22. ข้อพิสูจน์ตามพระไตรปิฎกว่าพระนิพพานมิใช่อนัตตา และการเข้าถึงโลกุตตรธรรมด้วยญาณธรรมกาย

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อการบรรยาย (Table of Contents)ความสำคัญของนิมิตแห่งสมาธิและวิปัสสนา: พระพุทธดำรัสที่ตอกย้ำว่าผู้ปฏิบัติจำต้อง "ถือเอานิมิตแห่งสมาธิจิต และวิปัสสนาจิตได้" เพื่อยังสัมมาทิฏฐิให้บริบูรณ์การเจริญสมาบัติและการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า: การใช้ "อาโลกสัญญา" เจริญสมาธิตั้งแต่ขณิกสมาธิจนถึง "จตุตถฌาน" เพื่อเป็นบาทฐานในการเจริญ "วิชชา 3"การเจริญวิปัสสนาญาณพิจารณาสังขารธรรม: การพิจารณา "กาย เวทนา จิต ธรรม" ทั้ง "ณ ภายใน" (ตนเอง) และ "ณ ภายนอก" (ผู้อื่น) จนเกิด "ทิพพจักษุ... ถึงพุทธจักษุ เป็นจักษุของธรรมกาย"สภาวธรรมของสังขาร (สังขตธรรม): ธรรมชาติที่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง แบ่งเป็น "อุปาทินนกสังขาร" และ "อนุปาทินนกสังขาร" ซึ่งตกอยู่ในกฎแห่งพระไตรลักษณ์สภาวธรรมของพระนิพพาน (อสังขตธรรม/วิสังขาร): ธรรมชาติที่ไม่ถูกปรุงแต่ง ประกอบด้วยลักษณะ 3 ประการ คือ ไม่ปรากฏความเกิด, ไม่ปรากฏความเสื่อมสลาย, และเมื่อตั้งอยู่ไม่ปรากฏความแปรปรวน จัดเป็น "อมตธรรม"การแก้ทิฐิและการตีความพระบาลีผิดพลาด: การชี้แจงว่าคำว่า "สัพเพ ธัมมา อะนัตตาติ" (ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา) มุ่งหมายเฉพาะ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 ไม่ได้รวมถึงวิสังขารหรือพระนิพพานหลักนิรุกติศาสตร์แห่งคำว่า "อนัตตา": การอ้างอิงวิภังคอรรถกถาว่า อนัตตาคือสิ่งที่ "ปราศจากสาระว่าเป็นของเที่ยง ปราศจากสาระว่าเป็นสุข และปราศจากสาระว่าเป็นตัวตน" การอ้างว่าพระนิพพานเป็นอนัตตาจึงค้านพระพุทธพจน์ข้อพิสูจน์ตาม "อนัตตลักขณสูตร": หลักที่ว่าสิ่งใดเป็นอนัตตา สิ่งนั้นต้องเป็นไปเพื่อ "อาพาธ" แต่พระนิพพานไม่ใช่อนัตตาเพราะไม่อาพาธความเกี่ยวเนื่องของไตรลักษณ์: อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา มีความสัมพันธ์กันดุจโซ่ 3 ห่วง หากเป็นอนัตตา ย่อมต้องไม่เที่ยงและเป็นทุกข์ด้วยการตอบปัญหา: อะไรคือผู้เข้าถึงพระนิพพาน?: การอธิบายว่า เบญจขันธ์ไม่สามารถบรรลุนิพพานได้ แต่ธรรมชาติที่เข้าถึงคือ "โลกุตตรธรรม" นำโดย "โคตรภูจิต หรือ โคตรภูญาณ ของ ธรรมกาย"กระบวนการบรรลุมรรคผล: การที่ "มัคคจิต มัคคญาณ รวมกันเป็นเอกสมังคี ประหารสังโยชน์" และการดำเนินจิตด้วยวิถี "หยุดในหยุด กลางของหยุด"เนื้อความย่ออย่างละเอียด (Comprehensive Summary)เนื้อหาเริ่มต้นด้วยการเน้นย้ำความสำคัญของนิมิต