EPISODE · Jun 17, 2026
ទោះភូមាគ្រប់គ្រងដោយរបបសឹក ឬប្រធានាធិបតីស៊ីវិល ចិនក្រសោបចាប់របបសឹកភូមា មិនឲ្យរបូតពីដៃ
from ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក · host RFI ខេមរភាសា / Khmer
បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរទៅឥណ្ឌា ប្រទេសមហាយក្សប្រជាធិបតេយ្យ ប្រធានាធិបតីប្តូរឯកសណ្ឋានពីយោធាមកស៊ីវិល លោកមីន អ៊ុងឡាំងងាកមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅ ប្រទេសមហាយក្សសេដ្ឋកិច្ចចិនវិញម្តង។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតរដ្ឋភូមា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលភូមាធ្វើដំណើរទៅចិនដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយមហាអំណាចចិនដែលជាប្រទេសជិតខាងមានព្រំដែនរួមគ្នាជាង២ពាន់គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា អតីតមេដឹកនាំយោធាភូមាដែលជាអ្នកដឹកនាំការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិនលើកនេះ ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រ និងបញ្ជាក់ពីភាពស្របច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ដែលមានលោកជាប្រធានាធិបតីកើតចេញមកពីការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំនេះ។ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៦មិថុនា ប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជីនពីងបានប្រកាសចាប់ដៃសហការជាមួយ បុរសខ្លាំងរបស់ភូមា មីន អ៊ុងឡាំង ដែលទើបក្រឡាស់ខ្លួន ពីមេដឹកនាំរបបសឹក មកជាប្រធានាធិបតីស៊ីវិល។ ចិនមិនចង់របូតភូមាចេញពីដៃ ក៏ព្រោះតែមិនចង់បាត់ប្រយោជន៍។ ខុសពីទស្សនកិច្ចលើកមុនៗ ប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជីនពីងក្រាលព្រំក្រហមទទួលអតីតមេដឹកនាំយោធាភូមា លោកមីន អ៊ុងឡាំង ក្នុងនាមលោកជាប្រធានាធិបតីដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតនៅសភា កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។ ដោយទទួលស្វាគមន៍ លោកមីន អ៊ុងឡាំង ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋភូមា នៅក្នុងទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅចិន ចំនួន៥ថ្ងៃ ចិនរបស់លោកស៊ី ជីនពីងចង់បញ្ជាក់សាជាថ្មីថា ចិនជាដៃគូដ៏សំខាន់ និងយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ភូមា នៅគ្រប់កាលៈទេសៈ មិនថា អំឡុងសុខសន្តិភាព ឬសង្រ្គាមស៊ីវិលដូចសព្វថ្ងៃ។ នៅកិច្ចពិភាក្សាជាមួយលោកមីន អ៊ុងឡាំងនៅទីក្រុងប៉េកាំងកាលពីថ្ងៃអង្គារ លោកស៊ី ជីនពីងបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប៉េកាំងគាំទ្រជំហរការពារដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ភូមា និងគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់ភូមា នៅក្នុងការប្រឹងប្រែងស្វែងរកតុល្យភាពរវាងការអភិវឌ្ឍនិងសន្តិសុខ។ ឯកោ និងជាប់ទណ្ឌកម្មពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ព្រោះតែរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី របបសឹកភូមានៅតែអាចឈរជើង ទប់ទល់នឹងចលនាប្រឆាំងប្រដាប់អាវុធនៅទូទាំងប្រទេស ក៏ដោយមកពីបានទទួលជំនួយ ទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាពីប៉េកាំង។ នៅ ភូមា រដ្ឋាភិបាលចិនផ្តល់ជំនួយ ជួយគ្រប់ភាគីជម្លោះ មិនថា កងទ័ពភូមា ក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច ឬចលនាអ្នកប្រឆាំងនឹងរបបសឹក ដើម្បីធានាថា ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចចិននៅភូមាមិនរងផលប៉ះពាល់ រំខាន ទោះក្នុងកាលៈទេសៈដែលភូមាកំពុងធ្លាក់ក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលក្តី។ រាល់លើក ចិនទន្ទេញជាប់មាត់ ចង់ឃើញស្ថិរភាពសន្តិសុខ និងនយោបាយនៅភូមា ព្រោះថា កត្តាទាំងពីរនេះដើរតួនាទីសំខាន់ ជួយឲ្យចិនអាចសម្រេចផែនការយុទ្ធសាស្រ្ត ក្នុងនាមជាមហាអំណាចក្នុងតំបន់។ ចិនត្រូវការទឹកដីភូមាដើម្បីធ្វើជាកន្លែងឆ្លងកាត់ដឹកទំនិញរបស់ចិនចេញពីខេត្តគុនមីង ទៅកាន់កំពង់ផែទឹកជ្រៅរបស់ចិននៅទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រភូមា Kyaukpyu នៅសមុទ្របង់ហ្កាល់។ ចិនមានផែនការ យកភូមាជាកន្លែងឆ្លងកាត់សំដៅទៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌាផ្ទាល់ ដោយមិនចាំបាច់ត្រូវប្រើសមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅក្នុងករណីដែលមានផ្ទុះសង្រ្គាមជាមួយតៃវ៉ាន់ រហូតធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ចរាចរណ៍ដឹកទំនិញរបស់ចិន។ សព្វថ្ងៃនេះចិនបានសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួនជិតសព្វគ្រប់ដើម្បីតភ្ជាប់ទៅក្នុងដែនដីភូមា នៅក្នុងរដ្ឋស្ហាន។ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់អនាគតគម្រោងសាងសង់ផ្លូវដែកសម្រាប់ដឹកនាំយកទំនិញចិន ចេញទៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងដើម្បីការពារបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នដែលចិនបានសាងសង់ភ្ជាប់ពីទឹកដីចិនទៅកំពង់ផែទឹកជ្រៅនៅឈូងសមុទ្របង់ហ្កាល់ ចិនបានលូកដៃចូលដោយលួចលាក់ ក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅភូមា។ ជាក់ស្តែង នៅរដ្ឋ ស្ហាន ភាគខាងជើងភូមា ជាប់ព្រំដែនចិន បំពង់បង្ហូរឧស្ម័នរបស់ចិនដែលឆ្លងកាត់ផ្ទៃប្រទេសភូមាទៅកាន់សមុទ្របង់ហ្កាល់បានទទួលសុខសុវត្ថិភាព គ្មានរងការខូចខាត បើទោះបីរដ្ឋនេះមានសមរភូមិប្រយុទ្ធរវាងកងទ័ពភូមា និងក្រុមឧទ្ទាម។ ហេតុផលគឺ ក្រុមឧទ្ទាមជនជាតិភាគតិចចំនួន៣ដែលបានរួមកម្លាំងគ្នា វាយដណ្តើមយកតំបន់ស្វ័យតKokangពីទាហានរដ្ឋាភិបាលភូមា បានទទួលជំនួយគាំទ្រទាំងហិរញ្ញវត្ថុ និងយោធាពីប៉េកាំង។ ចិនគាំទ្រជ័យជំនះរបស់ក្រុមឧទ្ទាមជនជាតិភាគតិចទៅលើកងទ័ពភូមា ក៏ព្រោះតែចិនមិនសប្បាយចិត្តនឹងរបបសឹកភូមាដែលបានបណ្តោយឲ្យឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញ នៅក្នុងតំបន់Kokangធ្វើសកម្មភាពបោកប្រាស់ជំរិតទារលុយពីប្រជាជនចិន។ ដឹងថា ចិនថ្នាំងថ្នាក់ចិត្តនឹងខ្លួន មេដឹកនាំរបបសឹកភូមាបានបញ្ចេញថ្វីដៃ តាមរយៈការបំផ្លាញទីតាំងអគារឆបោកអនឡាញ និងចាប់បញ្ជូនមេឧក្រិដ្ឋជនទៅឲ្យអាជ្ញាធរចិនកាត់ទោសប្រហារជីវិតជាបន្តបន្ទាប់។ ចំណាត់ការរបស់របបសឹកភូមា បានធ្វើឲ្យចិនសម្រេចចិត្តបញ្ចុះបញ្ចូលភាគីជម្លោះទាំងពីរ ទាំងកងទ័ពភូមា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅរដ្ឋស្ហានឲ្យអនុវត្តបទបាញ់ នៅឆ្នាំ២០២៤ ព្រោះទាំងពីរក្រុមសុទ្ធតែបានជំនួយគាំទ្រពីចិនដូចគ្នា។ ដំបូងឡើយ នៅពេលកើតមានរដ្ឋប្រហារ គេអាចយល់ថា