229. Moczulski o Michniku

Fragmenty rozmowy Mirosława Lewandowskiego z Leszkiem Moczulskim z 2 sierpnia 2019 roku.00:00:00 Czołówka00:00:11 Wstęp Mirosława Lewandowskiego00:27:38 Początek rozmowy i postawienie pytania, które dotyczyło Adama Michnika i jego opinii na temat roli rosyjskiej opozycji w przemianach ustrojowych w Polsce pod koniec lat 80. 00:28:58 Moczulski wspomina swoje spotkanie w więzieniu z Michnikiem (obaj mieli widzenia z bliskimi) [mogło to być na przełomie lat 1982 i 1983, gdy Michnik czekał na proces, a proces Moczulskiego/liderów KPN trwał) 00:29:25 Inne spotkanie Moczulskiego z Michnikiem było na przyjęciu w mieszkaniu Kuronia w 10-lecie powstania KOR-u (a więc w 1986 roku)00:30:02 Poza tymi spotkaniami Moczulski nie rozmawiał z Michnikiem w latach 80. - do okrągłego stołu (1989 rok).00:31:49 Sporo długich rozmów obaj mieli we wspólnej celi w sierpniu 1980 roku (kłócili się o to, czym skończą się strajki sierpniowe oraz o ocenę aresztowania posłów Centrolewu w 1930 roku)00:43:34 Moczulski przed rokiem 1980 rozmawiał dość często z Michnikiem nt. opozycji w Rosji (Michnik nie doceniał opozycji w Litwie, natomiast Moczulski lekceważył znaczenie opozycji w Rosji)00:46:37 Wspomnienie wizyty Zbigniewa Romaszewskiego (prawdopodobnie u Andrija Sacharowa)00:48:42 Michnik (Moczulski także) czytali prasę radziecką i wyciągali z tego ciekawe wnioski [biały wywiad]00:50:08 Różny stosunek działaczy opozycji do niepodległości: od pozostawanie jej poza wyobraźnią, poprzez uważanie jej osiągnięcia za nierealne, po szukanie różnych dróg skutecznych działań na rzecz jej osiągnięcia [bardzo ciekawe!] - generalnie osiągnięcie niepodległości było poza ich wyobraźnią00:59:59 Także upadek Związku Sowieckiego był poza ich wyobraźnią, ale także poza wyobraźnią przywódców Zachodu (np. George`a Busha)01:07:05 Różna między perspektywą oceny rzeczywistości politycznej w nurcie niepodległościowym oraz w środowiskach rewizjonistycznych01:13:40 Historia nie jest dziełem polityków, ale jest skutkiem procesów historycznych, które się dzieją; to procesy historyczne, a nie politycy są demiurgami historii; niektórzy politycy potrafią wykorzystać procesy polityczne, inni ich nie dostrzegają01:14:36 Adam Michnik, w opinii Leszka Moczulskiego, nie zakładał upadku Związku Sowieckiego i przywiązywał nadmierną wagę do działań dysydentów rosyjskich, którzy nie odegrali większej roli ani w procesie upadku Związku Radzieckiego, ani też w okresie późniejszym.