163. Trzęsienie ziemi w Lizbonie: Katastrofa, która zmieniła świat

Ta katastrofa zmieniła świat, w którym żyjemy, choć wydarzyła się 271 lat temu i dotknęła niewielkiego kawałka Europy i Afryki. Opowiadamy o wielkim trzęsieniu ziemi, które w 1755 roku zdemolowało Lizbonę, a przy okazji wywołało wielką aferę na najwyższych szczeblach.Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.researchgate.net/publication/4853462_The_Lisbon_earthquake_and_the_scientific_turn_in_Kant's_philosophyhttps://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-8222-1_13https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-39603-8_5https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264370797000197https://sos.noaa.gov/catalog/datasets/tsunami-historical-series-lisbon-1755/https://en.wikipedia.org/wiki/1761_Lisbon_earthquakehttps://www.nature.com/articles/s41561-025-01781-6https://www.academia.edu/13613056/Source_of_1755_Lisbon_earthquake_and_tsunami_investigatedhttps://www.europeana.eu/en/stories/what-was-the-impact-of-the-great-lisbon-earthquake-in-1755https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1040618221005474https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,31238006,markiz-pombal-byl-okrutnikiem-i-tyranem-ale-to-on-odbudowal.htmlhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Poemat_o_zag%C5%82adzie_Lizbonyhttps://en.wikipedia.org/wiki/Parochial_Memories_of_1758https://en.wikipedia.org/wiki/Gorringe_Ridgehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Pra%C3%A7a_do_Com%C3%A9rciohttps://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ta_nakazanehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_Ribeirahttps://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JB003931https://royalsocietypublishing.org/rstl/article/doi/10.1098/rstl.1759.0057/119685/LV-Conjectures-concerning-the-cause-andhttps://pl.wikisource.org/wiki/Kandyd