PODCAST · education
Wszechnica FWW - Nauka
by Wszechnica FWW - Nauka
„Wszechnica FWW - Nauka” to baza wykładów zrealizowanych we współpracy z prestiżowymi instytucjami naukowymi. Wśród naszych partnerów znajdują się m.in. Festiwal Nauki w Warszawie, Muzeum Ziemi PAN, Kampus Ochota UW, Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN oraz kawiarnie naukowe. Wszechnica.org.pl nagrywa też własne rozmowy z ludźmi nauki. Projekt realizowany jest przez Fundację Wspomagania Wsi. Do korzystania z naszego serwisu zapraszamy wszystkich, którzy cenią sobie rzetelną wiedzę oraz ciekawe dyskusje. Zapraszamy też na nasz drugi kanał "Wszechnica FWW - Historia".
-
929
1026. Mioceńskie gady Polski - nowe znaleziska i ich znaczenie / dr Marcin Górka
Wykład dr Marcina Górki w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Czy w Polsce żyły kiedyś krokodyle, żółwie miękkoskorupowe, warany i inne ciepłolubne gady? Choć dziś brzmi to egzotycznie, w miocenie - kilkanaście milionów lat temu - klimat Europy Środkowej był znacznie cieplejszy, a obszar dzisiejszej Polski wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie.W wykładzie dr Marcin Górka opowiada o mioceńskich gadach Polski i o nowych znaleziskach, które pozwalają lepiej zrozumieć dawny klimat, środowiska oraz migracje zwierząt w Europie Środkowej. To historia oparta często nie na spektakularnych szkieletach, lecz na drobnych fragmentach kości, zębów, płytek skórnych i skorup, które w polskich warunkach mają ogromną wartość naukową.Jednym z głównych tematów wykładu jest specyfika polskiego miocenu. Na mapach geologicznych osady mioceńskie zajmują znaczną część kraju, ale w praktyce dostęp do nich jest bardzo ograniczony. Wiele warstw przykrywają osady czwartorzędowe, a najważniejsze odsłonięcia pojawiają się głównie w kopalniach, sztucznych wyrobiskach, skarpach rzecznych oraz w strefie zapadliska przedkarpackiego.Dr Górka pokazuje, dlaczego każde znalezisko kręgowców z miocenu Polski jest tak ważne. W porównaniu z południowymi Niemcami, Czechami czy innymi lepiej rozpoznanymi regionami Europy, polski zapis kopalny jest fragmentaryczny. Czasem nawet niewielka kość, pojedynczy ząb albo płytka pancerza może dostarczyć informacji o dawnym środowisku, klimacie i zasięgu występowania całych grup zwierząt.W wykładzie pojawia się m.in. kopalnia Bełchatów i pole Szczerców, gdzie odnaleziono szczątki gadów, w tym ślady obecności krokodyli. Takie znaleziska są szczególnie istotne, ponieważ krokodyle należą do zwierząt wrażliwych na temperaturę. Ich obecność wskazuje, że w czasie mioceńskiego optimum klimatycznego warunki w Europie Środkowej były znacznie cieplejsze niż dziś.Ważną część opowieści stanowią także znaleziska z obszaru zapadliska przedkarpackiego i południowych stoków Gór Świętokrzyskich. W osadach związanych z dawnymi środowiskami przybrzeżnymi, rzecznymi i deltowymi odnajdywane są szczątki żółwi, jaszczurek i węży. Wśród nich pojawiają się m.in. żółwie miękkoskorupowe, przedstawiciele padalcowatych, możliwe lacerty, węże związane ze środowiskami lądowymi i wodnymi, a także wyjątkowo interesujące szczątki waranów.Dr Górka tłumaczy również, jak zmieniało się środowisko Europy Środkowej w miocenie. Ważne znaczenie miało mioceńskie optimum klimatyczne, późniejsze ochłodzenie, przemiany Paratetydy, rozwój Karpat oraz zmiany połączeń morskich i lądowych. Wszystkie te procesy wpływały na to, jakie zwierzęta mogły migrować, gdzie znajdowały odpowiednie warunki życia i kiedy znikały z danego obszaru.Szczególnie ciekawy jest wątek żółwi miękkoskorupowych, takich jak Trionyx i Rafetus. Ich występowanie może mówić nie tylko o lokalnym środowisku, ale także o możliwych trasach migracji między Europą Zachodnią, Środkową, Bałkanami i obszarami położonymi dalej na wschód. Z kolei brak krokodyli w młodszych osadach sarmackich wskazuje, że po późniejszym ochłodzeniu klimat nie wrócił już do poziomu znanego z wcześniejszego optimum.Dr Marcin Górka - geolog związany z Wydziałem Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, Katedrą Geologii Basenów Sedymentacyjnych. Zajmuje się m.in. osadami mioceńskimi, paleontologią, sedymentologią oraz rekonstrukcją dawnych środowisk, zwłaszcza w obrębie zapadliska przedkarpackiego i obszarów związanych z Paratetydą.#paleontologia #miocen #gady #MarcinGórka #WydziałGeologiiUW #geologia #skamieniałości #krokodyle #żółwie #warany #jaszczurki #węże #Paratetyda #Bełchatów #GóryŚwiętokrzyskie #zapadliskoPrzedkarpackie #historiażycia #ewolucja #klimat #nauka #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://wszechnica.org.pl/
-
928
1025. Porcelana - białe złoto - dr Justyna Domańska-Siuda
Wykład dr Justyny Domańskiej-Siudy nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Porcelana przez stulecia była jednym z najbardziej pożądanych materiałów świata. Nazywano ją „białym złotem”, ceniono na królewskich dworach, sprowadzano z Chin za ogromne pieniądze i przez długi czas nie potrafiono odtworzyć jej sekretu w Europie. Ale czym właściwie jest porcelana z punktu widzenia geologii i mineralogii?W wykładzie dr Justyna Domańska-Siuda opowiada o składzie porcelany, jej historii i procesach mineralnych, które sprawiają, że masa ceramiczna po wypale staje się biała, twarda, cienka, lśniąca i częściowo przeświecająca. Kluczowe okazują się trzy składniki: kaolinit, który nadaje masie plastyczność, skalenie, które topią się w wysokiej temperaturze, oraz kwarc, stabilizujący strukturę podczas wypału.Wykład prowadzi nas najpierw do Chin, gdzie już w średniowieczu rozwijała się produkcja porcelany. Pierwsze wyroby powstawały ze skały porcelanowej, znanej jako petuntse, czyli zwietrzałego granitu. Przełomem było dodanie białej glinki ze wzgórz Gaoling, zawierającej kaolinit. Dzięki temu masa porcelanowa stała się bardziej plastyczna, możliwe było formowanie cieńszych ścianek i wypalanie naczyń w temperaturze przekraczającej 1300°C.Dr Domańska-Siuda