP w Wilnie. Powołując Radę Ambasada stawia na dialog z młodym pokoleniem, rozwój liderów i tworzenie inicjatyw, które naprawdę do nich przemówią.Po miesiącach przestoju i narastających kosztach litewskie ciężarówki mają wreszcie otrzymać zgodę na wyjazd z Białorusi.Red. Maryla Żukowska

W czwartek wieczorem do Litwy przybyła grupa uwolnionych z Białorusi więźniów politycznych. Zostali oni wypuszczeni przez reżim w Mińsku po spotkaniu autorytarnego prezydenta Aleksandra Łukaszenki z wysłannikiem USA Johnem Coale’em. Mińsk po negocjacjach z Waszyngtonem uwolnił łącznie 250 więźniów politycznych, z których 15 przybyło do Litwy. Jak poinformowało agencję BNS Ministerstwo Spraw Zagranicznych, wśród nich nie ma obywateli Litwy. Instytucje litewskie pomogły w przeprowadzeniu procedur przekroczenia granicy i zapewnili bezpieczny transport uwolnionych więźniów politycznych od granicy do miejsca ich zakwaterowania. Służby medyczne były przygotowane, by w razie potrzeby udzielić pomocy medycznej.„Do młodych świat należy” to znane polskie powiedzenie, które oznacza, że przyszłość należy do młodego pokolenia. Podkreśla ono rolę młodych ludzi w kształtowaniu świata — ich energię, pomysły, odwagę do zmian i zdolność patrzenia na rzeczywistość w nowy sposób.Red. Renata Dunajewska

19 marca to szczególny dzień dla mieszkańców Mejszagoły, ponieważ właśnie wtedy obchodzone są imieniny i urodziny wieloletniego proboszcza tej miejscowości – Józefa Obrembskiego. Data ta nie jest przypadkowa, gdyż w Kościele katolickim przypada wówczas uroczystość Świętego Józefa, patrona prałata. Mowa będzie o Muzeum Księdza Prałata Józefa Obrembskiego w Mejszagole oraz o tradycyjnych pączkach serwowanych w tym dniu.Dziś w wieży telewizyjnej w Wilnie odbywa się konferencja pod tytułem „Stulecie transmisji radiowych na Litwie: 1926–2026”, podczas której specjaliści i przedstawiciele stacji omawiają obecną sytuację na rynku radiowym oraz wyzwania związane z jego regulacją. Dużo uwagi poświęca się także przyszłości tego medium. Historyk radia Sigitas Žilionis podkreśla, że radio dostosowuje się do oczekiwań słuchaczy i rozwija się każdego dnia. Stulecie radia na Litwie będzie obchodzone również przez organizację UNESCO.Red. Renata Dunajewska

Od 3 marca TVP Wilno przestała funkcjonować jako samodzielna jednostka i została włączona do Ośrodka Mediów dla Zagranicy. Dla części odbiorców na Wileńszczyźnie to moment przełomowy. Pytania dotyczą nie tylko nowej struktury, lecz także przyszłości produkcji lokalnej i realnej autonomii redakcji. O zmianach w TVP Wilno opowiada redaktor naczelny TVP World, dyrektor Ośrodka Mediów dla Zagranicy Michał Broniatowski.Świadczenie usług socjalnych dla mieszkańców stanowi istotny element polityki społecznej każdego państwa oraz samorządu. Obejmuje ono różnorodne formy wsparcia, takie jak pomoc finansowa, opieka nad osobami starszymi, wsparcie dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej czy dostęp do usług zdrowotnych i edukacyjnych. Celem tych działań jest poprawa jakości życia mieszkańców, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz zapewnienie równych szans rozwoju. Skutecznie zorganizowany system usług socjalnych sprzyja integracji społecznej i wzmacnia poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli.Red. Renata Dunajewska

