45- Çekilme Çözümü: Özgürlüğün Cazibesi (11. Bölüm 4. Kısım) - KOPUK/ŞİZOİD KARAKTERLER

-Kendini ortamdan silici eğilimler ön plandaysa çekilmiş kişiler kendileriyle ilgili değerlendirmelerini düşük tutma eğilimindedirler. Ürkek olabilirler ve kendilerinden ne köy ne de kasaba olacağına inanırlar. -Yaygın bir biçimde başka insanların ihtiyaçlarını algılama konusunda şiddetli bir hassasiyet sergilerler ve gerçekten de yaşamlarının büyük kısmını başkalarına yardıma veya bir davaya hizmet etmeye harcarlar.- Aşırı uyumlu olma eğilimindedirler. Ne var ki bu eğimlilik duygusal yakınlık ihtiyacı tarafından belirlenmez. Uyuşmazlıktan kaçınma ihtiyacınca belirlenir. 3 büyük girişimi karşılaştırınca diğer tipler çatışan güçlerin birini dışlamaya çalışarak bütünlüğe ulaşmayı umut eder. Çekilmiş çözümde ise her ikisini de devinimsiz (hareketsiz) hale getirmeye çalışır. -Kişisel olmayan bir şeye yönelik olarak güçlü, kişisel duygulara sahip olabilir. Çoğunlukla duygularının onu başka insanlarla ilişkiye sokmasına izin vermese de duygusal olarak başkalarını ve onların özel ihtiyaçlarını algılayabilir. Aynı şekilde kendini ortamdan silen tip olumlu duyguları boğmaz ancak aksine onları geliştirir. Ancak dramatize edilirler ve çarpıtılırlar. -Çekilmiş birey duygularını katı biçimde yüreğinin mabedinde saklamak ister. Birleşmenin düşüncesi bile onun için tiksindiricidir. Kendisi olmanın ifade ettiği şeyle ilgili. Belirsiz bir düşüncesi olduğu halde ve aslında farkında olmaksızın onunla ilgili olarak kafası karışık olduğu halde kendisi olmak istemektedir. Çekilmeye olumsuz ya da durağan niteliğini veren şey tam da bu devinimsizliktir. -Aradığı bedeli ne olursa olsun huzur mudur? Elbette, ancak bunda hala olumsuz bir özellik bulunmaktadır. Öteki 2 çözüm de bütünleşme ihtiyacına ek olarak tetikleyici bir güç vardır. Yaşama anlam kazandıran olumlu bir şeyin güçlü cazibesi. Bir durumda bu üstünlüğün cazibesi. Ötekinde ise sevginin cazibesidir. -Buna benzer sorular terapide ortaya çıkınca hastanın kendisinin bu konuda neler söyleyeceğini özenle dinlemek genellikle yararlıdır. Bazen hasta ihtiyacından açıkça bir erdem yaratmaktadır ve analiz ilerledikçe bu idolleştirmeler terapide genellikle üzerinde çok fazla durulmadan ortadan kalkmaktadır. -Kopuk kişi için cazibe ve çözüm ise bağımsızlık ve özgürlükle ilgili söylediği şeylerin tümüdür. Daha güçlü herhangi bir bağlanma, hastanın özgürlüğünü kısıtlayacaktır. Şu ya da bu ihtiyaçlara bağımlı olacak ve bu ihtiyaçlar da onu kolayca başkalarına bağımlı yapacaktır. -Özellikle hastanın zorlamaya yönelik hassasiyetini yeni bir gözle görürüz. Kişi özgür olmak istemektedir ve dolayısıyla baskıyı hoş görmeyecektir. -Dolayısıyla terapi sırasında tartışmak üzere bu konu gündeme geldiğinde hasta şiddetli bir savunmaya girişir. Sistematik biçimde sınıflandırılmaktan nefret eder. Asla hayvanat bahçesine gitmez. Çünkü hayvanları kafeslerde görmeye dayanamaz. Canı neyi ne zaman yapmak isterse o zaman yapmak ister. Bunlardan öğrendiğimiz kadarıyla özgürlük onun için canı ne istiyorsa onu yapmayaı ifade etmektedir. Terapist burada açık bir aksaklık gözlemler, hasta isteklerini bloke etmek amacıyla elinden geleni yaptığı için ne istediğini bilmiyordur ve sonuçta çoğunlukla hiçbir şey ya da herhangi bir şey ifade eden bir şey yapmaz. Ne var ki bu onu rahatsız etmemektedir. Çünkü öncesinde özgürlüğünü başkalarını -ister insanlar ister kurumlar olsun- kendisine müdahale etmemesi açısından görür sanki. Bu tutumu bu kadar önemli yapan her neyse onu son ana kadar savunma niyetindedir. - Hastanın özgürlük düşüncesi BİR ŞEYDEN ÖZGÜR OLMAktır, BİR ŞEY İÇİN ÖZGÜR OLMA değildir burada söz konusu olan. Bu cazibe öteki çözümlerde bulunmamaktadır. Kendine ortamdan silen kişi bağlanma ve bağımlılık ihtiyaçları nedeniyle özgürlükten korkmaktadır. Daha çok genişlemeci tipi ise şu, ya da bu türden bir üstünlüğe duyduğu doymak bilmez iştahı nedeniyle özgürlük düşüncesini küçümseme eğilimindedir.Hepinize sağlıklı, huzurlu, yaratıcı günler dilerim.Psikiyatr Gökhan Öz