در پیرامون تاریخ بیهقی- قطعۀ پنجاه و هفتم

در این قسمت اواخر عمر امیر محمود شرح داده می شود. امیر محمود در اواخر عمر با نفوذ ترکمانان به جنوب آمودریا مواجه بود و مجبور شد به آن نواحی لشکر بکشد. در همین لشکر کشی ها، مرکز ایران را هم از دست دیلمیان به در آورد و حکومت ری و اصفهان را به پسرش مسعود سپرد. بعد از آن، محمود بیمار شد و بعد از سی و پنج سال سلطنت در گذشت.دوران طولانی سلطنت او که با فتح بسیاری از مناطق ایران و ماوراءالنهر و هند همراه بود، سبب شد که نام او در قالب افسانه ها و داستانهای اغراق آمیز باقی بماند. برخی از این داستانها ریشه در تاریخ دارند و برخی از آنها در قالب داستانهای حکمت آمیز ساخته و پرداختۀ نویسندگان بعدی هستند. در این قطعه برخی از این داستانها نقل می شود. در برخی از این داستانها از خست او و علاقۀ او به جمع مال و دراز دستی او یاد می شود و در برخی از آنها افسانه های اغراق آمیزی از عدل و ایمان او.