ចិនដកឃ្លាដោះដៃពីក្រុមយោធាភូមា ដោយផ្តោតសំខាន់ជួយក្រុមឧទ្ទាមដែលធ្លាប់ចេញមុខធានាការពារផលប្រយោជន៍របស់ចិននៅរដ្ឋស្ហាន។ ប៉ុន្តែ នៅចំពោះមុខការក្រាញអំណាច បន្តប្រយុទ្ធរបស់របបសឹកដើម្បីដណ្តើមទឹកដីពីដៃរបស់ក្រុមឧទ្ទាម និងក្រុមប្រឆាំង ប៉េកាំងយល់ថា ខ្លួនមិនអាចបោះបង់ចោលក្រុមយោធា ដែលបានបុកគ្រឹះអំណាចរឹងមាំ មិនងាយដួលរលំនៅភូមា។ បូកផ្សំជាមួយឆន្ទៈរបស់ក្រុមយោធាភូមាដែលសន្យាធានាពង្រឹងភាពជាដៃគូជាមួយចិន ប៉េកាំងបានសម្រេចចិត្តឈរនៅខាងអ្នកខ្លាំង ដោយចេញមុខគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលថ្មីរបស់លោកមីនអ៊ុងឡាំង អតីតមេដឹកនាំធ្វើរដ្ឋប្រហារកាលពី៥ឆ្នាំមុន។ ជាផ្លូវការ ចិនប្រកាសប្រកាន់ខ្ជាប់ជំហរមិនលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសដទៃ។ ប៉ុន្តែ ការពិតជាក់ស្តែង ចិនប្រើឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ក្រោមស្លាកឈ្មោះសន្តិភាពចិន ដើម្បីគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច និងចាត់ចែងជម្លោះដណ្តើមទឹកដីនៅភូមា ជាពិសេសនៅរដ្ឋស្ហាន ជាទីដែលចិនមានឥទ្ធិពលទាំងទៅ លើកងទ័ព និងក្រុមឧទ្ទាម។ បើសិន កងទ័ពភូមា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅរដ្ឋស្ហានយល់ព្រមបញ្ចប់ការប្រយុទ្ធគ្នា ទៅតាមសំណើរបស់ចិន នោះចិនសង្ឃឹមអនុវត្ត សន្តិភាពបែបចិន នៅក្នុងរដ្ឋដទៃទៀត ជាទីដែលកំពុងមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ រវាងកងទ័ពភូមា និងក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំង។ ឧទាហរណ៍នៅរដ្ឋកាឈីនដែលជាប់ព្រំដែនជាមួយចិនដែរ ប៉េកាំងកំពុងរិះរកមធ្យោបាយដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុមឧទ្ទាមកាឈីនឲ្យឈប់ធ្វើសង្រ្គាម បន្ទាប់ពីចិនសំឡឹងឃើញរ៉ែកម្រមានច្រើននៅក្នុងរដ្ឋនេះ។ នៅកាឈីន ចិនចង់ចូលទៅគ្រប់គ្រង ធ្វើអាជីវកម្មលើរ៉ែកម្រដែលជាវត្ថុធាតុចាំបាច់សម្រាប់បច្ចេកវិទ្យា ថាមពលបៃតងរបស់ចិន។ ចំណែកនៅរដ្ឋរ៉ាឃីនជាប់មាត់សមុទ្របង់ហ្កាល់ ចិនប្រាថ្នាចង់ចាប់ដៃជាមួយក្រុមឧទ្ទាមអារ៉ាខានដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពឲ្យអនាគតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសចិននិងភូមានៅទីនោះ។ តើសន្តិភាពចិននឹងជួយស្រោចស្រង់ភូមាចេញពីវិបត្តិធ្វើរដ្ឋប្រហារ និងសង្រ្គាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃដែលភូមាបានជួបនៅអំឡុង៨០ឆ្នាំមកនេះ ឬផ្ទុយទៅវិញ នឹងរុញច្រានភូមាឲ្យធ្លាក់ទៅក្នុងរបបដឹកនាំផ្តាច់ការដែលគ្មានសមត្ថភាព សាហាវព្រៃផ្សៃ គិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ភ្លេចប្រជាជន? ដោយអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្ត សន្តិភាពចិន ប៉េកាំងគ្មានគោលដៅអ្វីផ្សេងក្រៅតែចង់បានរ៉ែកម្ររបស់ភូមា និងចង់បានភូមាមកធ្វើជាឈ្នាន់ដើម្បីផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្រ្តធ្វើជំនួញ វិនិយោគរបស់ចិន នៅក្នុងគម្រោងផ្លូវសូត្រ៕
Embed this episode
Ready to play
ទោះភូមាគ្រប់គ្រងដោយរបបសឹក ឬប្រធានាធិបតីស៊ីវិល ចិនក្រសោបចាប់របបសឹកភូមា មិនឲ្យរបូតពីដៃ
No transcript for this episode yet
Similar Episodes
No similar episodes found.
Similar Podcasts
No similar podcasts found.