27. การดำเนินจิตสู่อายตนพระนิพพาน การพิจารณาเบญจขันธ์ และกลไกของใจตามสายปฏิจจสมุปบาทธรรม

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)เนื้อความย่อของไฟล์: สอนการดำเนินจิตด้วยหลัก "หยุดในหยุด กลางของหยุด" และ "ดับหยาบไปหาละเอียด" ดำเนินผ่านดวงวิสุทธิ และกายภายในทั้ง 18 กาย จนเข้าถึงธรรมกายในขั้นวิปัสสนาปัญญา ผู้บรรยายได้สอนให้นำญาณพิจารณาส่วนประกอบของ "เบญจขันธ์" ณ ภายใน โดยชี้ให้เห็นธาตุละเอียดของนามขันธ์ 4 ที่ขยายส่วนหยาบออกมาเป็นธรรมชาติ 4 อย่างของใจ คือ "เห็น จำ คิด รู้" และอธิบายกลไกที่กิเลสและ "อนุสัย" (เช่น กามราคานุสัย, อวิชชานุสัย) เข้าหุ้มเคลือบจิต ทำให้จิต "ตกศูนย์" ปรุงแต่งเป็นภพชาติใหม่ตามสาย "ปฏิจจสมุปบาทธรรม" (อวิชชาเป็นปัจจัยให้เกิดสังขาร...) การเจริญสมถวิปัสสนาจนถึงธาตุล้วนธรรมล้วน จะทำให้เกิด "มัคคจิต มัคคัญญา... ประหารสังโยชน์" สู่มรรคผลนิพพาน ก่อนจบลงด้วยการแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศกุศลอย่างบริบูรณ์สรุปหัวข้อเป็น 7 หัวข้อหลัก ดังนี้:ให้นั่งขัดสมาธิ ตั้งกายให้ตรง ดำรงสติให้มั่นคง รวมใจไปหยุดนิ่งที่ "ศูนย์กลางดวง ศูนย์กลางกายของตนที่สุดละเอียด"อธิษฐานน้อมนำบุญกุศลและ "บารมี ทั้ง 10 ประการ" (ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา) มาเป็นตบะเดชะประคับประคองใจให้สิ้นกิเลสนิวรณ์อาราธนา "จรณะ 15" ให้บังเกิดเพื่อเป็นทางแห่ง "วิชชา 3 วิชชา 8 อันครอบคลุมถึงอภิญญา 6 และจตุปฏิสัมภิทาญาณ"ให้กำหนด "บริกรรมนิมิต" นึกเห็นด้วยใจเป็น "ดวงกลมใส" หรือบางท่านอาจประทับใจเป็น "พระแก้วขาวใส" (เพราะในที่สุดละเอียดก็มีองค์พระ) ตั้งอยู่ตรง "ศูนย์กลางกาย เหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ"นึกน้อมพระปัญญาคุณและพระวิสุทธิคุณเป็นพุทธานุสสติ ควบคู่กับการบริกรรมภาวนาว่า "สัมมาอะระหัง" ต่อเนื่องจนใจสงบหยุดนิ่งตรง "กลางของกลางจุดเล็กใสกลางดวงใส"เมื่อเกิดดวงใสแจ่ม ให้รักษาใจ "หยุดในหยุด กลางของหยุด กลางของกลาง" ดำเนินผ่านดวงธรรม คือ ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะดำเนินจิตตามหลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" ผ่านกายภายในที่ปรากฏซ้อนกันอยู่ ได้แก่ กายมนุษย์ละเอียด (นั่งบนองค์ฌาน), กายทิพย์, กายรูปพรหม, กายอรูปพรหม ตลอดจนกายที่ละเอียดของแต่ละภูมิจนสุดความละเอียด จะเข้าถึง "ธรรมกาย เกตุดอกบัวตูม ใสสว่าง... ขนาดหน้าตัก ความสูง