pokazuje również, co dzieje się z minerałami podczas wypału. Kaolinit pod wpływem wysokiej temperatury traci grupy OH, jego struktura ulega zniszczeniu, a następnie powstaje mullit — igiełkowy minerał wzmacniający strukturę porcelany. Skalenie tworzą szklistą fazę krzemianową, która wypełnia wolne przestrzenie i wpływa na wyjątkowe właściwości gotowego wyrobu.Jednym z ciekawszych wątków wykładu jest tradycyjna obróbka gliny kaolinowej. Chińscy rzemieślnicy sezonowali ją w dołach przez miesiące lub lata, ugniatali z wodą, a nawet celowo dodawali do niej mocz. Współczesna nauka pozwala wyjaśnić ten proces: zawarty w moczu mocznik wpływał na strukturę kaolinitu, zwiększając odstępy między jego warstwami i poprawiając plastyczność surowca.Druga część wykładu przenosi nas do Europy XVIII wieku i historii Augusta II Mocnego, alchemika Johanna Friedricha Böttgera oraz poszukiwań sposobu na odtworzenie chińskiej porcelany. Zamiast przemiany metali w złoto udało się odkryć europejską recepturę twardej porcelany. W 1710 roku w Miśni powstała pierwsza europejska manufaktura porcelany, która przełamała chiński monopol i zapoczątkowała nowy rozdział w historii ceramiki.To wykład o porcelanie jako przedmiocie codziennego użytku, luksusowym materiale, obiekcie pożądania, ale przede wszystkim jako efekcie fascynujących procesów geologicznych, mineralnych i technologicznych. Zwykła filiżanka okazuje się tu zapisem historii minerałów, eksperymentów, rzemiosła, alchemii i nauki.Dr Justyna Domańska-Siuda – geolożka związana z Wydziałem Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. W swoich wystąpieniach pokazuje, jak wiedza geologiczna i mineralogiczna pozwala zrozumieć materiały, których używamy na co dzień.#porcelana #białezłoto #geologia #mineralogia #kaolinit #kwarc #skalenie #mullit #ceramika #Miśnia #AugustIIMocny #DzieńOdkrywcówKampusuOchota #UniwersytetWarszawski #WydziałGeologiiUW #nauka #popularyzacjanauki #WszechnicaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
-
927
1024. Najstarsze ekosystemy ery paleozoicznej - dr hab. Anna Żylińska, prof. UW
Wykład dr hab. Anny Żylińskiej, prof. UW w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Jak wyglądały najstarsze ekosystemy ery paleozoicznej? Co wydarzyło się na granicy prekambru i kambru, że w zapisie kopalnym nagle pojawiło się tak wiele nowych form życia? I dlaczego właśnie kambr stał się jednym z najważniejszych okresów w historii ewolucji zwierząt?W wykładzie prof. Anna Żylińska opowiada o początkach paleozoicznego świata i o zjawisku znanym jako eksplozja kambryjska. To moment, w którym w zapisie kopalnym zaczynamy obserwować gwałtowny wzrost różnorodności organizmów, pojawienie się szkieletów, złożonych śladów żerowania oraz bardziej skomplikowanych relacji między organizmami żyjącymi w morzach sprzed ponad pół miliarda lat.Punktem wyjścia jest przełom między faunami ediakarskimi a światem kambryjskim. Profesor Żylińska wyjaśnia, jak zmieniało się dno morskie: od podłoża związanego matami glonowymi do bardziej wymieszanego osadu, w którym organizmy mogły ryć nory, żerować i doprowadzać tlen głębiej w podłoże. Ten proces, określany jako „rewolucja agronomiczna”, miał ogromne znaczenie dla rozwoju wczesnych ekosystemów morskich.Ważnym tematem wykładu są również pierwsze szkielety i tzw. Small Shelly Fossils - drobne skamieniałości muszelkowe, które pokazują, że już na początku kambru organizmy wytwarzały bardzo różne typy osłon, pancerzy i struktur mineralnych. Pojawienie się szkieletów wiązało się nie tylko z ochroną, ale także z ruchem, zdobywaniem pokarmu, obroną i relacjami drapieżnik–ofiara.Profesor Żylińska tłumaczy także, czym jest tafonomia, czyli nauka o tym, co dzieje się z organizmem od momentu śmierci do chwili, gdy zostaje odnaleziony jako skamieniałość. Szczególne miejsce zajmują tu tzw. okna tafonomiczne - wyjątkowe stanowiska kopalne, w których zachowują się organizmy miękkociałe, delikatne struktury anatomiczne, elementy układu pokarmowego czy ślady tkanek, które normalnie nie miałyby szans przetrwać w zapisie kopalnym.W wykładzie pojawiają się jedne z najważniejszych kambryjskich stanowisk paleontologicznych świata, m.in. Burgess Shale w Kanadzie oraz Chengjiang w Chinach. To właśnie dzięki takim miejscom możemy zobaczyć, że ekosystemy kambru były znacznie bogatsze i bardziej złożone, niż sugerowałyby „typowe” skamieniałości, takie jak trylobity, ramienionogi, hiolity czy archeocjaty.Wśród bohaterów tej opowieści znajdują się niezwykłe organizmy kambru: Wiwaxia, priapulidy, lobopodia, Hallucigenia, Marrella, Sidneyia, Opabinia i jej krewni, a także słynne anomalokarydy, w tym Anomalocaris - jeden z najbardziej rozpoznawalnych drapieżników kambryjskich mórz. Ich historia pokazuje, jak trudna, ale też fascynująca jest interpretacja skamieniałości sprzed setek milionów lat.Ostatnia część wykładu prowadzi do Polski. Profesor Żylińska opowiada o znaleziskach z obszaru dawnej Baltiki, m.in. o materiałach z wiercenia Kościerzyna IG-1, stanowisku w Brzechowie oraz bardzo obiecującym stanowisku w Kotuszowie w Górach Świętokrzyskich. To przykłady pokazujące, że także w Polsce można szukać śladów najstarszych paleozoicznych ekosystemów i organizmów podobnych do tych znanych z najsłynniejszych kambryjskich stanowisk świata.Dr hab. Anna Żylińska, prof. UW - paleontolożka i geolożka, pracowniczka Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, związana z Katedrą Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii. W swoich badaniach zajmuje się przede wszystkim kambryjskimi trylobitami, zwłaszcza z Gór Świętokrzyskich i Skandynawii, ich taksonomią, znaczeniem biostratygraficznym i biogeograficznym oraz morfologią funkcjonalną. Jest także redaktorką czasopisma „Acta Geologica Polonica”.#paleontologia #DzieńPaleontologa #AnnaŻylińska #paleozoik #kambr #eksplozjakambryjska #skamieniałości #ewolucja #BurgessShale #Chengjiang #trylobity #anomalocaris #geologia #historiażycia #nauka #Wszechnica
