135. Nauka, morderstwo i lalki Barbie, czyli trzy kobiety wśród małp

Trzy badaczki, które na zawsze zmieniły to, jak patrzymy na zwierzęta – i na nas samych. Jane Goodall, Dian Fossey i Birutė Galdikas wyruszyły w głąb dżungli, by obserwować szympansy, goryle i orangutany. To, co odkryły, wielu ludziom się nie spodobało. Bo pokazało, że nie tylko człowiek tworzy narzędzia, odczuwa emocje, buduje więzi i potrafi współpracować. A to oznacza, że granica między nami a innymi małpami naczelnymi jest znacznie cieńsza, niż wielu chciałoby wierzyć. To był naukowy przewrót. W jego tle pojawiło się morderstwo i wejście badaczek do szerokiej popkultury.Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:Leakey:https://www.smithsonianmag.com/history/the-old-man-of-olduvai-gorge-69246530/https://pl.wikipedia.org/wiki/Louis_Leakeyhttps://www.talkorigins.org/faqs/homs/lleakey.html The Trimates:https://en.wikipedia.org/wiki/The_Trimateshttps://www.cbc.ca/natureofthings/features/louis-leakey-selected-three-women-to-study-the-great-apes-they-inspire-youn Goodall:https://www.science.org/content/article/jane-goodall-famed-primatologist-changed-way-we-thought-about-apes https://www.nature.com/articles/d41586-025-03209-yhttps://www.scientificamerican.com/article/jane-goodall-conservationist-who-transformed-our-understanding-of/https://magazynpismo.pl/idee/esej/jane-goodall-i-jej-nauczyciel-szympans/https://en.wikipedia.org/wiki/Jane_Goodallhttps://www.bbc.com/news/live/c9qyw2ewl2ntDian Fossey:https://www.nationalgeographic.com/culture/article/dian-fossey-national-geographic-archiveshttps://en.wikipedia.org/wiki/Dian_Fossey https://gorillafund.org/who-we-are/dian-fossey/dian-fossey-bio/ https://www.famousscientists.org/dian-fossey-2/ https://www.smithsonianmag.com/smithsonian-institution/dian-fosseys-gorilla-skulls-are-scientific-treasures-and-symbol-her-fight-180962564/ https://www.nationalgeographic.com/magazine/article/mountain-gorillas-study-dian-fossey-virungahttps://www.youtube.com/watch?v=oh_oDr8vg-Yhttps://web.archive.org/web/20200627032228/http://www.bbc.com/earth/story/20151226-the-woman-who-gave-her-life-to-save-the-gorillashttps://web.archive.org/web/20150119112835/http://www.wsj.com/articles/SB1015200880517583680Galdikas:https://www.science-delivered.org/blog/2018/6/4/birut-galdika-the-champion-of-orangutans  https://en.wikipedia.org/wiki/Birut%C4%97_Galdikas https://orangutan.org/50-years-in-the-field/ https://www.atlasobscura.com/articles/galdikas-orangutan-borneohttps://www.sciencefriday.com/articles/10-questions-for-birute-mary-galdikas-orangutan-expert/ https://orangutan.org/our-projects/research/camp-leakey/