20. เจริญสมถวิปัสสนา: ผสานกรรมฐาน 3 ดับหยาบไปหาละเอียด สู่กายมนุษย์ละเอียด และพิจารณาสังขารธรรม

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์อุบายการรวมใจ (ธรรมชาติ 4 อย่าง): การใช้เทคนิค "เหลือบดวงตากลับนิดนึง" เพื่อดึงธรรมชาติของใจ คือ "ความเห็นด้วยใจ ความจำ ความคิด ความรู้ 4 อย่าง" ให้มารวมหยุดเป็นจุดเดียวกันการประยุกต์ใช้กรรมฐาน 3 ประการ: การกำหนดดวงกลมใสสว่าง (อาโลกกสิณ) สังเกตลมหายใจ (อานาปานสติ) และภาวนา "สัมมาอะระหัง" (พุทธานุสติ) พร้อมกันศูนย์กลางกายและที่เปลี่ยนวาระจิต: การนำดวงนิมิตไปตั้งไว้ "ตรงศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ" ซึ่งเป็น "ที่ตั้งกำเนิดธาตุธรรมเดิม และเป็นที่เปลี่ยนวาระจิตไปดีไปชั่ว"การเข้าถึงดวงธรรมและโครงสร้างมหาภูตรูป 4: สภาวะที่ปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งประกอบด้วย ศูนย์ 5 ศูนย์ (ธาตุน้ำ ดิน ไฟ ลม และอากาศธาตุ) อันเป็นที่ตั้งของปฏิสนธิวิญญาณการดำเนินจิต "ดับหยาบไปหาละเอียด": การดำเนินจิตผ่าน "ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" จนเข้าถึง "กายในกาย" คือ "กายมนุษย์ละเอียด" และสัมผัส "สุขเวทนา"วิบากกรรมและเป้าหมายพระนิพพาน: การชี้ให้เห็นว่าตราบใดที่มีอวิชชา สัตว์ย่อมตกอยู่ใต้กฎแห่งกรรม จึงต้องชำระจิตให้เจริญปัญญาเห็นแจ้งใน "พระอริยสัจธรรมตามที่เป็นจริง อันเป็นทางมรรคผลนิพพาน"สรุปเนื้อความย่อของไฟล์ผู้สอนได้ให้อุบายวิธีในการรวมใจ โดยให้ "หลับเปลือกตาลงเบา ๆ ไม่ต้องเม้มเปลือกตาให้แน่น หายใจลึก ๆ" และใช้เทคนิค "เหลือบดวงตากลับนิดนึง" ซึ่งจะช่วยดึง "ความเห็นด้วยใจ ความจำ ความคิด ความรู้ 4 อย่าง ธรรมชาติของใจ 4 อย่างเนี่ย ให้รวมหยุดเป็นจุดเดียวกัน" จากนั้นให้นำใจมาจดจ่อที่ดวงกลมใส โดยนำไปตั้งไว้ ณ "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ มีที่หมายเป็นจุดเล็กใสประมาณเท่าเมล็ดโพธิ์เมล็ดไทร" เนื่องจากจุดนี้เป็น "ที่ตั้งกำเนิดธาตุธรรมเดิม และเป็นที่เปลี่ยนวาระจิตไปดีไปชั่ว กับตรงนั้นจะเกิดจะดับ จะหลับจะตื่น ก็เปลี่ยนวาระจิตตรงนั้น"ในภาคปฏิบัติของไฟล์นี้ คือการนำกรรมฐานที่มีอานุภาพมาก 3 ประการมาผสานกัน ได้แก่1. อาโลกกสิณ: การเพ่งดวงกลมใสสว่าง "ตั้งอยู่ในที่โล่งแจ้งสว่างเหมือนกลางวัน"2. อานาปานสติ: การสังเกตลมหายใจเข้าออก "แต่ไม่ต้องตามลม ให้มีสติรู้เห็นลมหายใจเข้าออกผ่านและกระทบดวงกลมใส"3. พุทธานุสติ: การบริกรรมภาวนาคำว่า "สัมมาอะระหัง" เพื่อรำลึกถึง "พระปัญญาคุณ" และ "พระวิสุทธิคุณของพระพุทธเจ้า"เมื่อผู้ปฏิบัติประคับประคองใจจนสงบเป็น "เอกัคคตาจิต" และ "จี้นิ่งเข้ากลางของกลางของกลาง จุดเล็กใสกลางดวงใส" จะปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายใสแจ่มขึ้นมา" ภายในดวงธรรมนี้จะเห็นศูนย์เล็ก ๆ 5 ศูนย์ ประกอบด้วย "ข้างหน้าเป็นธาตุละเอียดของธาตุน้ำ ขวาเป็นธาตุละเอียดของธาตุดิน หลังเป็นธาตุละเอียดของธาตุไฟ ซ้ายเป็นธาตุละเอียดของธาตุลม ตรงกลางเป็นอากาศธาตุ" ผู้สอนอธิบายลึกซึ้งว่า สิ่งเหล่านี้คือ "มหาภูตรูป 4 ที่ติดมาตั้งแต่เมื่อมาตั้งปฏิสนธิวิญญาณเป็นกลละรูปในมดลูกมารดา" ทำหน้าที่ควบคุมธาตุต่าง ๆ ให้สมดุล หากธาตุเหล่านี้เสื่อม ร่างกายก็จะแก่เฒ่า เจ็บไข้ และเมื่อ "อากาศธาตุและวิญญาณธาตุตรงกลาง ผู้นั้นก็ตาย"เมื่อดำเนินจิตให้หยุดนิ่งกลางอากาศธาตุ ศูนย์กลางจะขยายว่างออก และเข้าถึงธรรมที่กลั่นกรองความบริสุทธิ์ คือ "ศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ ต่อ ๆ ไปตามลำดับ" ณ จุดนี้ ผู้สอนแนะให้ทิ้งบริกรรมภาวนาและเข้าสู่วิถี "ดับหยาบไปหาละเอียด" เพื่อก้าวสู่ "กายในกาย ณ ภายใน เริ่มตั้งแต่กายมนุษย์ละเอียด หน้าตาเหมือนผู้ปฏิบัติทุกประการ แต่โปร่งใสสวยงามกว่ากายเนื้อ" การเข้าถึงกายภายในนี้ จะทำให้ผู้ปฏิบัติสัมผัสได้ถึง "เวทนาในเวทนาเป็นสุขเวทนา" และจิตในจิตจะผ่องใสบริสุทธิ์ยิ่งขึ้นในภาคเจริญปัญญา (วิปัสสนา) ผู้สอนให้นำใจที่สุดละเอียดนั้นมาพิจารณาสังขารธรรม ให้เกิด "ปัญญาอันเห็นชอบว่าสังขารธรรมทั้งหลายทั้งปวง เป็นสภาพไม่เที่ยง ต้องเปลี่ยนแปลงไปตามเหตุปัจจัย" พิจารณาให้เห็นความแปรปรวนว่าเป็น "อนิจจัง", การทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้เป็น "ทุกขัง" และการที่ต้อง "แตกสลายหมดสภาพเดิมของมันไป ชื่อว่าอนัตตา คือไม่มีแก่นสาระในความเป็นตัวตนบุคคลเราเขา" ตราบใดที่ยังมี "อวิชชา กิเลส ตัณหา อุปาทาน" สัตว์โลกก็ย่อมเวียนว่ายตายเกิดและ "เป็นไปตามกรรม" ต้องเผชิญความแก่ ความตาย และพลัดพราก ดังนั้น กิจสำคัญคือต้องชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ "เพื่อเจริญปัญญาอันเห็นแจ้งรู้แจ้งสภาวธรรม อันนำไปสู่เห็นแจ้งในพระอริยสัจธรรมตามที่เป็นจริง อันเป็นทางมรรคผลนิพพาน" ก่อนจะปิดจบด้วยการแผ่เมตตา อุทิศกุศล และกราบพระรัตนตรัยสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com