-
926
1023. Problemy z podziałem tortu - Daria Michalik
Wykład Darii Michalik w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Jak sprawiedliwie podzielić tort między trzy osoby, jeśli każda z nich może mieć inne upodobania? Dla jednej najważniejszy będzie największy kawałek, dla innej dekoracja, napis albo konkretny fragment ciasta. Okazuje się, że za pozornie prostym pytaniem o krojenie tortu kryje się bardzo ciekawy problem matematyczny.W wykładzie Daria Michalik pokazuje, jak można podejść do podziału tortu w sposób ścisły, ale jednocześnie bardzo obrazowy. Punktem wyjścia jest pytanie: czy da się tak pokroić tort między trzy osoby, aby każda z nich była zadowolona z otrzymanego kawałka? I czy można zrobić to elegancko — bez przekładania, dokładania i chaotycznego poprawiania porcji?Odpowiedź prowadzi przez dwa ważne twierdzenia matematyczne: twierdzenie Spernera oraz twierdzenie Vivianiego. Pierwsze z nich dotyczy kolorowania wierzchołków trójkąta podzielonego na mniejsze trójkąty i gwarantuje istnienie małego trójkąta o trzech różnych kolorach. Drugie pokazuje własność punktów wewnątrz trójkąta równobocznego: suma ich odległości od boków trójkąta jest zawsze równa wysokości tego trójkąta.Daria Michalik tłumaczy, jak te geometryczne obserwacje można przełożyć na problem dzielenia tortu. Trójkąt staje się modelem możliwych podziałów, kolory odpowiadają wyborom uczestników, a każdy punkt trójkąta opisuje konkretny sposób pokrojenia ciasta. Dzięki temu abstrakcyjne twierdzenia z geometrii i kombinatoryki zamieniają się w praktyczną odpowiedź na pytanie: jak podzielić tort tak, by nikt nie czuł się pokrzywdzony?To wykład o matematyce ukrytej w codziennych sytuacjach: o sprawiedliwości, preferencjach, geometrii, kolorowaniu trójkątów i o tym, że nawet krojenie tortu może prowadzić do głębokich i pięknych idei matematycznych.#matematyka #geometria #podziałtortu #DariaMichalik #twierdzenieSpernera #twierdzenieVivianiego #popularyzacjanauki #nauka #edukacja #Wszechnica #doko #dzienodkrywcowkampusuochotaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
-
925
1022. Imperialna Ekspedycja Transantarktyczna - Jerzy Giżejewwski
Wykład Jerzego Giżejewskiego z Instytutu Geofizyki PAN w ramach Projektu Edu-Arctic [8 czerwca 2024 r.]Jak przeżyć wiele miesięcy na krze lodowej po zatonięciu statku? Czy można uratować całą załogę w jednym z najbardziej niegościnnych miejsc na Ziemi? I dlaczego wyprawa, która nie osiągnęła swojego głównego celu, przeszła do historii jako jedna z największych ekspedycji polarnych wszech czasów?Imperialna Ekspedycja Transantarktyczna z lat 1914–1917 to jedna z najbardziej niezwykłych historii eksploracji naszej planety. Jej celem było dokonanie czegoś, czego wcześniej nie udało się nikomu – przejścia przez cały kontynent antarktyczny od Morza Weddella do Morza Rossa, przez biegun południowy.Na czele wyprawy stanął Sir Ernest Shackleton, legendarny brytyjski odkrywca polarny, który po zdobyciu bieguna południowego przez Roalda Amundsena uznał, że ostatnim wielkim wyzwaniem epoki heroicznej eksploracji Antarktydy jest właśnie przemierzenie kontynentu w poprzek.Wykład przedstawia historię odkrywania Antarktydy – od pierwszych lądowań na kontynencie, przez wyprawy Scotta i Amundsena, aż po ambitne plany Shackletona. Szczegółowo omawia przebieg ekspedycji statku Endurance, który został uwięziony przez lód Morza Weddella, a następnie zmiażdżony przez napierające pola lodowe.Rozpoczyna się dramatyczna walka o przetrwanie. Uczestnicy wyprawy przez wiele miesięcy dryfują na krze lodowej, później docierają do Wyspy Słoniowej, a następnie Shackleton wraz z niewielką grupą podejmuje jedną z najbardziej brawurowych podróży w historii żeglarstwa, próbując sprowadzić pomoc dla pozostawionych towarzyszy.Wykład pokazuje nie tylko przebieg wydarzeń, ale również fenomen przywództwa Shackletona. Jego zdolność utrzymania morale, organizacji życia codziennego i podejmowania decyzji w ekstremalnych warunkach do dziś stanowi przedmiot analiz historyków, psychologów i ekspertów zajmujących się zarządzaniem kryzysowym.Dowiemy się również:• jak wyglądała eksploracja Antarktydy na początku XX wieku,• dlaczego wyprawa Endurance stała się symbolem wytrwałości i odwagi,• jak funkcjonowano przez wiele miesięcy na lodzie,• jakie zagrożenia czekały na uczestników ekspedycji,• dlaczego historia Shackletona jest dziś wykorzystywana w szkoleniach liderów i menedżerów.Szczególnym elementem wykładu jest także opowieść o odnalezieniu wraku statku Endurance w 2022 roku. Ponad sto lat po zatonięciu badaczom udało się odnaleźć jednostkę spoczywającą na głębokości ponad 3000 metrów pod powierzchnią Morza Weddella. Stan zachowania wraku zaskoczył naukowców i stał się jednym z najważniejszych odkryć współczesnej archeologii morskiej.W wykładzie m.in.:• Ernest Shackleton i epoka heroiczna eksploracji polarnej,• zdobycie bieguna południowego,• wyprawa Endurance,• historia odkrywania Antarktydy,• przetrwanie w ekstremalnych warunkach,• przywództwo i zarządzanie kryzysowe,• Morze Weddella i Wyspa Słoniowa,• odnalezienie wraku Endurance w 2022 roku.Dr Jerzy Giżejewski – geolog i polarnik, wieloletni pracownik Instytutu Geofizyki PAN. Od 1991 roku związany z Zakładem Badań Polarnych i Morskich IGF PAN, gdzie prowadził badania nad sedymentacją osadów w jeziorach i fiordach południowego Spitsbergenu. Dwukrotnie kierował całorocznymi wyprawami PAN do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund, a wielokrotnie uczestniczył w pracach terenowych na Spitsbergenie. Od lat angażuje się również w popularyzację wiedzy o Arktyce, Antarktyce i historii wypraw polarnych, m.in. w ramach projektów edukacyjnych Instytutu Geofizyki PAN, takich jak EDUSCIENCE, EDU-ARCTIC, EDU-ARCTIC.PL i Odyssey.#Antarktyda #Shackleton #Endurance #historia #wyprawypolarne #eksploracja #biegunpołudniowy #ErnestShackleton #polarnictwo #geografia #historianauki #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
