3. อาการตรัสรู้และการแทงตลอดปฏิจจสมุปบาทธรรม: จากรูปฌาน 4 สู่ข้อวินิจฉัยพระนิพพานธาตุที่ค้านกับอนัตตา

คำอธิบาย (Description):ผู้บรรยายคือ: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)ไฟล์บรรยายธรรมนี้ มุ่งเน้นการขยายความสภาวธรรมขั้นสูงเพื่อให้ผู้ปฏิบัติเกิดสัมมาทิฏฐิที่สมบูรณ์แบบ ทั้งในด้านปริยัติและปฏิบัติ ตามแนวทางของพระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำผู้บรรยายเริ่มต้นด้วยการเล่าถึงคืนที่พระมหาบุรุษทรงบำเพ็ญสมณธรรมใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ พระองค์ทรงมี "ศีลวิสุทธิ ความหมดจดแห่งศีล" และทรงตั้งสัตยาธิษฐานอย่างเด็ดเดี่ยว ทรงอาศัยการเจริญ "รูปฌาน 4" เป็นบาทฐาน เพื่อให้ "พระทัยตั้งมั่น สงัดจากกิเลสนิวรณ์ เครื่องกั้นปัญญา" (แม้พระองค์จะทรงคล่องแคล่วในสมาบัติ 8 แต่ทรงใช้เพียงรูปฌาน 4 เพื่อมิให้จิตสงบจนเกินไปจนพิจารณาวิปัสสนาไม่ได้)เมื่อพระทัยอ่อนโยนควรแก่งาน ทรงบรรลุวิชชา 3 ตามลำดับยามแห่งราตรี คือ:ยามต้น: บรรลุ "ปุพเพนิวาสานุสติญาณ" (ระลึกชาติได้)ยามกลาง: บรรลุ "จุตูปปาตญาณ" (เห็นการเกิดดับของสัตว์โลกตามกรรม)ยามปลาย: บรรลุ "อาสวักขยญาณ" โดยทรงวิเคราะห์วิจัย "ปฏิจจสมุปบาทธรรม" ทรงเห็นเหตุในเหตุไปจนถึง "อวิชชา" ว่าเป็นรากเหง้าของความทุกข์ทั้งปวงผู้บรรยายได้เจาะลึกสภาวะจิตขณะถูกกิเลสปรุงแต่งว่า เมื่ออวิชชาเป็นปัจจัยให้เกิดสังขาร สภาวะของใจอันประกอบด้วย เห็น จำ คิด รู้ ตั้งอยู่กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย จะถูกหุ้มซ้อนด้วยเจตสิกธรรมฝ่ายอกุศล บาปที่หมักดองในจิตสันดานเรียกว่า "อาสวะ" และที่ตกตะกอนนอนเนื่องเรียกว่า "อนุสัย" (เช่น ราคานุสัย) จะฟุ้งขึ้นมาปรุงแต่งจิตดวงใหม่ ทำให้ดวงธรรมขุ่นมัว และส่งผลให้ "กายมนุษย์ละเอียดนั่น แทนที่จะผ่องใส ก็ซอมซ่อ" กลายเป็นทุคติภพทันที สอดคล้องกับพุทธพจน์ว่า "จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว ทุคติเป็นอันต้องหวัง" โดยเฉพาะวาระจิตสุดท้ายก่อนตายเมื่อพระองค์ทรงพิจารณาเห็นสายปฏิจจสมุปบาทนี้ ทรงรู้แจ้งใน "อริยสัจ 4" พร้อมกันในชั่วกระพริบตาเดียว ด้วยญาณ 3 คือ สัจจญาณ กิจญาณ กตญาณ อันมีอาการ 12ประเด็นวิชาการที่สำคัญที่สุดในไฟล์นี้ คือการแก้ไขความเข้าใจผิดของนักปริยัติที่ตีความว่า "พระนิพพานเป็นอนัตตา" ผู้บรรยายอ้างอิงคัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรคของพระสารีบุตร ว่าพระโยคาวจรจะบรรลุมรรคผลได้ ต้องพิจารณาเห็นความดับแห่งเบญจขันธ์ว่าเป็น "นิพพาน เที่ยง เป็นสุข เป็นปรมัตถัง มีอัตตลักษณะ... เป็นอมตธรรม" ซึ่งมีลักษณะตรงกันข้ามกับอนัตตลักษณะ (ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา) อย่างสิ้นเชิงนอกจากนี้ ยังยกอรรถกถาจารย์มายืนยันสภาวะของ "พระนิพพานธาตุ" ว่า "ตเทวะ นิสสัตตะ นิชชีวัตเถนะ สภาวธารณัตเถนะ ธาตูติ นิพพานธาตุ" (พระนิพพานธาตุ ชื่อว่าเป็นธาตุ เพราะเป็นธรรมที่ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่ชีวะ แต่เป็นธรรมที่ทรงสภาวะพระนิพพานนั้นไว้) และทรงสถิตอยู่ ณ อายตนะคือพระนิพพาน ดังพุทธพจน์ "อัตถิ ภิกขเว ตทายตนัง" (อายตนะนั้นมีอยู่) การนำลักษณะของสังขาร (อนัตตา) ไปปะปนกับวิสังขาร (พระนิพพาน) จึงเป็นการหลงประเด็นที่ผิดพลาดอย่างยิ่งในตอนท้าย ผู้บรรยายได้บูรณาการความเข้าใจเรื่องสติปัฏฐาน 4 ว่า แท้จริงแล้วสติปัฏฐาน 4 ก็คือการเจริญอริยมรรคมีองค์ 8 (ศีล สมาธิ ปัญญา) ดังนั้น กรรมฐานทุกสาย ไม่ว่าจะเป็น ยุบพอง พุทโธ สัมมาอะระหัง หรือ อานาปานสติ ล้วนเป็นหมวดธรรมในสติปัฏฐาน 4 ทั้งสิ้น ไม่มีสำนักใดผูกขาดความถูกต้องแต่เพียงผู้เดียว หากผู้ปฏิบัติเจริญวิชชาธรรมกายจนสุดละเอียดเข้าถึงพระนิพพานได้ จะก่อเกิดอานุภาพมหาศาลที่สามารถบำบัดทุกข์ และระงับภัยธรรมชาติให้แก่ประเทศชาติได้อย่างเป็นรูปธรรมสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com