29. การเจริญสมถวิปัสสนาสู่อายตนพระนิพพาน และการเจริญอตีตังสญาณ-อนาคตังสญาณ

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)เนื้อความย่อของไฟล์: ไฟล์เสียงนี้เป็นคู่มือการเจริญสมถวิปัสสนากัมมัฏฐานที่ลุ่มลึก โดยเริ่มต้นด้วยการให้ผู้ปฏิบัติตั้งจิตอธิษฐานระลึกถึงบุญกุศลและ "บารมี 10 ทัศ" พร้อมทั้งอาราธนา "จรณะ 15" และ "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" ให้บังเกิดขึ้นเพื่อเป็นเครื่องกำจัดอวิชชา จากนั้นสอนการดำเนินจิตโดยใช้ "สัมปยุตตธรรม 3 ประการ" (อาตาปี, สติมา, สัมปชาโน) เพื่อรวมธรรมชาติของใจ (เห็น จำ คิด รู้) ให้หยุดนิ่ง ณ ศูนย์กลางกายเหนือสะดือ 2 นิ้วมือ ด้วยการนึกบริกรรมนิมิตคู่กับคำภาวนา "สัมมาอะระหัง"เมื่อใจหยุดนิ่งถูกส่วน ผู้ปฏิบัติจะต้องดำเนินจิตด้วยหลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" และ "หยุดในหยุด กลางของหยุด" ผ่านกายภายในทั้ง 18 กาย จนเข้าถึง "ธรรมกาย" และเมื่อสุดละเอียด ธรรมกายจะปรากฏใน "อายตนนิพพาน" จุดเด่นของเนื้อหานี้คือการสอนเจริญญาณทัสสนะ โดยให้น้อมจิตเข้าสู่กลาง "สายกำเนิดธาตุธรรมเดิม" เพื่อเจริญ "อตีตังสญาณ" (ดูอดีตชาติ) และ "อนาคตังสญาณ" (ดูอัตภาพในอนาคต) ควบคู่ไปกับการเจริญวิปัสสนาปัญญา พิจารณาความไม่สะอาดของร่างกาย (ตจปัญจกกรรมฐาน) และพิจารณาให้เห็นว่าสังขารทั้งปวงล้วนตกอยู่ในกฎไตรลักษณ์ (อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา) ก่อนจะจบลงด้วยการแผ่เมตตาและอุทิศส่วนกุศลอย่างสมบูรณ์แบบสรุปหัวข้อทั้งหมดจากเนื้อหา: จากการวิเคราะห์เนื้อหาอย่างละเอียด สามารถแบ่งโครงสร้างสภาวธรรมที่ปรากฏออกเป็น 6 หัวข้อหลัก ดังนี้:เริ่มต้นด้วยการนั่งขัดสมาธิ สลัดอารมณ์ภายนอก และพิจารณาว่าการเจริญกรรมฐานตามแนวสติปัฏฐาน 4 และอริยมรรคมีองค์ 8 เป็นทางมรรคผลนิพพานอันเป็นบรมสุขถาวรอธิษฐานระลึกถึงบุญกุศลและบารมีทั้ง 10 ประการ (ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา) และขออาราธนาคุณพระรัตนตรัยมาเป็นตบะเดชะอธิษฐานขอให้ "จรณะ 15" (เช่น ศีล อินทรีย์สังวร หิริโอตตัปปะ สติ สัมมาสมาธิ เป็นต้น) และ "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" บังเกิดขึ้นในจิตสันดาน เพื่อยัง "วิชชา 3" และ "วิชชา 8" ให้เกิด ปราบกิเลส อวิชชา ตัณหา อุปาทานให้สิ้นไปผู้ปฏิบัติพึงตั้งสติด้วย "สัมปยุตตธรรม" 3 ประการ คืออาตาปี (เพียรเผากิเลสนิวรณ์)สติมา (ระลึกพระกรรมฐานได้)สัมปชาโน (รู้เท่าทันกิเลสนิวรณ์เพื่อน้อมใจกลับสู่กรรมฐาน)รวมธรรมชาติ 