117. Historia Moskwy (12). Zalesie po najeździe mongolsko-tatarskim

Na początku XIX wieku historycy rosyjscy, realizujący zamówienie polityczne Aleksandra I, zaczęli twierdzić, że na losy Zalesia po najeździe mongolskim wpłynęły dwa księstwa: Moskwa i Twer. Jest to nieprawda. W tym czasie Moskwa się w ogóle nie liczyła. Jakąś rolę odgrywał jedynie Twer. Na Zalesiu dominowała ludność azjatycka (z zachodniej Syberii), która była pod władzą zeslawizowanych Rurykowiczów. Natomiast arystokrację na Zalesiu (warstwę bojarów) stanowili Połowcy przybyli z południa. Z uwagi na strukturę etniczną tego terenu (przewaga Azjatów) Batu-chan zorganizował tam autonomiczne państwo, które było częścią mongolskiej Złotej Ordy. Złota Orda była najbardziej na zachód wysuniętą częścią imperium mongolsko-tatarskiego. Ziemie zamieszkałe przez Słowian wschodnich (dawna Ruś Kijowska) została inaczej potraktowana przez Batu-chana. Pozostawały ona przez mniej niż 100 lat pod okupacją mongolsko-tatarską i musiały płacić haracz na rzecz Złotej Ordy. Na tym obszarze istniały dwa duże księstwa: czernichowskie i halicko-włodzimierskie. Kijów w wyniku najazdu tatarsko-mongolskiego został niemal całkowicie zniszczony. Na północy nadal największym i najważniejszym miastem był Nowogród. Na Zalesiu było początkowo siedem księstw (potem ich liczba wzrosła). Podlegały one wielkiemu księciu. Objęcie funkcji księcia lub wielkiego księcia wymagało zatwierdzenia tatarskiego, co nazywało się jarłykiem. Wielki książę musiał uzyskać jarłyk od obu szczebli władzy: chana w Saraju i Wielkiego Chana - w Dalekiej Azji. Wyprawa po jarłyk kończyła się nieraz śmiercią księcia wskutek zatrucia (trucizny działały nie od razu, ale po kilku dniach od spożycia). Tak właśnie został otruty pierwszy wielki książę - Jarosław. Następcą Jarosława został jego syn Aleksander Newski. Z kolei młodszy brat Aleksandra Newskiego został księciem włodzimiersko-suzdalskim (największego księstwa na Zalesiu) i nie chciał słuchać Aleksandra Newskiego. Z tego powodu uciekł (czy też został wygnany) do Szwecji. Batu-chan dokonał wówczas drugiej rzezi na Zalesiu, jeszcze bardziej okrutnej niż tej w latach 1237-1238. W ten sposób przygotował warunki dla Aleksandra Newskiego, do objęcia władzy we Włodzimierzu nad Klaźmą. Mówiąc inaczej - Aleksander Newski wprowadził terror tatarski w podległym sobie księstwie. Po pewnym czasie wybuchł wielki bunt we Włodzimierzu nad Klaźmą i w innych miejscowościach. Aleksander Newski pojechał wówczas do Saraju, gdzie rządził już następca Batu-chana. Po kilku dniach od opuszczenia Saraju Aleksander Newski zmarł w wieku zaledwie 43 lat (prawdopodobnie otruty). Tradycja mongolsko-tatarska mówiła bowiem, że skoro podwładny nie umie zapanować nad swoim ludem, co powoduje problemy, to należy go zabić. O Moskwie w tym czasie nie było "ani widu, ani słychu"...