(68) 24. Söz/15, Sh 132 | 3.Dal/2 | 3-5.Asıl | İsrailiyat ile rivayetlere karışan kavil ve ilhamlar

Üçüncü Asıl: Zaman-ı Sahâbe’de Benî-İsrâîl ve Nasârâ ulemâlarından çoğu İslâmiyet’e girdiler. Eski ma‘lûmâtları dahi onlarla beraber müslüman oldu. Bazı hilâf-ı vâki‘ ma‘lûmât-ı sâbıkaları, İslâmiyet’in malı olarak tevehhüm edildi. Dördüncü Asıl: Ehâdîs-i şerîfe râvîlerinin bazı kavilleri veyahud istinbât ettikleri ma‘nâları, metn-i hadîsten telakkî ediliyordu. Halbuki insan hatadan hâlî olmadığı için, hilâf-ı vâki‘ bazı istinbâtları veya kavilleri hadîs zannedilerek, zaafına hükmedilmiş. Beşinci Asıl: اِنَّ ف۪ٓي اُمَّت۪ي مُحَدَّثُونَ yani مُلْهَمُونَ sırrınca, bazı ehl-i keşif ve ehl-i velâyet olan muhaddesîn-i muhaddisînilhâmlarıyla gelen bazı maânî, hadîs telakkî edilmiş. Halbuki ilhâm-ı evliyâ, bazı ârızalarla hata olabilir. İşte bu nev‘den bir kısım hilâf-ı hakîkat çıkabilir.