Caput 41: De singulis Senecae fabulae actibus

Actus I (=prologus): Ante ardentis Troiae reliquias Hecuba anus philosophatur de magnorum regnorum instabilitate. Neque interitu urbis nimis commouetur, quam in somniis dudum praeuiderit. Magis perculsa est tamen caede Priami senis mariti. Conuocat mulieres Troadas, ut iusta Troiae (65) faciant. Chorus I (mulierum Troadum anapaestis) planctum (Graece kommón) edit, non nouum, sed iam decem annos solitum fieri: Soluunt comas, nudant bracchia et pectora, quae manibus pulsantur. Ac primum lamentantur Hectorem, olim columen patriae (124), tum Priamum recens occisum. Denique alio cantum flectit Hecuba praecantatrix: Non miserum, sed felicem esse Priamum, qui cum Hectore in Elysio uersetur (makarismós). Actus II: Talthybius praeco militibus Graecis narrat: Achillem mortuum exisse tumulo iratumque poposcisse, ut Polyxena sibi mactaretur. – Idem Pyrrhus ab Agamemnone poscit propter merita Achillis. Agamemnon ut dux modestus primum abhorret a sacrificio hominis; sed cum Pyrrhus milites contra eum incitat, paene mortem minatur, Calchantem uocandum censet: Is et Polyxenam mactandam et Astyanactem de turri deturbandum dicit. Chorus II (militum Graecorum asclepiadeis) quaerit: utrum animae in morte totae obeant an longius uiuere debeant. Cum autem omnes res ui temporis perire uideant, tam animae nocere mortem quam corpori putant. Actus III in quattuor partes diuisus est: (1) Andromacha in somniis ab Hectore marito monita quaerit, ubi Astyanactem filium abdere possit. Quod non tam materno amore facit quam quod filium ultorem futurum Troiae et Hectorem rediuiuum sperat. In eius denique sepulchro eum includit. (2) Adest Vlixes huic officio a Graecis destinatus, ut Astyanactem ad mortem abripiat. Poscenti autem puerum Andromacha primum se scire negat ubi sit; quod ubi Vlixes ut mendacium deridet, callide iurat illum iacere inter exstinctos. (3) Credit primum Vlixes, tum autem suspiciosus ad fallacias se uertens animum mulieris tantopere terrore percellit, ut de sana mente deiciat. Nam cum minatur se, si filius non detur, sepulchrum Hectoris esse deleturum, non uidet illa id cum morte filii esse coniunctum, sed inepte deliberat, utrum marito magis an filio parcere uelit. Tum denique, cum sepulchrum Vlixes cum armatis aggreditur, quid agatur intellegit seque ad eius pedes abiciens misericordiam implorat. (4) E tumulo exit (ad canticum matris) Astyanax, cuius lacrimis Vlixes non mouetur. Temporis aliquantum tamen matri concedit, quo filio ualedicat eumque ut nuntium ad Hectorem in Orcum mittat. Chorus III (Troadum sapphicis): Incertae, quo quaeque uentura sit, de uariis regionibus Graeciae cogitant. Actus IV: Helenae a Graecis imperatum est, ut dolis Polyxenam ad caedem quasi ad nuptias cum Pyrrho celebrandas perducat. Quod ea inuita facit. Sed illa uestes nuptiales oblatas recusat. Andromacha autem istas nuptias quasi ludibria deridet, Helenam ut causam belli grauissime accusat. Quae primum se defendit, postea lacrimis uicta ueritatem fatetur. Polyxena autem tunc demum se ad mortem ornari libenter patitur. Miserandae magis eae mulieres uidentur, quae nunc, ut Helena nuntiat, singulis dominis Graecis sorte datae sunt. Pyrrhus quasi sponsus Polyxenam uolentem uiolenter tamen abstrahit. Quem Hecuba frustra sese obiciens deuouet. Chorus IV (Troadum sapphicis): Quam dulce sit in miseriis non solam esse, meditantur. Cogitatione tamen praesumunt tempus mox futurum, quo dissoluantur patriaeque ualedicere cogantur. Actus V: Nuntius quam fortiter et Astyanax et Polyxena mortem obierint Andromachae et Hecubae narrat. Nam ille quasi sponte sua in patria regna desilit; haec autem moriens tumulo Achillis quam grauissime incumbit. Deflet Hecubam suam ut superstitis sortem. Tum captiuae ad naues uocantur: iam classis mouet.