Dünden Bugüne Sermayenin Fıtratı

Orhan Kemal, 1947’de kaleme aldığı Grev adlı öyküsünde işçilerin greve çıkması karşısında sermaye sınıfının aldığı düşmanca tutumu anlatır. İkinci Dünya Savaşının ardından fabrikalar harıl harıl çalışmaktadır. Bir tekstil fabrikasında işçiler grev yapar. Günde 12 saat çalışan işçilerin talebi ücretleri düşürülmeden çalışma süresinin 8 saate düşürülmesidir. İşgününü 8 saatle sınırlayan kanun Türkiye’de 1936 yılında çıkmış, fakat üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen uygulanmamıştır. İşçilerin iş bırakması karşısında kibirli patron çılgına döner. Hemen valiye, polise, jandarmaya haber verir, duruma derhal el koymalarını ister. Bahanesi de hazırdır: Grev kanunsuzdur! Ama kendisinin yasaları çiğnemeye hakkı vardır. Çünkü o patrondur, kendince işçiye ekmek verendir! Valiye şöyle yakınır: “Anamızdan emdiğimiz süt burnumuzdan geliyor! Makine beğenmezler, iplik beğenmezler, çalışmazlar… Şimdi de bir sekiz saat meselesi tutturdular.” Patron, başkomiser, vali yardımcısı işçi karşısında birleşir. Kanuni haklarını isteyen öncü işçiler mahkemeye verilir. Başsavcının düşüncesi ise şöyledir: “Kafa kaldırmaya gelmez, derhal ezmek lâzım.”