1028. Czy można chodzić po wodzie? / Bartosz Popczyński

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [16 lipca 2026 r.] Czy poruszanie się po powierzchni wody jest możliwe wyłącznie w opowieściach o cudach? W świecie przyrody istnieją zwierzęta, które naprawdę potrafią chodzić, ślizgać się, a nawet biegać po wodzie. Jak to robią i dlaczego człowiek nie może ich po prostu naśladować?Bartosz Popczyński przedstawia niezwykłe przystosowania zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym. Punktem wyjścia jest pluszcz - niewielki ptak żyjący nad wartkimi potokami, który wprawdzie nie chodzi po wodzie, ale doskonale nurkuje i potrafi poruszać się po dnie w poszukiwaniu pożywienia.Prawdziwymi mistrzami życia na powierzchni wody są nartniki. Te popularne również w Polsce owady wykorzystują wysokie napięcie powierzchniowe, niewielką masę, długie odnóża oraz pokrywające je hydrofobowe włoski. Dzięki temu nie przebijają powierzchni wody, mogą szybko się po niej przemieszczać, polować i reagować na najmniejsze drgania.W wykładzie pojawia się także poślizg wysmukły - znacznie mniej znany, bardzo mały owad stąpający po spokojnych wodach - oraz bagnik przybrzeżny, jeden z największych polskich pająków. Bagnik potrafi nie tylko poruszać się po powierzchni, lecz także wyczuwać drgania powodowane przez potencjalne ofiary.Im większe i cięższe jest zwierzę, tym trudniej utrzymać się na wodzie. Dlatego większe gatunki potrzebują zupełnie innych rozwiązań. Bazyliszek, nazywany czasem jaszczurką Jezusa Chrystusa, nie stoi nieruchomo na tafli, lecz bardzo szybko po niej biegnie. Pomagają mu szerokie tylne stopy, długie palce i błyskawiczne uderzenia kończynami, dzięki którym przez chwilę utrzymuje ciało nad powierzchnią.Czy podobny wyczyn byłby możliwy dla człowieka? Teoretycznie tak, ale wymagałby ogromnych stóp i prędkości znacznie przekraczającej nasze możliwości. Zwierzęta wykorzystują bowiem nie tylko siłę, lecz także odpowiednie proporcje ciała, niewielką masę i perfekcyjnie dostosowaną technikę ruchu.Prowadzący opowiada również o ptakach. Łabędzie i łyski podczas startu lub pogoni uderzają łapami o wodę, wspomagając się skrzydłami. Jeszcze bardziej niezwykłe są perkozy zachodnie i perkozy Clarka, które podczas godowego tańca wykonują tzw. rushing - biegną po tafli bez używania skrzydeł, stawiając nawet kilkanaście kroków w ciągu sekundy.Jaką rolę odgrywają napięcie powierzchniowe, hydrofobowość, kształt kończyn i szybkość ruchu? Dlaczego jedne zwierzęta mogą spokojnie stać na wodzie, a inne muszą po niej pędzić? I czego technika może nauczyć się od rozwiązań wypracowanych przez naturę?Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o naturze w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.Polecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq #przyroda #zwierzęta #chodzeniepowodzie #nartniki #bazyliszek #perkozy #bagnikprzybrzeżny #owady #ptaki #pająki #napięciepowierzchniowe #bionika #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #WszechnicaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/