Caput 12: De ventre Agrippinae et de vaticinio Senecae

Non numquam euenit ut grammatici Senecam respicere res suo tempore gestas credant. Vt cum Iocasta in Oedipode se occidit gladio feriens uterum capacem, qui uirum et gnatos tulit (u. 1039), Eccardus Lefèvre (ANRW II 32,2, 1250 sqq.) aliique plurimi significari putant Agrippinae necem: quae sese his uerbis uentrem feri! militis gladio obtulisset (Tac. ann. 14,8,5). Sed quam incerta talia sunt! Tum autem de Senecae temporibus dubitare uix possis, cum chorus limites suae aetatis, quae fabulosa est, transgreditur et tamquam aequalis sit Senecae loquitur, ut non occulte alludere ad aliquid, sed aperte de rebus recentibus loquatur. Exemplum manifestum praebet Medea, in qua chorus Corinthiorum primum improbat eum qui prima naui exstructa aliena litora petiuerit (quod pertinet ad Iasonem). Tum subito transiliens temporum spatia addit (364 sqq.): nunc iam cessit pontus et omnes / patitur leges…, ubi nunc minime ad tempora Iasonis spectat, sed ad Senecae aetatem, qua (ut hodie) Indus gelidum potat Araxen / Albin Persae Rhenumque bibunt. Audacius uero est quod addit: uenient annis saecula seris, / quibus Oceanus uincula rerum / laxet et ingens pateat tellus / Thetysque nouos detegat orbes / nec sit terris ultima Thule. Hoc loco multi (Münscher, Herzog, Lipsium secuti) occulte laudari putant imperatorem Claudium qui a. 44 de Britannia expugnata triumphauit. Sed Britannia neque Thule est nec trans Thulen sita; nec chorus de Claudio saeculis seris futuro uaticinari potest, quoniam quasi aequalis eius loquitur. Sed hic Seneca ipse id uaticinatur quod saeculis seris futurum praesentit: scilicet America reperta (quod etiam Columbus ad se, filius eius ad patrem pertinere uidit). Num ad hoc uaticinium Senecam Claudi expeditio Britannica impulerit, incertum est; de ea certe non dicit.