Portret kanclerza wielkiego litewskiego i wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła został po raz pierwszy publicznie zaprezentowany w Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie. Obraz, zakupiony przez Fundację Trzy Trąby księcia Macieja Radziwiłła, ma za sobą długą historię wędrówki przez europejskie kolekcje. Można go podziwiać tylko do 22 marca. W rozmowie książę Maciej Radziwiłł opowiada o losach dzieła, rodzinnych zbiorach i znaczeniu kultury dla tożsamości Litwy.Rodzina Sztrallów odegrała ważną rolę w życiu kulturalnym i towarzyskim przedwojennego Wilna. Prowadzone przez nią eleganckie kawiarnie – znane jako Biały, Zielony i Czerwony Sztrall – były popularnymi miejscami spotkań mieszkańców miasta, artystów, studentów oraz inteligencji. W lokalach tych nie tylko serwowano znakomitą kawę, ciasta i desery, lecz także tworzono przestrzeń do dyskusji o literaturze, sztuce i polityce. Rozmowa ze znawcą międzywojennego Wilna, wilnianistą Waldemarem Wołkanowskim.Red. Renata Dunajewska

Rodzina Sztrallów odegrała ważną rolę w życiu kulturalnym i towarzyskim przedwojennego Wilna. Prowadzone przez nią eleganckie kawiarnie – znane jako Biały, Zielony i Czerwony Sztrall – były popularnymi miejscami spotkań mieszkańców miasta, artystów, studentów oraz inteligencji. W lokalach tych nie tylko serwowano znakomitą kawę, ciasta i desery, lecz także tworzono przestrzeń do dyskusji o literaturze, sztuce i polityce. Po II wojnie światowej Jan Sztrall i jego siostra Regina osiedli w Toruniu. Tutaj też są pochowani. Niestety, zmarli bezpotomnie. I tu się zaczyna nowa historia.Sejm Republiki Litewskiej ogłosił 15 marca dniem pamięci osób ratujących litewskich Żydów. Data ta upamiętnia 1966 rok, gdy bibliotekarka Uniwersytetu Wileńskiego Ona Šimaitė otrzymała tytuł Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Kobieta stała się jednak wsparciem dla więźniów getta, pomagała w zdobywaniu żywności, fałszywych dokumentów, przynosiła do getta niezbędne przedmioty i broń, zabierała listy, cenne książki i rękopisy. Pomogła dziesiątkom Żydów, co doprowadziło do jej aresztowania i deportacji do obozu koncentracyjnego w Dachau.Red. Renata Dunajewska

Litewski Narodowy Teatr Opery i Baletu oficjalnie nawiązuje współpracę z Operą i Filharmonią Podlaską – podpisano protokół intencyjny, który formalnie potwierdza dotychczasowe kontakty i otwiera nowe możliwości kulturalne.Centrum Kultury Samorządu Rejonu Solecznickiego i Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu w Pałacu Balińskich w Jaszunach otworzyły wystawę „Wiosenne i wielkanocne zwyczaje w Polsce”. Na ekspozycji pokazanych jest około 180 obiektów, które prezentują obrzędy i zwyczaje wiosennego cyklu świątecznego – od Środy Popielcowej do Poniedziałku Wielkanocnego – występujące w Polsce.Propozycje najbliższych imprez kulturalnych.Red. Renata Dunajewska

Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich zaprezentowało wystawę, na której można zobaczyć najważniejszy symbol państwa – herb Litwy, Pogoń.Na międzynarodowej wystawie „Werdiury z Pogonią. Gobeliny książąt Wiśniowieckich i Sanguszków z Wawelu” prezentowane są wyjątkowe zabytki związane z historią Litwy – tkaniny artystyczne uznawane za bezcenne relikwie historii Polski i Litwy. Gobeliny zostały przywiezione z Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki. O ekskluzywnych dziełach sztuki opowiada prof. Andrzej Betlej, historyk sztuki, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.Dyskusje dotyczące roli języka państwowego w szkołach mniejszości narodowych z poziomu teoretycznego przenoszą się na poziom praktyczny. Po tym, jak Główny Sąd Administracyjny Litwy uznał, że w klasach początkowych szkół mniejszości narodowych liczba lekcji języka litewskiego powinna zostać zwiększona, wyrok wszedł w życie natychmiast. Choć Ministerstwo Oświaty, Nauki i Sportu zabiegało o odłożenie zmian do początku nowego roku szkolnego, sąd nie uwzględnił tego wniosku. Oznacza to, że już tej wiosny niemal 8 tysięcy uczniów będzie uczyć się według skorygowanych planów lekcji, a szkoły będą musiały w trybie pilnym przeorganizować nie tylko siatkę godzin, ale i cały rytm dnia szkolnego.Red. Renata Dunajewska