-
924
1021. Troskliwi ojcowie / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [23 czerwca 2026 r.] Z okazji Dnia Ojca przyglądamy się ojcom ze świata zwierząt. Wbrew obiegowym wyobrażeniom, w przyrodzie nie brakuje samców, którzy z ogromnym zaangażowaniem opiekują się potomstwem: pilnują jaj, budują i chronią gniazda, karmią młode, ogrzewają je, uczą samodzielności, bronią przed drapieżnikami, a czasem przejmują niemal całą odpowiedzialność za wychowanie.Bartosz Popczyński prowadzi nas przez różne środowiska i grupy zwierząt — od ryb i owadów, przez płazy i ptaki, aż po ssaki. W wykładzie pojawiają się m.in. cierniki, pocierńce, babki, koniki morskie, pętówki babienice, żaby Darwina, pingwiny cesarskie, mornel, kiwi, sóweczka, łabędzie, dzięcioły czarne, kazuary, emu, chomiczki zabajkalskie, lisy, wilki, pigmejki karłowate i goryle.To opowieść o zaskakujących strategiach rodzicielskich: o rybach wachlujących jaja, by dostarczyć im tlenu; o samcu konika morskiego, u którego rozwija się potomstwo; o płazach noszących jaja na własnym ciele lub przechowujących je w workach rezonacyjnych; o pingwinach cesarskich, które przez wiele tygodni wysiadują jajo w ekstremalnych warunkach; oraz o ptakach i ssakach, które uczą młode zdobywania pokarmu, życia w grupie i unikania zagrożeń.Wykład pokazuje, że ojcostwo w świecie zwierząt może oznaczać walkę, cierpliwość, poświęcenie, czujność i troskę — a czasem także całkowite odwrócenie ról, które zwykle przypisujemy matkom i ojcom.Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”, opowiadając o naturze w sposób przystępny, pełen ciekawostek i oparty na uważnej obserwacji świata zwierząt.#przyroda #zwierzęta #ojcostwo #DzieńOjca #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #edukacjaprzyrodnicza #ptaki #ssaki #ryby #płazy #WszechnicaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #WszechnicaFWW #TroskliwiOjcowie #DzieńOjca #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #przyroda #zwierzęta #ojcostwo #rodzicielstwo #opiekanadpotomstwem #zachowaniazwierząt #ekologia #edukacjaprzyrodnicza #LasyMiejskieWarszawa #nauka #popularnonaukowe
-
923
1020. Miłość w piórka obrośnięta. Miłość w świecie zwierząt / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [16 czerwca 2026 r.]Czy ptaki są romantyczne? Czy ich śpiew to naprawdę "miłosna pieśń", czy raczej precyzyjny komunikat: jestem silny, mam dobre terytorium, wybierz właśnie mnie?W kolejnym wykładzie z serii "Miłość w świecie zwierząt" Bartosz Popczyński opowiada o miłości, zalotach, śpiewie, tokach i strategiach rozrodczych ptaków. To świat znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać, gdy słyszymy rano ptasi koncert za oknem.Ptaki kojarzą nam się z pięknymi barwami i śpiewem, ale prelegent pokazuje, że to tylko część opowieści. Gawrony, szpaki czy gołębie mogą wydawać się nam mało efektowne, ale inne ptaki widzą je zupełnie inaczej - także w ultrafiolecie. To, co dla ludzkiego oka jest czarne, szare albo niepozorne, dla ptasiego partnera może być pełnym kolorów sygnałem kondycji i atrakcyjności.W wykładzie pojawiają się także ptasie głosy: słowiki, derkacze, strumieniówki, brzęczki i rudziki. Śpiew może służyć zwabieniu samicy, obronie terytorium, pokazaniu wytrwałości, siły i dobrej formy. Co ciekawe, ptaki mogą różnić się także "dialektami" - osobniki tego samego gatunku z różnych regionów nie zawsze śpiewają dokładnie tak samo.Bartosz Popczyński opowiada również o widowiskowych tokach i ptasich pokazach: pawiach, które wprawiają ogon w drgania, głuszcach wykonujących charakterystyczne sekwencje głosów, bażantach, flamingach i łabędziach. To nie tylko piękne widowiska, ale także biologiczne testy: symetria ogona, intensywność barw, jakość upierzenia, taniec czy śpiew mogą świadczyć o zdrowiu, sile i sprawności samca.Z wykładu dowiemy się m.in.:- dlaczego ptaki widzą siebie inaczej niż my,- jaką rolę w ptasich zalotach odgrywa ultrafiolet,- po co ptaki śpiewają i dlaczego niektóre potrafią robić to przez wiele godzin,- czym są toki i dlaczego bywają tak widowiskowe,- dlaczego głuszec na chwilę "głuchnie" podczas swojego godowego śpiewu,- jak wygląda kopulacja u ptaków i czym jest tzw. "pocałunek kloak",- u których ptaków występuje narząd kopulacyjny,- dlaczego samice zwracają uwagę na symetrię, kolory i kondycję samców,- skąd bierze się różowe ubarwienie flamingów,- czy łabędzie rzeczywiście są symbolem wierności,- jak niezwykłe strategie rozrodcze występują u wodniczek.To wykład o ptakach, ale także o ewolucji, doborze płciowym, komunikacji i biologii zachowania. "Miłość" w świecie zwierząt rzadko przypomina ludzkie wyobrażenia o romantyczności — częściej jest splotem sygnałów, rywalizacji, strategii, instynktu i walki o przekazanie genów kolejnemu pokoleniu.Wykład Bartosza Popczyńskiego "Miłość w piórka obrośnięta. Miłość w świecie zwierząt" został wygłoszony w ramach cyklu "Spotkania z przyrodą" 16 czerwca 2026 r.Bartosz Popczyński - leśnik, edukator przyrodniczy i popularyzator nauki. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat prowadzi wykłady dla Wszechnicy poświęcone przyrodzie, ekologii oraz fascynującym zachowaniom zwierząt.Zobacz całą serię "Miłość w świecie zwierząt":https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu "Spotkania z przyrodą":https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq#MiłośćWŚwiecieZwierząt #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #ptaki #ornitologia #ptasiezaloty #śpiewptaków #toki #głuszec #paw #flamingi #łabędzie #wodniczka #derkacz #słowik #zachowaniazwierząt #rozmnażanie #dobórpłciowy #przyroda #ekologia #edukacjaprzyrodnicza #LasyMiejskieWarszawa #Wszechnica #WszechnicaFWW #nauka #popularnonaukoweZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
-
922
