Avance - RITA FERNÁNDEZ QUEIMADELOS. A primeira muller que asinou proxectos de arquitectura en España

Rita Eugenia Benedicta Fernández Queimadelos naceu na Cañiza, nun fogar de comerciantes, propietarios da mercería La Modernista, en Ourense. Interesouse na arquitectura posiblemente por influencia do seu avó materno, Eduardo Queimadelos Ribera, que exercía de agrimensor na Cañiza, e tamén polos traballos de carpintería que se levaban a cabo habitualmente na súa casa. A pesar da oposición inicial do seu pai, co apoio decisivo das súas avoas, especialmente da materna, confirmou a súa vocación e conseguiu estudar arquitectura en Madrid como parte da primeira xeración de arquitectas españolas. Titulouse en 1940 —con Matilde Ucelay como precedente— e converteuse na primeira galega titulada en Arquitectura e na primeira muller en España en asinar oficialmente os seus propios proxectos arquitectónicos. Entre 1941 e 1946 traballou na Dirección Xeral de Rexións Devastadas, mentres compaxinaba obra privada en Madrid e Murcia. En 1942 casou con Vicente Iranzo Rubio e, logo do nacemento da súa terceira filla en 1947, interrompeu temporalmente a súa carreira. En 1955 reiniciou a súa actividade profesional en Murcia, onde exercería como arquitecta escolar provincial (1960–1967) e arquitecta municipal en Mula (1962–1967), ademais de manter traballos como profesional independente. En 1973 trasladouse a Barcelona, ao acadar o seu marido a praza de catedrático de Química Inorgánica Aplicada na Facultade de Farmacia da Universidade Central de Barcelona, e abandonou a práctica profesional. Agás algúns proxectos esporádicos, non volveu exercer. Faleceu en Barcelona o 26 de setembro de 2008, aos 97 anos, e deixounos como legado un exemplo de perseveranza e talento que lle abriu portas a novas xeracións. Pioneira no desenvolvemento de proxectos de arquitectura civil, rehabilitación e vivenda social, foi unha referente decisiva para que outras mulleres avanzasen nunha profesión tradicionalmente masculina.