เส้นผ่าศูนย์กลางดวงธรรม 4 วาครึ่งขึ้นไป"ดับหยาบไปหาละเอียดตามลำดับภูมิธรรม ตั้งแต่ธรรมกายโคตรภู (4 วาครึ่ง), พระโสดาบัน (5 วา), พระสกทาคามี (10 วา), พระอนาคามี (15 วา), จนถึง "ธรรมกายอรหัต... 20 วาขึ้นไป"เมื่อถึงธรรมกายอรหัต ธรรมกายจะ "ทับทวีขึ้นมาไม่ขาดสาย จนสุดละเอียด"เมื่อธรรมกายที่สุดละเอียด "ปล่อยวางอุปาทานในเบญจขันธ์ ปล่อยวางความยินดีในฌานสมาบัติ... ด้วยวิกขัมภนวิมุตติ" ธรรมกายที่หยาบจะตกศูนย์ธรรมกายอรหัตที่สุดละเอียดจะปรากฏใน "อายตนะที่สถิตอยู่ของพระนิพพานธาตุ คือ อายตนนิพพาน" และจะเห็นธรรมกายตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระอรหันตขีณาสพ ประทับอยู่ ณ อนุปาทิเสสนิพพานธาตุยกจิตพิจารณา "กายในกาย" และ "ธรรมในธรรม" ณ ศูนย์กลางกำเนิดธาตุธรรมเดิม จะเห็นธาตุละเอียดของเบญจขันธ์ตั้งซ้อนกันอยู่รูปขันธ์ ขยายส่วนหยาบเป็นดวงกาย ประกอบด้วยมหาภูตรูป 4 และอากาศธาตุ เปลี่ยนแปลงไปตาม อวิชชา ตัณหา อุปาทาน และกรรมพิจารณากลางธาตุละเอียดรูปขันธ์ จะเห็น "ธาตุละเอียดของนามขันธ์ 4... ตั้งซ้อนกันเป็นชั้น ๆ" ซึ่งขยายส่วนหยาบออกมาเป็นธรรมชาติ 4 อย่างของใจ คือ:ดวงเห็น: (เวทนาขันธ์) ขนาดเท่าเบ้าตาดวงจำ: (สัญญาขันธ์) ขนาดเท่าดวงตาดวงคิด (ดวงจิต): (สังขารขันธ์) ขนาดเท่าตาดำ "ลอยอยู่ในเบาะน้ำเลี้ยงของหัวใจ"ดวงรู้: (วิญญาณขันธ์) ขนาดเท่าเมล็ดพริกไทย ซ้อนอยู่ตรงกลางที่สุดอธิบายการทำงานของใจเมื่อรับอารมณ์ หากถูกร้อยรัดด้วยตัณหาอุปาทาน จะเกิดอกุศลจิต โดยมีกิเลสและ "อนุสัย" เข้าหุ้มเคลือบ เช่น "กามราคานุสัย หุ้มดวงคิด และอวิชชานุสัย หุ้มดวงรู้" (หรือ ปฏิฆานุสัย หุ้มดวงเห็นและดวงจำ)จิตทั้ง 4 ดวง (เห็น จำ คิด รู้) จะ "ตกศูนย์ไปยังศูนย์กลางกายฐานที่ 6 ปรุงแต่งเป็นจำคิดรู้ดวงจิตดวงใหม่ ลอยเด่นขึ้นมา" ที่ฐานที่ 7 ตามอำนาจของกรรมและกิเลส อันเป็นเหตุนำไปสู่ทุคติภพ หรือ สุคติภพกระบวนการทั้งหมดนี้ดำเนินไปตามสาย "ปฏิจจสมุปบาทธรรม" (อวิชชาเป็นปัจจัยเกิดสังขาร -> วิญญาณ -> นามรูป -> สฬายตนะ -> ผัสสะ -> เวทนา -> ตัณหา -> อุปาทาน -> ภพ -> ชาติ -> ชรามรณะ)การหยุดนิ่งจนเป็น "ธาตุล้วนธรรมล้วนที่บริสุทธิ์ คือ ธรรมกาย" จะทำให้มีกำลัง "มัคคจิต มัคคัญญา เกิดและเจริญขึ้น มรรค รวมเป็นเอกสมังคี ประหารสังโยชน์" สู่มรรคผลนิพพานในตอนท้ายให้รวบรวมใจที่ใสสว่าง แผ่เมตตา พรหมวิหาร ให้ตนเองและสรรพสัตว์พ้นทุกข์สามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com