1019. Plantish: czy istnieje sekretny język roślin? / prof. dr hab. Marcin Zych, Ogród Botaniczny UW
Wykład prof. dr hab. Marcina Zycha z Ogrodu Botanicznego UW w ramach Kawiarni Naukowej Festiwalu Nauki [15 czerwca 2026 r.]Czy rośliny naprawdę są nieme i bierne? A może od dawna wysyłają komunikaty, których po prostu nie potrafimy już dobrze odczytywać?W wykładzie prof. dr hab. Marcin Zych z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego pokazuje rośliny jako niezwykle aktywnych uczestników życia przyrody. Choć nie mają oczu, uszu ani układu nerwowego podobnego do zwierzęcego, potrafią przekazywać informacje za pomocą barw, zapachów, kształtów, substancji chemicznych, czasu kwitnienia, a być może także reakcji na dźwięki i wibracje.Kwiaty można potraktować jak biologiczne billboardy reklamowe. Ich zadaniem jest przyciągnięcie odpowiednich odbiorców: pszczół, motyli, much, chrząszczy, ptaków, nietoperzy czy innych zwierząt zapylających. To, co dla nas jest po prostu ładnym kolorem albo przyjemnym zapachem, dla innych organizmów może być precyzyjną informacją: „tu jest nektar”, „warto przylecieć”, „to nie dla ciebie”, „jestem gotowa do zapylenia” albo „lepiej mnie nie zjadaj”.Z wykładu dowiemy się m.in.:- dlaczego człowiek widzi kwiat inaczej niż pszczoła, motyl czy ptak,- jaką rolę w świecie roślin odgrywa ultrafiolet, którego my nie dostrzegamy,- dlaczego czerwone kwiaty mogą być „niewidzialne” dla pszczół, ale atrakcyjne dla ptaków,- czemu zapach bywa dla zapylaczy ważniejszy niż kolor,- jak rośliny produkują złożone „bukiety zapachowe”, dostosowane do konkretnych odbiorców,- dlaczego niektóre kwiaty pachną pięknie, a inne udają padlinę lub odchody,- jak storczyki potrafią oszukiwać owady, naśladując zapach samic,- po co rośliny wytwarzają substancje odstraszające roślinożerców,- czy rośliny mogą ostrzegać siebie nawzajem przed zagrożeniem,- co oznacza komunikacja międzygatunkowa roślin i czy można mówić o ich „wspólnym języku”.W wykładzie pojawiają się przykłady pszczół, storczyków, dzięgla leśnego, dźwidła, roślin aromatycznych, roślin owadożernych oraz eksperymentów pokazujących, że rośliny potrafią reagować na sygnały z otoczenia znacznie subtelniej, niż zwykle sobie wyobrażamy.Prof. dr hab. Marcin Zych - botanik, ekolog, profesor nauk ścisłych i przyrodniczych, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w ekologii roślin, biologii zapylania oraz ochronie różnorodności biologicznej. Bada relacje między roślinami a zapylaczami, funkcjonowanie ekosystemów i ochronę zagrożonych gatunków roślin. Jest popularyzatorem wiedzy przyrodniczej, członkiem m.in. Państwowej Rady Ochrony Przyrody i Komitetu Biologii Organizmalnej PAN. W 2022 roku otrzymał Medal im. Władysława Szafera przyznawany przez Polskie Towarzystwo Botaniczne.#Plantish #językroślin #rośliny #botanika #ekologia #komunikacjaroślin #zapylacze #pszczoły #storczyki #kwiaty #OgródBotanicznyUW #UniwersytetWarszawski #MarcinZych #FestiwalNauki #KawiarniaNaukowa #przyroda #bioróżnorodność #nauka #popularnonaukowe #edukacjaprzyrodnicza #Wszechnica #WszechnicaFWWJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #WszechnicaFWW #FestiwalNauki #KawiarniaNaukowa #MarcinZych #OgródBotanicznyUW #UniwersytetWarszawski #rośliny #botanika #ekologia #przyroda #bioróżnorodność #zapylacze #językroślin #Plantish #nauka #popularyzacjanauki #edukacjaprzyrodnicza
-
921
1018. Życie i czasy gadów morskich / dr Daniel Tyborowski
Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach Warsaw Mineral Expo 2026 [7 marca 2026 r.]Czy w oceanach epoki dinozaurów pływały dinozaury? Jak wyglądał świat, w którym gigantyczne gady morskie dominowały w morzach przez ponad 150 milionów lat? I dlaczego niektóre z nich przypominały współczesne delfiny, choć były od nich oddzielone milionami lat ewolucji?W tym wykładzie dr Daniel Tyborowski zabiera nas do fascynującego świata gadów morskich – niezwykłych zwierząt, które w erze mezozoicznej opanowały oceany całej planety. Choć często są mylone z dinozaurami, w rzeczywistości stanowiły odrębne grupy zwierząt, które niezależnie od siebie przystosowały się do życia w środowisku wodnym.Poznamy najbardziej znanych przedstawicieli tej niezwykłej fauny: rybokształtne ichtiozaury, długoszyje plezjozaury, potężne pliozaury, gigantyczne mozazaury, a także morskie krokodyle i żółwie. Dowiemy się, jak wyglądała ich ewolucja oraz jakie strategie pozwoliły im stać się dominującymi drapieżnikami dawnych oceanów.Wykład pokazuje również, że powrót do życia w morzu był jednym z najbardziej spektakularnych procesów w historii ewolucji kręgowców. Zwierzęta, których przodkowie wyszli kiedyś na ląd, musiały ponownie przystosować swoje ciała do środowiska wodnego. Wymagało to szeregu zmian, takich jak przekształcenie kończyn w płetwy, rozwój opływowego kształtu ciała, doskonalenie zmysłów czy przejście na żyworodność.Szczególną uwagę poświęcono temu, jak zmieniał się świat mezozoicznych oceanów. W czasach, gdy na lądach panowały dinozaury, poziom mórz był znacznie wyższy niż obecnie, a rozległe płytkie morza pokrywały ogromne obszary Europy, Azji i Ameryki Północnej. Te wyjątkowe warunki stworzyły idealne środowisko dla rozwoju niezwykle bogatych ekosystemów morskich.W wykładzie znajdziemy odpowiedzi na pytania:- Dlaczego gady morskie nie były dinozaurami?- Jak kręgowce powracały do życia w oceanach?- Które grupy gadów morskich były największe i najgroźniejsze?- Dlaczego niektóre z nich przypominały współczesne delfiny?- Jak wyglądały oceany w czasach dinozaurów?- Jakie adaptacje pozwoliły gadom podbić środowisko morskie?To fascynująca opowieść o ewolucji, prehistorycznych oceanach i zwierzętach, które przez miliony lat były niekwestionowanymi władcami mórz.dr Daniel Tyborowski - paleobiolog, geolog i ewolucjonista, pracownik naukowy Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w badaniach nad ewolucją, paleobiologią i paleoekologią wymarłych kręgowców morskich, zwłaszcza gadów morskich i waleni.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#gadymorskie #dinozaury #ichtiozaury #mozazaury #plezjozaury #ewolucja #paleontologia #oceany #historiaZiemi #geologia #prehistoria #DanielTyborowski #Wszechnica
-
920
1017. Gadzie gody. Miłość w świecie zwierząt / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [2 czerwca 2026 r.] Jak wyglądała kopulacja dinozaurów? Czy naukowcy potrafią odtworzyć życie intymne zwierząt, które wyginęły miliony lat temu? Dlaczego węże potrafią spędzać długie godziny na godowych „tańcach”, a niektóre gady osiągają dojrzałość płciową dopiero wtedy, gdy osiągną odpowiedni rozmiar ciała?W kolejnym odcinku cyklu „Miłość w świecie zwierząt” Bartosz Popczyński zabiera nas do fascynującego świata gadów – grupy zwierząt, która jako pierwsza w pełni uniezależniła rozmnażanie od środowiska wodnego i dzięki temu podbiła lądy całej planety.Wykład rozpoczyna się od opowieści o jednym z najważniejszych wynalazków ewolucji – jaju owodniowym, które umożliwiło gadom skuteczne rozmnażanie poza wodą. Dowiemy się, dlaczego ten przełom był tak istotny dla historii życia na Ziemi i jak wpłynął na późniejszą ewolucję ptaków oraz ssaków.Nie zabraknie także pytań, które od lat fascynują naukowców i miłośników przyrody:- Jak mogły wyglądać gody dinozaurów?- Jak rozmnażają się węże?- Jakie strategie godowe stosują jaszczurki?- Dlaczego niektóre żółwie osiągają dojrzałość płciową dopiero po wielu latach życia?- Jak budowa ciała wpływa na zachowania rozrodcze gadów?Bartosz Popczyński omawia również anatomię układu rozrodczego gadów, wyjaśnia znaczenie kloaki, pokazuje różnice pomiędzy poszczególnymi grupami oraz opowiada o niezwykłych adaptacjach, które pozwoliły gadom odnieść sukces ewolucyjny trwający od setek milionów lat.To opowieść nie tylko o rozmnażaniu, ale także o ewolucji, biologii i niezwykłej różnorodności świata zwierząt. Wykład pokazuje, że za pozornie prostym pytaniem „jak rozmnażają się gady?” kryje się fascynująca historia przystosowań, zachowań i rozwiązań wypracowanych przez naturę przez miliony lat.Bartosz Popczyński – leśnik, edukator przyrodniczy i popularyzator nauki. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa. Od lat prowadzi wykłady dla Wszechnicy poświęcone przyrodzie, ekologii oraz fascynującym zachowaniom zwierząt.Zobacz całą serię „Miłość w świecie zwierząt”, w której poznasz niezwykłe strategie zalotów, rozmnażania i wychowywania potomstwa u różnych grup zwierząt: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #nauka #zwierzęta #gady #węże #miłość #MiłośćWŚwiecieZwierząt #przyroda #gady #dinozaury #węże #biologia #ewolucja #natura #nauka #Wszechnica #gady #węże #dinozaury #żółwie #jaszczurki #zwierzęta #przyroda #biologia #ewolucja #miłośćwświeciezwierząt #nauka #ekologia #BartoszPopczyński #Wszechnica
-
919
1016. Odkrycie pra-walenia sprzed 38 milionów lat na Lubelszczyźnie / dr Daniel Tyborowski
Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach cyklu Paleontologiczne Wieczory na Wydziale Geologii UW [27 maja 2026 r.] Odkrycie szczątków pra-walenia sprzed 38 milionów lat na Lubelszczyźnie jest jednym z najważniejszych odkryć paleontologicznych ostatnich lat w Polsce. W kopalni bursztynu odnaleziono fragment żuchwy pradawnego walenia żyjącego w epoce eocenu. Jest to pierwsze potwierdzone znalezisko eoceńskiego walenia na terenie naszego kraju.Naukowcy ustalili, że około 38 milionów lat temu obszar dzisiejszej Lubelszczyzny znajdował się pod wodami ciepłego, płytkiego morza. Żyły tam różnorodne organizmy morskie, między innymi rekiny, ryby oraz pradawne walenie. Odkryty osobnik miał prawdopodobnie około dwóch metrów długości i przypominał wielkością współczesnego delfina.Znalezisko ma ogromne znaczenie dla badań nad ewolucją waleni. Potwierdza ono, że pradawne ssaki morskie występowały również na terenach Europy Środkowej, a przez obszar dzisiejszej Polski mogły przebiegać szlaki migracyjne tych zwierząt. Dzięki takim odkryciom naukowcy mogą lepiej odtworzyć historię dawnych mórz oraz proces ewolucji współczesnych waleni i delfinów.dr Daniel Tyborowski - jest paleobiologiem, geologiem, ewolucjonistą, nauczycielem akademickim i popularyzatorem nauki. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na ewolucji, morfologii funkcjonalnej, histologii i paleoekologii kręgowców wtórnie wodnych – gadów morskich i waleni. W 2018 roku z wyróżnieniem obronił dysertację doktorską pod tytułem „Paleobiologia i środowisko życia późnojurajskich kręgowców morskich z kamieniołomu Owadów-Brzezinki, Polska środkowa„. Tematyka doktoratu dotyczyła unikatowych skamieniałości ichtiozaurów, żółwi morskich oraz ryb kostnoszkieletowych. Pełnił funkcję adiunkta muzealnego oraz pracownika Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. W ramach działalności popularyzatorskiej prowadził wykłady i prelekcje w Muzeum Ziemi PAN, w tym w cyklu "Środowe spotkania z dziejami Ziemi", które były transmitowane na Wszechnicy. Od 2024 roku jest pracownikiem naukowym i wykładowcą w Katedrze Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego aktualne badania naukowe skupiają się na ewolucji i zróżnicowaniu specjalizacji pokarmowych wśród morskich czworonogów (ichtiozaurów, mozazaurów i waleni) w kontekście konwergencji ekomorfologicznej i sensorycznej. https://danieltyborowski.wordpress.com/Playlista Dzieje Ziemii - https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSgW7rd6PJqN2fuRPZziM04Zapraszamy na Wieczory Paleontologiczne z dr Danielem Tyborowskim!Zapraszamy też do wsparcia działalności naukowej dr Tyborowskiego za pośrednictwem https://patronite.pl/tyborowskiJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#dinozaury #paleontologia #paleobiologia #prehistoria #dziejeziemi #geologiauw #tyborowski #ewolucja
-
918
