29. เจริญสมถวิปัสสนา: ดับหยาบไปหาละเอียดเข้าสู่ธรรมกาย และวิปัสสนาพิจารณาสภาวธรรมตามหลักไตรลักษณ์

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์อุบายการรวมใจและสมาธิภาวนา: การปรับร่างกายโดย "หลับเปลือกตาลงเบา ๆ ไม่ต้องเม้มเปลือกตาให้แน่น" ควบคู่กับอุบาย "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ ไว้" เพื่อรวม "ธรรมชาติ 4 อย่างของใจ เห็น จำ คิด รู้ ให้รวมหยุดเป็นจุดเดียวกัน" ณ ภายในการระงับกิเลสนิวรณ์และการเจริญวิสุทธิ: การอบรมจิตให้ตั้งมั่นเพื่อชำระ "กิเลสนิวรณ์เครื่องกั้นปัญญา" อันเป็นที่ตั้งของ "ศีลวิสุทธิ", "จิตตวิสุทธิ" และก้าวสู่ "ทิฏฐิวิสุทธิ"การตกศูนย์และการเข้าถึงศูนย์ 5 ศูนย์: สภาวะที่ใจ "ตกศูนย์ไปยังศูนย์กลางกายฐานที่ 6 ปรุงเป็นจิตใจดวงใหม่" เกิดเป็นกุศลจิตที่มี "วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา" และปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งภายในมีธาตุทั้ง 6การดำเนินจิต "ดับหยาบไปหาละเอียด": การดำเนินจิตผ่าน "ดวงธรรม ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" เพื่อก้าวสู่ "กายมนุษย์ละเอียด" ที่นั่งอยู่บน "องค์ฌาน" และดำเนินต่อไปจนถึง "พุทธธรรม ปรากฏธรรมกาย"การเจริญวิปัสสนาพิจารณามูลกรรมฐาน: การใช้ "ญาณรัตนะของธรรมกาย" พิจารณา "สภาวธรรม" โดยเฉพาะการยก "มูลกรรมฐาน" คือ "เกศากับทันตา" ขึ้นพิจารณากฎไตรลักษณ์และวิสังขารธรรม: การพิจารณาสภาวธรรมให้เห็นตามหลัก "ยะทานิจจัง ตัง ทุกขัง, ยัง ทุกขัง ตะทะนัตตา" และการอธิบายชี้ชัดว่า สภาพของอนัตตานั้น "ไม่เกี่ยวด้วยวิสังขารธรรม หมายถึงพระนิพพานธาตุ หรือนิโรธธาตุ"การแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศส่วนกุศล: การตั้งจิตให้ใสสว่างและแผ่ "พรหมวิหารธรรม" แก่สรรพสัตว์ รวมถึงการอุทิศบุญให้พระมหากษัตริย์และสัตว์ใน "ทุคติภูมิ คือเปรต สัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน"สรุปเนื้อความย่อของไฟล์ผู้สอนเริ่มต้นการเจริญภาวนาโดยให้ผู้ปฏิบัติผ่อนคลายร่างกาย "ปล่อยกายตามสบาย ไม่เกร็ง" แล้วให้ "หลับเปลือกตาลงเบา ๆ ไม่ต้องเม้มเปลือกตาให้แน่น" พร้อมกับใช้อุบายสำคัญคือ "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ ไว้" เพื่อช่วยในการ "รวมธรรมชาติ 4 อย่างของใจ เห็น จำ คิด รู้ ให้รวมหยุดเป็นจุดเดียวกัน กลับไปข้างหลัง และก็รวมลง ณ ภายใน" ให้สังเกตลมหายใจที่ผ่านเป็นช่องว่างลงไปสุดที่ "ศูนย์กลางกายระดับสะดือพอดี" และกำหนดศูนย์รวมใจไว้ที่ "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ" ผู้ปฏิบัติจะต้องประคองใจด้วยความเพียร หรือ "อาตาปี" พร้อมทั้งบริกรรมภาวนาคำว่า "สัมมาอะระหัง" อันเป็นพุทธานุสติ เพื่ออบรมจิตให้ "ผ่องใสจากกิเลสนิวรณ์เครื่องกั้นปัญญา"เมื่อประคองใจจดจ่ออย่างต่อเนื่องจน "ตกศูนย์ไปยังศูนย์กลางกายฐานที่ 6 ปรุงเป็นจิตใจดวงใหม่" จะเกิดเป็นจิตบริสุทธิ์ที่ประกอบด้วยองค์ฌาน "มีวิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา เป็นต้น" และจะเข้าถึงจุดหมายคือ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย ใสแจ่มขึ้นมา" ภายในดวงธรรมนี้ ผู้สอนอธิบายว่าประกอบด้วยศูนย์ต่าง ๆ คือ "ศูนย์ข้างหน้าธาตุละเอียดของธาตุน้ำ ขวาธาตุดิน หลังธาตุไฟ ซ้ายธาตุลม ตรงกลางอากาศธาตุ กลางอากาศธาตุเป็นวิญญาณธาตุ" อันเป็นที่ตั้งของ "เห็น จำ คิด รู้ คือใจ"จากจุดนี้ เป็นการชี้ทางสู่ความบริสุทธิ์ตามหลักวิสุทธิมรรค เมื่อเจริญจิตดิ่งเข้ากลางดวงธรรม จะผ่านกระบวนการกลั่นกรองให้เกิด "ศีลบริสุทธิ์... ชื่อว่าศีลวิสุทธิ เป็นที่ตั้งของจิตตวิสุทธิ และก็เป็นที่ตั้งของทิฏฐิวิสุทธิ" เมื่อดำเนินจิตผ่าน "ดวงธรรม ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" ให้ใช้หลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" สวมความรู้สึกเข้าไปเป็น "กายมนุษย์ละเอียด" ซึ่งมีลักษณะ "โปร่งใสสวยงามกว่ากายเนื้อ นั่งอยู่บนองค์ฌาน ไม่หนุ่มไม่แก่" การดำเนินจิตต่อไปตามลำดับภูมิธรรม จาก "มนุษยธรรม", "เทวธรรม ปรากฏกายทิพย์", "พรหมธรรม ปรากฏกายพรหม", "อรูปพรหม" จนสุดความละเอียดเข้าถึง "พุทธธรรม ปรากฏธรรมกาย" ซึ่งเป็น "กายธรรมล้วน ๆ นี่แหละ เป็นการเริ่มต้นของพระนิพพานธาตุ"ในภาควิปัสสนากรรมฐาน ผู้สอนแนะให้ "อาศัยญาณรัตนะของธรรมกาย พิจารณาสภาวธรรมให้เห็นแจ้ง" โดยอาจยกเอา "มูลกรรมฐาน" อันได้แก่ "เกสากับทันตา" ขึ้นมาพิจารณาให้เห็นถึงสภาพที่แท้จริง การเจริญปัญญานี้ต้องพิจารณาให้เห็นว่า "สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา" ให้แจ่มแจ้งตามพระพุทธดำรัสที่ว่า "ยะทะนิจจัง ตัง ทุกขัง, ยัง ทุกขัง ตะทะนัตตา สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็นอนัตตา"ในช่วงท้าย ผู้สอนได้ให้นำใจที่สงบตั้งมั่นแผ่ "พรหมวิหารธรรม" ขอให้สรรพสัตว์โลกทั้งหลายจงเป็นสุข และอุทิศส่วนบุญกุศลถวายแด่ผู้มีพระคุณ " และปิดท้ายด้วยการสวดมนต์บทรับพรและบทนมัสการพระรัตนตรัยอย่างบริบูรณ์สามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com