(63) 24. Söz/10, Sh 128 | 2.Dal/9 | Zehre, Katre ve Reşha o icraatı güneşe bir teslîmiyetle verebilir

İşte Zehre, Katre, Reşha; her birisi, evvelki yolda diyebilirler ki, “Ben, umum âlem güneşinin bir aynasıyım.” Fakat ikinci yolda öyle diyemez. Belki “Ben, kendi güneşimin aynasıyım” veyahud “Nev‘ime tecellî eden güneşin aynasıyım” der. Çünkü güneşi öyle tanıyor. Bütün âleme bakar bir güneşi göremiyor. Halbuki o şahsın veyahud nev‘inin veya cinsinin güneşi, dar berzah içinde, mahdûd bir kayıd altında ona görünüyor. Halbuki kayıdsız, berzahsız mutlak güneşin âsârını, o mukayyed güneşe veremiyor. Çünkü bütün yeryüzünü ısıtmak, tenvîr etmek; umum nebâtât, hayvanâtın hayatlarını tahrîk etmek ve seyyârâtı etrafında döndürmek gibi haşmet-nümâ eserleri, o dar kayıd ve mahdûd berzah içinde gördüğü güneşe şuhûd-u kalbî ile veremiyor. Belki o âsâr-ı acîbeyi, eğer o şuûrlu farz ettiğimiz üç şey, o kayıd altında gördüğü güneşe verse de, sırf aklî ve îmânî bir tarzda; ve o mukayyed, ayn-ı mutlak olduğunu bir teslîmiyet ile verebilir. Fakat, o insan gibi akıllı farz ettiğimiz Zehre, Katre, Reşha şu hükümleri, yani pek büyük âsârı güneşlerine isnâd etmeleri aklîdir, şuhûdî değil, belki bazen hükm-ü îmânîleri şuhûd-u kevniyelerine müsâdeme eder. Pek güçlükle inanabilirler. İşte hakîkate dar gelen ve bazı köşelerinde hakîkatin a‘zâları görünen ve hakîkatle karışık şu temsîl içine üçümüz de girmeliyiz. Üçümüz de kendimizi Zehre, Katre, Reşha farz edeceğiz. Zîrâ onlarda farz ettiğimiz şuûr, kâfî gelmiyor. Biz aklımızı dahi onlara katmalıyız. Yani onlar, maddî güneşlerinden nasıl feyiz alıyorlar, biz de ma‘nevî güneşimizden öyle alıyoruz, anlamalıyız.