1015. Troskliwe matki / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [25 maja 2026 r.] Wykład Bartosza Popczyńskiego poświęcony jest jednemu z najbardziej poruszających zjawisk w świecie przyrody – macierzyństwu zwierząt. Z okazji Dnia Matki autor przygląda się temu, jak różne gatunki opiekują się swoim potomstwem, jakich strategii używają, by zwiększyć jego szanse na przeżycie, oraz jak wiele wysiłku, ryzyka i poświęcenia wiąże się z wychowaniem młodych w naturze.Punktem wyjścia do opowieści staje się głośna historia warszawskich nurogęsi prowadzących swoje młode z Łazienek Królewskich nad Wisłę przez ruchliwe ulice miasta. To przykład niezwykłej determinacji zwierzęcych matek, które każdego dnia mierzą się z zagrożeniami ze strony drapieżników, ludzi i współczesnej infrastruktury. Bartosz Popczyński pokazuje jednak, że troska o młode nie ogranicza się wyłącznie do obrony potomstwa – w świecie zwierząt istnieją także adopcje osieroconych młodych, współpraca między osobnikami czy bardzo złożone zachowania opiekuńcze.W trakcie wykładu słuchacze poznają różnice między gatunkami, których młode od razu po wykluciu są samodzielne, a tymi, które przez długi czas wymagają stałej opieki rodziców. Autor tłumaczy, jak wygląda wychowanie młodych ptaków, ssaków czy zwierząt stadnych oraz jak ogromną rolę w przyrodzie odgrywa instynkt opieki.To opowieść nie tylko o biologii i zachowaniach zwierząt, ale także o relacjach, odpowiedzialności i mechanizmach, które od milionów lat pozwalają kolejnym pokoleniom przetrwać. Wykład pokazuje świat natury z bardzo uważnej i czułej perspektywy, przypominając, że troska o młode jest jednym z najbardziej uniwersalnych doświadczeń w świecie żywych organizmów.Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa – od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”, opowiadając o naturze w sposób przystępny, pełen ciekawostek i oparty na uważnej obserwacji świata zwierząt.Polecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #Przyroda #Natura #DzieńMatki #Zwierzęta #Macierzyństwo #Ptaki #EdukacjaPrzyrodnicza #Wszechnica #WszechnicaFWW
-
917
1014. Miłosny rechot. Miłość w świecie zwierząt / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [19 maja 2026 r.]Dlaczego wiosenne wieczory nad stawami i rozlewiskami są tak głośne? Czy wszystkie płazy naprawdę „rechoczą”? Jak żaby, ropuchy i traszki odnajdują partnerów oraz dlaczego głos odgrywa tak ogromną rolę w ich życiu miłosnym?W wykładzie „Miłosny rechot. Miłość w świecie zwierząt” Bartosz Popczyński zabiera nas do fascynującego świata płazów i ich niezwykłych zachowań godowych. To opowieść o zwierzętach, których życie w dużej mierze ukryte jest przed ludzkim wzrokiem, choć ich obecność często zdradzają charakterystyczne dźwięki dobiegające z mokradeł, stawów i nadrzecznych zarośli.Podczas spotkania dowiemy się, czym właściwie różni się rechot od kumkania oraz jakie głosy wydają poszczególne gatunki płazów. Poznamy strategie godowe żab, ropuch i innych przedstawicieli tej niezwykłej grupy zwierząt, dla których woda jest miejscem spotkań, rywalizacji i rozmnażania.Wykład pokazuje, że wiosenne koncerty płazów to nie przypadkowy hałas, lecz skomplikowany system komunikacji. Samce nawołują partnerki, konkurują z innymi osobnikami i próbują zaznaczyć swoją obecność w świecie pełnym rywali. Każdy gatunek posiada własne sposoby komunikowania się i własny „język miłości”.Nie zabraknie również opowieści o biologii płazów, ich cyklu życiowym oraz niezwykłych przystosowaniach do życia na granicy wody i lądu. Spotkanie pozwala lepiej zrozumieć, jak ważne dla tych zwierząt są mokradła, małe zbiorniki wodne i naturalne tereny podmokłe, które coraz częściej znikają z naszego krajobrazu.To pełna ciekawostek przyrodnicza opowieść o jednym z najbardziej charakterystycznych dźwięków polskiej wiosny i o świecie zwierząt, którego większość ludzi doświadcza częściej słuchem niż wzrokiem.Cała seria "Miłość w świecie zwierząt" dostępna tu: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQBartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #nauka #zwierzęta #żaby #woda #miłość
-
916
1013. Magia drzew / dr hab. Ewa Zaraś-Januszkiewicz
Wykład dr hab. Ewy Zaraś-Januszkiewicz w ramach Kawiarni Naukowej 1a w Wawerskim Centrum Kultury [14 maja 2026 r.]Wykład dr hab. Ewy Zaraś-Januszkiewicz to fascynująca opowieść o drzewach – organizmach, które od tysięcy lat współtworzą świat człowieka i mają ogromny wpływ na rozwój cywilizacji, kulturę oraz środowisko naturalne. Autorka pokazuje drzewa nie tylko jako element krajobrazu, ale także jako żywe, niezwykle złożone organizmy, od których zależy jakość życia na Ziemi.W trakcie spotkania usłyszymy o tym, jak drzewa wpływają na klimat, powietrze i dobrostan człowieka, dlaczego od wieków budziły szacunek i zachwyt oraz jaką rolę odgrywały w wierzeniach, symbolice i sztuce różnych kultur. Wykład przybliża również współczesną wiedzę dendrologiczną i pokazuje, jak wiele procesów zachodzących w przyrodzie pozostaje dla nas wciąż niezwykłych i pełnych tajemnic.To spotkanie o relacji człowieka z naturą, ale także o uważności, odpowiedzialności i potrzebie ochrony drzew – naszych najstarszych i najważniejszych towarzyszy na planecie.dr hab. Ewa Zaraś-Januszkiewicz – dendrolog, arborysta i architekt krajobrazu, pracownik Katedry Ochrony Środowiska i Dendrologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#kawiarnianaukowa #drzewa #przyroda
-
915
1012. Podwodne amory. Miłość w świecie zwierząt / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [12 maja 2026 r.]Jak wygląda miłość w świecie ryb? Czasami jest zaskakująca, zwłaszcza, że u niektórych gatunków można po prostu zmienić płeć. Z samca, stać się samicą i odwrotnie. Po co do rozmnażania różankom potrzebne są małże? Zapraszamy na wykład o rybich podwodnych amorach.Serdecznie zapraszamy! Cała seria "Miłość w świecie zwierząt" dostępna tu: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQBartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #nauka #zwierzęta #ryby #woda #miłość
