21. การเจริญสัมปยุตตธรรมกำจัดกิเลสนิวรณ์ การพิจารณาจิตในจิต และการดำเนินจิตเข้าสู่พระธรรมกาย

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)เนื้อความย่อของไฟล์: ไฟล์เสียงนี้เป็นคู่มือการเจริญภาวนาที่ปูพื้นฐานอย่างแน่นหนา โดยเริ่มจากการตั้งสติด้วย "สัมปยุตตธรรม 3 ประการ" (อาตาปี, สติมา, สัมปชาโน) เพื่อละ "กิเลสนิวรณ์ 5" ที่ทำให้จิตขุ่นมัว และแทนที่ด้วย "องค์แห่งฌาน 5" อันเป็นเครื่องกำจัดนิวรณ์ ทำให้จิตผ่องใสเกิดสมาธิ จากนั้นผู้บรรยายนำอธิษฐานบารมี 10 ทัศ และขอให้ "จรณะ 15" ตลอดจน "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" บังเกิดขึ้นเพื่อเป็นบาทฐานในภาคปฏิบัติ สอนให้กำหนดบริกรรมนิมิต (จุดเล็กใสกลางดวงใส) ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ควบคู่กับบริกรรมภาวนา "สัมมาอะระหัง" เพื่อรวมธรรมชาติ 4 อย่างของใจ (เห็น จำ คิด รู้) ให้หยุดนิ่ง เมื่อใจนิ่งถูกส่วนจะเห็นดวงปฐมมรรค และอธิบายสภาวะอันลึกซึ้งของการพิจารณา "จิตในจิต" โดยดูตำแหน่งของ "ดวงคิด" (จิต) ที่ลอยอยู่ใน "เบาะน้ำเลี้ยงของหัวใจ" จากนั้นสอนการดำเนินจิต "ดับหยาบไปหาละเอียด" และ "หยุดในหยุด กลางของหยุด" ผ่านกายภายในทั้ง 18 กาย ที่ปรุงแต่งด้วยปุญญาภิสังขาร จนเข้าถึง "ธรรมกาย" ที่มีขนาดหน้าตัก 4 วาครึ่งขึ้นไป ก่อนจบลงด้วยการแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศกุศลให้สรรพสัตว์พ้นจาก "ไตรวัฏฏะ" สู่มรรคผลนิพพานสรุปหัวข้อทั้งหมดจากเนื้อหา: จากการวิเคราะห์เนื้อหา สามารถแบ่งโครงสร้างสภาวธรรมออกเป็น 6 หัวข้อหลัก ดังนี้:การเจริญภาวนาต้องอาศัย "สัมปยุตตธรรม" 3 ประการ คืออาตาปี (เพียรเผากิเลส)สติมา (ระลึกพระกรรมฐานได้)สัมปชาโน (รู้เท่าทันนิวรณ์เพื่อดึงใจกลับมา)ต้องทำการ "ปหานัง" (ละทิ้ง) กิเลสนิวรณ์ 5 (ถีนมิทธะ, วิจิกิจฉา, พยาบาท, อุทธัจจกุกกุจจะ, กามฉันทะ) ที่ทำให้จิตขุ่นมัว ไม่สามารถเห็นสภาวธรรมได้เมื่อใจตั้งมั่น จะเกิด "องค์แห่งฌาน 5" (วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา) มาเป็นคุณเครื่องกำจัดนิวรณ์ ทำให้สมาธิตั้งมั่นและเข้าถึงความรู้แจ้ง (อภิญญา และวิชชา) เพื่อกำจัด "อวิชชานิวรณ์"ก่อนปฏิบัติ พึงตั้งจิตอธิษฐานน้อมนำบุญกุศลและ "บารมี 10 ทัศ" ที่เคยสั่งสมมาแต่อดีตชาติ มาเป็นตบะเดชะประคับประคองใจให้สงบหยุดนิ่งอธิษฐานขอให้ "จรณะ 15" (เช่น ศีล อินทรีย์สังวร หิริโอตตัปปะ พหูสูต โภชเนมัตตัญญุตา ชาคริยานุโยค ฌาน 4 