EPISODE · Jul 6, 2015 · 2 MIN
#19. Վարդավառ` ավանդազրույցներ
from Ռադիո Մարտունի's tracks · host Ռադիո Մարտունի/Radio Martuni
Ողջույն «Ռադիո Մարտունին» է եթերում, խոսում է Լիանա Հովհաննիսյանը։Այս տարի հուլիս 12–ին համայն հայությունը նշելու է Վարդավառ ազգային տոնը։ Այսօր փորձելու եմ պատմել եւ մեկնել, թե ինչ գեղեցիկ ավանդազրույցներ կան այս գեղեցիկ տոնի հետ կապված։Վարդավառը Հայաստանում ամենասիրված տոներից մեկն է: Այն եկել է հեթանոսական շրջանից և նվիրված է եղել սիրո և գեղեցկության աստվածուհի Աստղիկին: Տոնի խորհրդանիշներն են վարդը` սիրո ծաղիկը, և վարդաջուրը:Աստվածային սերը մարմնավորում է աստվածուհի Աստղիկը, որի սիրո աղբյուրը Վահագնն է` ուժի, զորության ու հաղթության աստվածը: Իսկ Վահագնի հաղթանակների և զորության աղբյուրը Աստղիկն է:Ըստ արիական ավանդույթների` ստորգետնյա աստվածը արարչական ընտանիքից գողանում է Աստղիկին, որի հետևանքով արիների միջից վերանում են Սերն ու Գեղեցկությունը, նրանց հոգիներում բուն է դնում ատելությունը և նրանք դառնում են տգեղ ու դժնակ: Բայց Վահագնը, հաղթելով Վիշապին, ազատում է Աստղիկին և, շրջելով Արարատով, արիներին օծում է վարդաջրով, վարդավառ է սարքում և նրանց վերստին օժտում աստղիկյան սիրառատությամբ:Քրեստոնեությունը ընդունելուց հետո, եկեղեցին փոխարինեց այս տոնը Պայծառակերպության տոնով, սակայն ընդունված արարողությունները մեծ մասը մնաց անփոփոխ:Այն սովորաբար նշվում է Զատիկից 98 օր անց: Տոնի ժամանակ բոլորը, անկախ տարիքից և սոցիալական դիրքից լցնում են ջուր իրար վրա. Ոչ ոք չի կարող խուսափել դույլերով «օրհնողներին»:Այդ օրը մեծ թե փոքր խանդավառությամբ իրար օծում են ջրով, միմյանց Սեր ու Գեղեցկություն են տալիս, երգում, պարում, նորոգում աստվածային խորհուրդը, փառաբանում Աստղիկին, իրար նվիրում նորոգ սիրո խորհրդանիշ ծաղիկը` Վարդը:Եվ վերջու, որպես հավելում նշենք, որ այսօր, հուլիսի 6–ին Վարդենիկ համայնքում «Համայնքի զարկերակ» կազմակերպության ղեկավար Արտուշ Խաչատրյանը կազմակերպում է ջրոցի։ Միացե՛ք։
What this episode covers
Ողջույն «Ռադիո Մարտունին» է եթերում, խոսում է Լիանա Հովհաննիսյանը։Այս տարի հուլիս 12–ին համայն հայությունը նշելու է Վարդավառ ազգային տոնը։ Այսօր փորձելու եմ պատմել եւ մեկնել, թե ինչ գեղեցիկ ավանդազրույցներ կան այս գեղեցիկ տոնի հետ կապված։Վարդավառը Հայաստանում ամենասիրված տոներից մեկն է: Այն եկել է հեթանոսական շրջանից և նվիրված է եղել սիրո և գեղեցկության աստվածուհի Աստղիկին: Տոնի խորհրդանիշներն են վարդը` սիրո ծաղիկը, և վարդաջուրը:Աստվածային սերը մարմնավորում է աստվածուհի Աստղիկը, որի սիրո աղբյուրը Վահագնն է` ուժի, զորության ու հաղթության աստվածը: Իսկ Վահագնի հաղթանակների և զորության աղբյուրը Աստղիկն է:Ըստ արիական ավանդույթների` ստորգետնյա աստվածը արարչական ընտանիքից գողանում է Աստղիկին, որի հետևանքով արիների միջից վերանում են Սերն ու Գեղեցկությունը, նրանց հոգիներում բուն է դնում ատելությունը և նրանք դառնում են տգեղ ու դժնակ: Բայց Վահագնը, հաղթելով Վիշապին, ազատում է Աստղիկին և, շրջելով Արարատով, արիներին օծում է վարդաջրով, վարդավառ է սարքում և նրանց վերստին օժտում աստղիկյան սիրառատությամբ:Քրեստոնեությունը ընդունելուց հետո, եկեղեցին փոխարինեց այս տոնը Պայծառակերպության տոնով, սակայն ընդունված արարողությունները մեծ մասը մնաց անփոփոխ:Այն սովորաբար նշվում է Զատիկից 98 օր անց: Տոնի ժամանակ բոլորը, անկախ տարիքից և սոցիալական դիրքից լցնում են ջուր իրար վրա. Ոչ ոք չի կարող խուսափել դույլերով «օրհնողներին»:Այդ օրը մեծ թե փոքր խանդավառությամբ իրար օծում են ջրով, միմյանց Սեր ու Գեղեցկություն են տալիս, երգում, պարում, նորոգում աստվածային խորհուրդը, փառաբանում Աստղիկին, իրար նվիրում նորոգ սիրո խորհրդանիշ ծաղիկը` Վարդը:Եվ վերջու, որպես հավելում նշենք, որ այսօր, հուլիսի 6–ին Վարդենիկ համայնքում «Համայնքի զարկերակ» կազմակերպության ղեկավար Արտուշ Խաչատրյանը կազմակերպում է ջրոցի։ Միացե՛ք։
NOW PLAYING
#19. Վարդավառ` ավանդազրույցներ
No transcript for this episode yet
Similar Episodes
Jul 22, 2025 ·55m
Jul 15, 2025 ·47m
Jul 8, 2025 ·61m
Jun 17, 2025 ·43m