-
914
1011. Od witaminy C do diagnostyki - dr hab. Wiktor Lewandowski, prof. ucz.
Wykład dr hab. Wiktora Lewandowskiego w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota [21 marca 2016 r.]Jak zwykła witamina C może pomóc w tworzeniu nowoczesnych narzędzi diagnostycznych? Co wspólnego mają tabletki musujące, złoto i technologie wykorzystywane we współczesnej medycynie?Podczas wykładu dr hab. Wiktor Lewandowski opowiada o fascynującym świecie nanotechnologii i chemii materiałowej, pokazując, jak z pozornie prostych składników można tworzyć materiały o ogromnym znaczeniu dla zdrowia milionów ludzi. Punktem wyjścia staje się dobrze znana witamina C, która w laboratorium zyskuje zupełnie nowe zastosowania.Wykład prowadzi widzów przez proces powstawania nanocząstek złota oraz wyjaśnia, dlaczego materiały niewidoczne gołym okiem potrafią odgrywać kluczową rolę w diagnostyce medycznej, biologii i nowoczesnych testach laboratoryjnych. To opowieść o tym, jak chemia łączy codzienność z zaawansowaną nauką i jak odkrycia laboratoryjne trafiają do praktycznych zastosowań wpływających na nasze życie.To także świetna okazja, by zobaczyć, że współczesna nauka nie musi być oderwana od rzeczywistości — przeciwnie, często zaczyna się od substancji, które mamy we własnej kuchni lub apteczce.dr hab. Wiktor Lewandowski, prof. ucz. – chemik i naukowiec z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Pracowni Syntezy Nanomateriałów Organicznych. Specjalizuje się w nanotechnologii, projektując nowoczesne materiały dla diagnostyki medycznej i fotoniki. Laureat prestiżowej Nagrody NCN 2024 oraz programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.21 marca 2026 r. odbyła się 12. edycja Dnia Odkrywców Kampusu Ochota (DOKO) pod hasłem „Nauka od kuchni”!Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #Chemia #Nanotechnologia #WiktorLewandowski #UniwersytetWarszawski #WydziałChemiiUW #Nauka #PopularyzacjaNauki #Diagnostyka #WitaminaC #Nanocząstki #Medycyna #Technologia #Wykład #Popularnonaukowe #zdrowie
-
913
1010. Pod ciśnieniem. Fizyka parzenia idealnego espresso - dr hab. Maciej Lisicki, prof. UW
Wykład Macieja Lisickiego z Wydziału Fizyki UW w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota [21 marca 2016 r.]Jak powstaje idealne espresso? Okazuje się, że to nie tylko kwestia smaku, ale przede wszystkim… fizyki. W swoim wykładzie dr hab. Maciej Lisicki z Uniwersytet Warszawski pokazuje, co naprawdę dzieje się w filiżance kawy.To opowieść o przepływie płynów, ciśnieniu i strukturze zmielonych ziaren – czyli o zjawiskach, które decydują o tym, czy espresso będzie perfekcyjne, czy rozczarowujące. Wykład łączy naukę z codziennym doświadczeniem, odsłaniając fizyczne mechanizmy stojące za jednym z najpopularniejszych napojów na świecie.Nagranie pochodzi z 12. edycji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota (DOKO), organizowanej pod hasłem „Nauka od kuchni!” – i doskonale wpisuje się w ideę pokazywania nauki tam, gdzie najmniej się jej spodziewamy.To propozycja dla wszystkich: od miłośników kawy po tych, którzy chcą zobaczyć, jak fizyka działa w praktyce – tuż obok nas.dr hab. Maciej Lisicki, prof. UW - fizyk teoretyczny z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizujący się w fizyce materii miękkiej i aktywnej oraz biologicznej mechanice płynów. Prowadził badania na Uniwersytecie Cambridge oraz na University of Pennsylvania jako laureat Fulbright Senior Award.21 marca 2026 r. odbyła się 12. edycja Dnia Odkrywców Kampusu Ochota (DOKO) pod hasłem „Nauka od kuchni”!Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #Nauka #Fizyka #Kawa #Espresso #NaukaOdKuchni #doko #doko2026 #UniwersytetWarszawski #PopularyzacjaNauki #Ciekawostki #JakToDziała
-
912
1009. Europejski sektor winiarski wobec wyzwań zrównoważonego rozwoju - ujęcie produkcyjne i konsumenckie
Seminarium Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN z udziałem prof. dr hab. Jarosława Gołębiewskiego, dr hab. Barbary Gołębiewskiej, prof. SGGW i dr hab. Mariusza Maciejczaka, prof. SGGW [4 maja 2026 r.]Sektor wina dynamicznie się zmienia, a zrównoważony rozwój staje się kluczowym kierunkiem tych przemian oraz ważnym kontekstem analizy systemów żywnościowych. Obejmuje on różne podejścia, od win ekologicznych i biodynamicznych po niskoalkoholowe i wytwarzane z tradycyjnych odmian. Zasadniczy problem badawczy dotyczy wpływu tych modeli produkcji na jakość wina, jego percepcję przez konsumentów oraz funkcjonowanie rynku. Badania wskazują, że praktyki te kształtują nowe profile sensoryczne win, a zarazem ujawniają napięcia między autentycznością a kontrolą technologiczną. Istotną rolę odgrywają regulacje i certyfikacja. Zrównoważony rozwój ma też wymiar symboliczny, buduje zaufanie i wpływa na skłonność do zapłaty. W efekcie kształtuje się porządek, w którym wartość wina wynika nie tylko z jego cech, lecz także z ich interpretacji i społecznego uznania.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #IRWiRPAN #ZrównoważonyRozwój #Wino #Rolnictwo #SystemyŻywnościowe #Ekonomia #Nauka
-
911
1008. Czy zabraknie nam wody? / Bartosz Popczyński
Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [29 kwietnia 2026 r.]Każdego dnia, kiedy tylko potrzebujemy korzystamy z wody, odkręcając kran. Wydaje nam się, że woda była, jest i będzie, jednak nie jest to takie wcale oczywiste. Być może w przyszłości nadejdzie taki czas, że wody zabraknie i z kranu nie popłynie nawet najmniejszy strumień wody. Taki scenariusz jest przerażający jednak perspektywa utraty tego niezwykle cennego zasobu jest możliwa. Jak teraz kształtują się zasoby wodne? Czy faktycznie grozi nam brak dostępu do wody pitnej? Jak można przeciwdziałać temu zjawisku? Serdecznie zapraszamy! Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #woda #ekologia
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
„Wszechnica FWW - Nauka” to baza wykładów zrealizowanych we współpracy z prestiżowymi instytucjami naukowymi. Wśród naszych partnerów znajdują się m.in. Festiwal Nauki w Warszawie, Muzeum Ziemi PAN, Kampus Ochota UW, Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN oraz kawiarnie naukowe. Wszechnica.org.pl nagrywa też własne rozmowy z ludźmi nauki. Projekt realizowany jest przez Fundację Wspomagania Wsi. Do korzystania z naszego serwisu zapraszamy wszystkich, którzy cenią sobie rzetelną wiedzę oraz ciekawe dyskusje. Zapraszamy też na nasz drugi kanał "Wszechnica FWW - Historia".
HOSTED BY
Wszechnica FWW - Nauka
Loading similar podcasts...