และวิปัสสนาปัญญา) เกิดขึ้นในจิตสันดานขอให้ "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" บังเกิดขึ้น เพื่อเป็นเครื่องประหารอวิชชา ตัณหา อุปาทาน ให้ถึงมรรคผลนิพพานให้กำหนดใจไปหยุดนิ่งตรง "ศูนย์กลางกายฐานที่ 7" เหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ อันเป็นที่ตั้งกำเนิดธาตุธรรมเดิม โดยมีที่หมายเป็นจุดเล็กใสนึกบริกรรมนิมิตเป็นดวงกลมใส ควบคู่กับพุทธานุสสติ บริกรรมภาวนาว่า "สัมมาอะระหัง" เพื่อตะล่อมธรรมชาติ 4 อย่างของใจ (เห็น จำ คิด รู้) ให้กลับมารวมหยุดเป็นจุดเดียวกันเมื่อใจหยุดนิ่ง จะเห็นศูนย์กลางดวงธรรมประกอบด้วย "ธาตุทั้ง 6" คือ ธาตุน้ำ (หน้า), ธาตุดิน (ขวา), ธาตุไฟ (หลัง), ธาตุลม (ซ้าย), อากาศธาตุ (กลาง), และ วิญญาณธาตุ (ศูนย์กลางที่สุด)ผู้บรรยายได้อธิบายสภาวะลึกซึ้งของการเห็น "ธรรมชาติ 4 อย่างของใจ" (เห็น จำ คิด รู้) ที่ขยายส่วนหยาบมาจากธาตุละเอียดของนามขันธ์ 4 คือ:ดวงเห็น (เวทนาขันธ์) เท่าเบ้าตาดวงจำ (สัญญาขันธ์) เท่าดวงตาดวงคิด (สังขารขันธ์) เท่าตาดำ ลอยอยู่ใน "เบาะน้ำเลี้ยงของหัวใจ"ดวงรู้ (วิญญาณขันธ์) เท่าเมล็ดพริกไทย อยู่ตรงกลางการพิจารณาจิตในจิต: หากดวงคิดลอยพ้นระดับน้ำเลี้ยงแปลว่า "ฟุ้งซ่าน" หากจมแปลว่า "ง่วง/ขาดสติ" หากเป็นสมาธิ ดวงจิตจะลอยปริ่มน้ำเลี้ยงพอดีการดำเนินจิตต้องใช้หลัก "หยุดในหยุด กลางของหยุด" และ "ดับหยาบไปหาละเอียด" (ละความรู้สึกจากกายหยาบ ทำความรู้สึกเป็นกายละเอียด)ผ่านดวงธรรมทั้ง 6 (ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย, ดวงศีล, สมาธิ, ปัญญา, วิมุตติ, วิมุตติญาณทัสสนะ) อันเป็นขั้นตอนของ ศีลวิสุทธิ จิตตวิสุทธิ สู่ทิฏฐิวิสุทธิรู้เห็นกายภายในทั้ง 18 กาย ที่ปรากฏขึ้นด้วยอำนาจของ "ปุญญาภิสังขาร" (บุญกุศลปรุงแต่ง) เริ่มตั้งแต่ กายมนุษย์ละเอียด กายทิพย์ กายรูปพรหม กายอรูปพรหม จนเข้าถึง "ธรรมกาย" ที่มีลักษณะเกตุดอกบัวตูม ใสแจ่ม หน้าตัก 4 วาครึ่งขึ้นไปในตอนท้าย เมื่อใจใสสว่าง ให้แผ่เมตตาด้วยบท อหํ สุขิโต โหมิ และ สพฺเพ สตฺตา...อุทิศกุศลให้ผู้มีพระคุณ บูรพกษัตริย์ ผู้รักษาประเทศชาติ พระพุทธศาสนา เทพเทวา ตลอดจนสัตว์ในทุคติภูมิอธิษฐานให้กุศลนี้เป็นปัจจัยให้ทุกชีวิตพ้นจาก "ไตรวัฏฏะ" (กิเลสวัฏฏะ กัมมวัฏฏะ วิปากวัฏฏะ) และเข้าถึงสวรรค์สมบัติ และนิพพานสมบัติ (มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1) โดยทั่วหน้ากันสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com