در پیرامون تاریخ بیهقی- قطعۀ دهم

در ابتدای این قطعه، نویسنده، وصفی می گوید در صفت و سیرت سلطان محمود. می گوید این کار را فقط برای پیامبر و خلفای راشدین می کند، اما محمود "در کار دین راسخ قدم بود." و به همین دلیل سیرت او را هم شرح می دهد. آنچه گفته می شود، به احتمال زیاد اغراق فراوان دارد. نمونه اش را می توان در ارقامی که ذکر می شود یافت. یک قلم این است هر جمعه پنجاه هزار دینار و در روز ماه رمضان صد هزار دینار صدقه می داد. این یعنی سالی در حدود پنج میلیون و ششصد هزار دینار که بیش از ده برابر خراج سرزمینی پر حاصل در آن دوران بود.به نظر می رسد که در خواندن تاریخ کلمۀ "هزار" را باید با مسامحه معنی کرد.در ادامه داستان به تخت نشستن موقتی محمد به دعوت غزنینیان، بخصوص حاجب علی، و بعد روی آوردن آنها به مسعود و در نهان با او قرار گذاشتن، ذکر می شود. محمد را در نهایت حاجب علی در بند می کند و با مسعود بیعت می کند.