4 อย่างของใจ (เห็น จำ คิด รู้) ให้หยุดเป็นจุดเดียวกัน ณ ศูนย์กลางกาย เหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือกำหนด "บริกรรมนิมิต" เป็นดวงกลมใส หรือ พระแก้วขาวใส ควบคู่กับการ "บริกรรมภาวนา" ว่า "สัมมาอะระหัง" เพื่อระลึกถึงพระปัญญาคุณและพระวิสุทธิคุณของพระพุทธเจ้า จนใจสงบตั้งมั่นเมื่อใจหยุดนิ่ง จะปรากฏดวงใสแจ่ม ให้รักษาใจ "หยุดในหยุด กลางของหยุด" เรื่อยไปดำเนินจิตตามหลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" ผ่านกายภายในที่ซ้อนกันอยู่ ได้แก่ กายมนุษย์ละเอียด กายทิพย์ กายรูปพรหม กายอรูปพรหม จนถึงพระธรรมกาย (หน้าตัก 4 วาครึ่งขึ้นไป)เมื่อสุดละเอียด ธรรมกายหยาบจะตกศูนย์ ธรรมกายที่สุดละเอียดจะเข้าสู่ "อายตนนิพพาน" อันเป็นที่สถิตของพระนิพพานธาตุ และ "อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ" ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้ซ้อนจิตเข้าสู่ศูนย์กลางพระนิพพานธาตุเพื่อชำระธาตุธรรมให้บริสุทธิ์ยิ่งขึ้นเมื่อจรดใจ ณ กลางของกลางอากาศธาตุและวิญญาณธาตุ จะปรากฏ "สายกำเนิดธาตุธรรมเดิม" มีลักษณะเล็กลึกและใสยิ่งกว่าใยบัวอตีตังสญาณ: อธิษฐานน้อมจิตไปตามสายกำเนิดธาตุธรรมเดิมเพื่อสืบดูอัตภาพในอดีต (เช่น ย้อนไป 1 ขวบ, 6 เดือนในครรภ์, ก่อนปฏิสนธิ, จนถึงอดีตชาติ) เพื่อเห็นการเวียนว่ายตายเกิดอนาคตังสญาณ: อธิษฐานดับหยาบไปหาละเอียดไปสู่อนาคต ทีละช่วงอายุ (เช่น ช่วงละ 1-5 ปี) ไปจนถึงวันตาย เพื่อเจริญมรณานุสสติสำหรับผู้ยังไม่เข้าถึงธรรมกาย ให้ยก "ตจปัญจกกรรมฐาน" (เกศา โลมา นขา ทันตา ตโจ) ขึ้นพิจารณาให้เห็นว่าเป็นสิ่งปฏิกูล โซโครก ไม่สะอาดพิจารณาสังขารธรรมที่ถูกปรุงแต่งด้วย "ปุญญาภิสังขาร" (บุญกุศล) และ "อปุญญาภิสังขาร" (บาปอกุศล) ให้เห็นความเป็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ว่าไม่มีสาระความเป็นตัวตนที่ถาวรเฝ้าดูอาการดับและเกิดของจิต (ธาตุเห็น จำ คิด รู้) ณ ศูนย์กลางกาย ว่าเปลี่ยนไปตามอำนาจเหตุปัจจัย (ตัณหา อุปาทาน อวิชชา และกรรม)เมื่อใจใสสว่าง ให้แผ่เมตตากรุณาไปยังสรรพสัตว์ ไม่เบียดเบียนกันอุทิศบุญกุศลให้บิดามารดา ครูบาอาจารย์ ถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ บูรพกษัตริยาธิราช ตลอดจนเทพเทวาและสัตว์ในทุกคติภูมิอธิษฐานให้กุศลนี้เป็นปัจจัยให้ทุกชีวิตพ้นจาก "ไตรวัฏฏะ" (กิเลสวัฏฏะ กัมมวัฏฏะ วิปากวัฏฏะ) และเข้าถึงมรรคผลนิพพานโดยทั่วหน้ากันสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com