โดยยกพระพุทธดำรัสที่ว่า "เมื่อเป็นผู้โดดเดี่ยว ยินดียิ่งในความสงัดเงียบแล้ว จักถือเอานิมิตแห่งสมาธิจิต และวิปัสสนาจิตได้ นั้นข้อนี้เป็นฐานะที่มีได้เป็นได้" สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเคยปฏิบัติโดยใช้ "อาโลกสัญญา" (กำหนดแสงสว่างและรูป) พัฒนาสมาธิตั้งแต่ ขณิกสมาธิ, อุปจารสมาธิ, อัปปนาสมาธิ ก้าวสู่ ปฐมฌาน, ทุติยฌาน, ตติยฌาน และ "จตุตถฌาน"ในคืนวันเพ็ญเดือนวิสาขะ พระพุทธองค์ทรงใช้จตุตถฌานเป็นบาทฐานเพื่อน้อมพระทัยไปสู่ "วิชชาที่ 1 ในยามต้นแห่งราตรี คือปุพเพนิวาสานุสสติญาณ... วิชาที่ 2 คือจุตูปปาตญาณ... และในยามปลายแห่งราตรี ทรงเจริญวิชาที่ 3 คือ อาสวักขยญาณ" ซึ่งอาสวักขยญาณจัดเป็น "โลกุตตรวิชา" ที่ทรงเห็นแจ้งแทงตลอดอริยสัจ 4 ด้วยญาณ 3 (สัจจญาณ, กิจญาณ, กตญาณ) ทะลุพ้นความเกิดดับไปจนถึง "พระนิพพาน" การเจริญวิปัสสนาต้องพิจารณาสังขารธรรมทั้ง "ณ ภายใน" (ของตนเอง) และ "ณ ภายนอก" (ของผู้อื่น) จนเกิด "ทิพพจักษุ ทิพพโสต... ไปถึงพุทธจักษุ เป็นจักษุของธรรมกาย" ทำให้เห็นแจ้งทั่วทั้งจักรวาลผู้สอนได้วิเคราะห์ความแตกต่างระหว่าง "สังขาร" และ "วิสังขาร" อย่างชัดเจน สังขารคือธรรมชาติที่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง (สังขตธรรม) แบ่งเป็น "อุปาทินนกสังขาร" (มีวิญญาณครอง) และ "อนุปาทินนกสังขาร" (ไม่มีวิญญาณครอง) สภาพเหล่านี้ตกอยู่ในกฎแห่งพระไตรลักษณ์ คือ "อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา" เพราะไม่มีแก่นสาระในความเป็นของเที่ยง เป็นสุขถาวร และเป็นตัวตนส่วนพระนิพพานนั้นเป็นธรรมชาติที่พ้นโลก เรียกว่า "วิสังขาร" หรือ "อสังขตธรรม" มีลักษณะ 3 ประการคือ "นะ อุปปาโท ปัญญายะติ ไม่ปรากฏความเกิด, นะ วะโย ปัญญายะติ ไม่ปรากฏความเสื่อมสลาย, นะ ฐิตัสสะ อัญญะถัตตัง ปัญญายะติ เมื่อตั้งอยู่ไม่ปรากฏความแปรปรวน" พระนิพพานจึงเป็น "อมตธรรม" (ธรรมที่ไม่ตาย)ประเด็นสำคัญที่สุดคือการแก้ทิฐิความเข้าใจผิดเกี่ยวกับคำว่า "อนัตตา" ผู้สอนชี้แจงว่าคำว่า "สัพเพ ธัมมา" ในบริบทของไตรลักษณ์ หมายถึงเฉพาะ "ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18" เท่านั้น ไม่ได้เหมารวมถึงพระนิพพานตามที่มีผู้สอนผิดๆ ผู้สอนอ้างอิง "วิภังคอรรถกถา" ที่ระบุว่า อนัตตาหมายถึงสภาวะที่ "ปราศจากสาระว่าเป็นของเที่ยง ปราศจากสาระว่าเป็นสุข และปราศจากสาระว่าเป็นตัวตน" ดังนั้น การกล่าวว่าพระนิพพานเป็นอนัตตาจึงแปลว่าพระนิพพานไม่มีสาระ ซึ่งถือเป็นการสอนที่ "ค้านพระพุทธพจน์" ไปไกลเลยสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com