Bilişsel Psikoloji Kognitif Yetiler - Yapay Zekâ, Epistemoloji, Felsefe, Dilbilim, Matematik, Nörobilimler İlişkisi İsmet Kırpınar

Bilişsel Psikoloji Kognitif Yetiler - Yapay Zekâ, Epistemoloji, Felsefe, Dilbilim, Matematik, Nörobilimler İlişkisi İsmet Kırpınar İNSANOĞLU, tarih sahnesine çıktığı andan başlayarak kendisi ve başkalarının zihin yapılarını ve davranışlarını anlamaya çalışmıştır. Bunları tanımlamak, neden ve nasıl oluştuklarını açıklamak ve ileride nasıl bir gelişme veya değişim göstereceklerini incelemek istemiştir. Bu merak bireysel ölçüde kalmamış, giderek bilimlerin konusu haline gelmiştir. Özellikle felsefe başta olmak üzere ilimlerle uğraşan kişiler insan zihni üzerine sayısız incelemeler yapmışlardır. Bu anlamda, psikoloji biliminin ilgilendiği konuların incelenmesi çok eski tarihlere dayanır denebilir. Ancak, psikolojinin bir bilim haline gelmesi çok yenidir. Bellek üzerine çalışmalarıyla ünlenmiş Hermann Ebbinghaus'un ifadesiyle "Psikolojinin geçmişi uzun, tarihi kısadır.” Psikoloji, ancak 19. yüzyılın sonlarında, felsefenin şemsiyesi altından çıkarak bağımsız bir bilim dalı haline gelmiştir. Bireysel davranışların ve zihinsel süreçlerin bilimsel incelemesi anlamında psikoloji bilimi, zaman içinde hızla gelişmiş ve çeşitli yaklaşımlarla ilerlemesini sürdürmüştür. Psikolojideki her yaklaşım, zihinsel süreçleri ve davranışı farklı bir yönü ile ele alarak değişik yöntemlerle açıklamaya çalışmıştır. Tarihî gelişim içinde bu yaklaşımların sayısı çok fazladır. Yapısalcılık, işlevselcilik, Gestalt, Davranışçılık, Psikodinamik yaklaşım, Hümanistik yaklaşım, Biyolojik yaklaşım ve Bilişsel Psikoloji bu yaklaşımlardan önemli bazılarıdır. Çağdaş psikoloji, bir taraftan makro düzeyde kültürel/toplumsal sistemlerin, diğer taraftan mikro düzeyde ruhsal ve sinirsel süreçlerin analizine yönelmiştir.