17. Söz/6, Sh 80 | Barla Yaylası, çam, katran, ardıç, karakavağın bir meyvesidir

Barla Yaylası, çam, katran, ardıç, karakavağın bir meyvesidir. Makam münâsebetiyle buraya alınmış, On Birinci Mektub’un bir parçasıdır. Bir vakit, esâretimde, dağ başında, azametli çam ve katran ve ardıç ağaçlarının heybetnümâ sûretlerini, hayretfezâ vaz‘iyetlerini temâşâ ederken, pek latîf bir rüzgâr esti. O vaz‘iyeti pek muhteşem ve şirin, velvele-âlûd bir zelzele-i raksnümâ, bir tesbîhât-ı cezbe-edâ sûretine çevirdiğinden, eğlence temâşâsı nazar-ı ibrete ve sem‘-i hikmete döndü. Birden Ahmed-i Cizrî’nin kürdce şu fıkrası: هَرْكَسْ بِتَمَاشَاكَهِ حُسْنَاتَه زِهَرْجَايْ تَشْب۪يهِ نِكَارَانْ بِجَمَالَاتَه دِنَازِنْ hatırıma geldi. Kalbim, ibret ma‘nâlarını ifade için şöyle ağladı: يَا رَبْ هَرْ حَيْ بِتَمَاشَاكَهِ صُنْعِ تُو زِهَرْجَايْ بَتَاز۪ي.. ذِنَش۪يبُ اَزْ فِرَاز۪ي.. مَا نَنْدِ دَلَّالَانْ بِنِدَاءُ بِآوَاز۪ي دَمْ دَمْ زِجَمَالِ نَقْشِ تُو دَرْ رَقْصُ بَاز۪ي.. زِكَمَالِ صُنْعِ تُو خُوشْ خُوشْ بُكَاز۪ي.. زِشِر۪ين۪ي آوَازِ خُودْ هَيْ هَيْ دِنَاز۪ي.. اَزْوَيْ رَقْصَه آمَدْ جَذْبَه خَاز۪ي.. اَز۪ينْ آثَارِ رَحْمَتْ يَافْتِ هَرْ حَيْ دَرْسِ تَسْب۪يحُ نَمَاز۪ي.. ا۪يسْتَادَسْتْ هَرْ يَك۪ي بَرْ سَنْكِ بَالَا سَرْ فِرَاز۪ي.. دِرَازْ كَرْدَسْتْ دَسْتْهَارَا بَدَرْكَاهِ اِلٰهي۪ هَمْ چُوشَهْبَاز۪ي.. بَجُنْب۪يدَسْتْ زُولْفَهَارَا بَشَوْقْ اَنْك۪يزِ شَهْنَاز۪ي.. بَبَالَا م۪يزَنَنْدْ اَزْ پَرْدَه هَايِ هَايُ هُويِ عِشْقْ بَاز۪ي.. م۪يدِهَدْ هُوشَه ك۪ير۪ينْهَايِ د۪ير۪ينْهَايِ زَوَال۪ي اَزْ حُبِّ مَجَاز۪ي.. بَرْ سَرِ مَحْمُودْهَا نَغْمَهَايِ حُزْنْ اَنْك۪يزِ اَيَاز۪ي.. مُرْدَهَارَا نَغْمَهَايِ اَزَل۪ي اَزْ حُزْنْ اَنْك۪يزِ نَوَاز۪ي.. رُوحَه م۪ياٰيَدْ اَزْ اُو زَمْزَمَۀِ نَازُ نِيَاز۪ي.. قَلْبْ م۪يخَوانَدْ اَز۪ينْ آيَاتْهَا سِرِّ تَوْح۪يدْ زِعُلُوِّ نَظْمِ اِعْجَاز۪ي.. نَفْسِ م۪يخَواهَدْ دَرْ ا۪ينْ وَلْوَلَهَا زَلْزَلَهَا ذَوْقِ بَاق۪ي دَرْ فَنَايِ دُنْيَا بَاز۪ي.. عَقْلِ م۪يب۪ينَدْ اَز۪ينْ زَمْزَمَهَا دَمْدَمَهَا نَظْمِ خِلْقَتْ نَقْشِ حِكْمَتْ كَنْزِ رَاز۪ي.. آرْزُو م۪يدَارَدْ هَوَا اَز۪ينْ هَمْهَمَهَا هَوْهَوَهَا مَرْكِ خُودْ دَرْ تَرْكِ اَذْوَاقِ مَجَاز۪ي.. خَيَالْ ب۪ينَدْ اَز۪ينْ اَشْجَارْ مَلَٓائِكْ رَا جَسَدْ آمَدْ سَمَاو۪ي بَاهَزَارَانْ نَيْ اَز۪ينْ نَيْهَا شُن۪يدَتْ هُوشْ سِتَايِشْهَايِ ذَاتِ حَيْ.. وَرَقْهَارَا زَبَانْ دَارَنْدْ هَمَه هُو هُو ذِكْرْ آرَنْدْ بَدَرْ مَعْنَايِ حَيُّ حَيْ چُو لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ بَرَابَرْ م۪يزَنَدْ هَرْ شَيْ.. دَمَادَمْ جُويَدَنْدْ يَا حَقْ سَرَاسَرْ كُويَدَنْدْ يَا حَيْ بَرَابَرْ م۪يزَنَنْدْ اَللّٰهْ.. فَيَا حَيُّ وَيَا قَيُّومُ بِحَقِّ اِسْمِ حَيٍّ قَيُّومٍ حَيَات۪ي دِهْ بَايِنْ قَلْبِ پَر۪يشَانْ رَا اِسْتِقَامَتْ دِهْ بَايِنْ عَقْلِ مُشَوَّشْ رَا آم۪ينْ SAYFA 81 Barla Yaylası, Tepelice’de çam, katran, ardıç, karakavak meyvesi hakkında yazılan fârisî beyitlerin ma‘nâsı: هَرْكَسْ بِتَمَاشَاكَهِ حُسْنَاتَه زِهَرْجَايْ تَشْب۪يهِ نِكَارَانْ بِجَمَالَاتَه دِنَازِنْ Hatırıma geldi, kalbim dahi ibret ma‘nâlarını ifade için şöyle ağladı: Yani senin temâşâna, hüsnüne herkes her yerden koşup gelmiş. Senin cemâlinle nâzdârlık ediyorlar. يَا رَبْ هَرْ حَيْ بِتَمَاشَاكَهِ صُنْعِ تُو زِهَرْجَايْ بَتَاز۪ي Her zîhayat, senin temâşâna, san‘atın olan zemin yüzüne, her yerden çıkıp bakıyorlar. زِنَش۪يبُ اَزْ فِرَاز۪ي مَانَنْدِ دَلَّالَانْ بِنِدَٓاءُ بِاٰوَاز۪ي Aşağıdan, yukarıdan dellâllar gibi çıkıp bağırıyorlar. دَمْ دَمْ زِجَمَالِ نَقْشِ تُو زِهَوَايِ شَوْقِ تُو دَرْ رَقْصُ بَاز۪ي Senin cemâlinin nakşından keyiflenip, o dellâl misâl ağaçlar oynuyorlar. (Nüsha) زِكَمَالِ صُنْعِ تُو خُوشْ خُوشْ بُكَاز۪ي Senin kemâl-i san‘atından neş’elenip, güzel güzel sadâ veriyorlar. زِش۪ير۪ين۪ي اٰوَازِ خُودْ هَيْ هَيْ دِنَاز۪ي Güya sadâlarının tatlılığı, onları da neş’elendirip, nâzenînâne bir naz ettiriyor. اَزْوَيْ رَقْصَه اٰمَدْ جَذْبَه خَاز۪ي İşte ondandır ki, şu ağaçlar raksa gelmiş cezbe istiyorlar. Nüsha: زِهَوَايِ شَوْقِ تُو SAYFA 82 اَز۪ينْ اٰثَارِ رَحْمَتْ يَافْتِ هَرْ حَيْ دَرْسِ تَسْب۪يحُ نَمَاز۪ي Şu rahmet-i İlâhiyenin âsârıyladır ki, her zîhayat kendine mahsûs tesbîh ve namazın dersini alıyorlar. ا۪يسْتَادَسْتْ هَرْ يَك۪ي بَرْ سَنْكِ بَالَا سَرْفِرَاز۪ي