Mieszkańcom 17 samorządów, których terytorium lub jego część znajduje się w odległości do 100 kilometrów od elektrowni jądrowej w Ostrowcu, są okresowo wystawiane i odnawiane elektroniczne recepty na tabletki jodku potasu. Elektroniczna recepta na jodek potasu jest ważna przez 30 dni od daty wystawienia. Od tego weekendu w Elektronicznym Systemie Informacji Usług Zdrowotnych można zobaczyć powiadomienie o nowo wystawionej recepcie na jodek potasu. Informuje o tym Centrum Sytuacji Nadzwyczajnych dla Zdrowia przy Ministerstwie Zdrowia. Po co potrzebne są tabletki wyjaśnia Jolanta Ilkiewicz-Buro, lekarz rodzinny przychodni w Szeszkini.Pomoc osobom niepełnosprawnym jest bardzo ważnym elementem budowania sprawiedliwego i empatycznego społeczeństwa. Osoby z niepełnosprawnościami często potrzebują wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, dostępie do edukacji, pracy czy przestrzeni publicznej. Rozmawiamy o tym, jak wygląda działalność i codzienność w Stowarzyszeniu Osób Niepełnosprawnych Litpolinva.Red. Renata Dunajewska

W środę Litwa obchodzi 36. rocznicę odzyskania niepodległości.Pierwsze miesiące na uniwersytecie dla wielu absolwentów polskich szkół na Litwie są momentem dużych zmian. Jak młodzi ludzie odnajdują się w tej rzeczywistości i czy obawy przed studiami po litewsku rzeczywiście się potwierdzają? O tym opowiadają studenci litewskich uczelni.Red. Anna Grigoit

Zdrowe odżywianie odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju dzieci i młodzieży. Odpowiednio zbilansowana dieta dostarcza organizmowi niezbędnych składników odżywczych, wspiera koncentrację, rozwój fizyczny oraz dobre samopoczucie. Dlatego tak istotne jest kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych już od najmłodszych lat. Tym się zajmuje obecnie Biuro Zdrowia Publicznego Rejonu Wileńskiego. Rozmawiamy z Katarzyną Stefanowicz, która edukuje dzieci i dorosłych w temacie zdrowego odżywiania.Trwa rekrutacja do szkół miasta Wilna. Co szkoła może zaproponować, by przyciągnąć więcej uczniów? Jak ma wyglądać współczesna szkoła?Red. Renata Dunajewska

Na ulice stolicy powrócił Jarmark Kaziuka. Wydarzenie pielęgnujące kilkusetletnie tradycje co roku przyciąga liczne tłumy nie tylko z Litwy, ale i z sąsiednich krajów. „I serca rozkwitają” – pod takim, wyjątkowo wiosennym hasłem w tym roku Jarmark Kaziuka wita odwiedzających nie tylko tradycyjnymi wyrobami rzemieślników i litewskimi smakami, ale także nowościami. W tym roku, podobnie jak wcześniej, jarmark nie odbędzie się na ulicach Barboros Radvilaitės i Maironio w stolicy, lecz rozprzestrzeni się na inne miejskie przestrzenie. Największą tegoroczną nowością jest „Aleja Dzyvów” na Placu Katedralnym, która stanie się głównym centrum atrakcji Jarmarku Kaziuka i symbolicznym sercem święta. Tam gościnni rzemieślnicy i producenci żywności z pięciu litewskich regionów etnograficznych przedstawią historie rzemiosła i smaków.Porozmawiamy z nauczycielką języka polskiego Danutą Szejnicką, która od lat przygotowuje uczniów do olimpiady z języka polskiego. Opowie nam, jak odkrywać fascynujący świat literatury, jak czytanie może rozwijać wyobraźnię i kreatywność, a także podzieli się swoimi sposobami, które pomagają młodym ludziom naprawdę polubić czytanie.Zaprosimy na najbliższe wydarzenia kulturalne.Red. Renata Dunajewska