25. เจริญสมถวิปัสสนา: ผสานกรรมฐาน 3 ทางเดินของใจ 7 ฐาน สู่ธรรมกาย

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์การเตรียมสรีระและการรักษาสัมปโยคธรรม: การนั่งขัดสมาธิ และการรักษาใจด้วยหลัก "อาตาปี สติมา สัมปชาโน" เพื่อป้องกันไม่ให้ตกอยู่ในอำนาจของ "กิเลสนิวรณ์"การผสานกรรมฐาน 3 ประการ: การใช้ "อาโลกกสิณ", "อานาปานสติ" และ "พุทธานุสติ" ประกอบเข้าด้วยกันทางเดินของใจ 7 ฐาน: การน้อมดวงนิมิตเคลื่อนผ่าน ฐานที่ 1 ปากช่องจมูก, ฐานที่ 2 หัวตาด้านใน, ฐานที่ 3 ศูนย์กลางกั๊ก, ฐานที่ 4 เพดานปาก, ฐานที่ 5 ปากช่องลำคอ, ฐานที่ 6 ระดับสะดือ และฐานที่ 7 "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ"อุบายการรวมใจ (ธรรมชาติ 4 อย่าง): การใช้อุบาย "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ" เพื่อรวม "ความเห็นด้วยใจ ความจำ ความคิด ความรู้" ให้หยุดเป็นจุดเดียวกันความหมายของบริกรรมภาวนา: การอธิบายคำว่า "สัมมา" หมายเอา "พระปัญญาคุณ" และ "อะระหัง" หมายเอา "พระวิสุทธิคุณ" ของพระพุทธเจ้าการเข้าถึง "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" และ "ศูนย์ 5 ศูนย์": สภาวะเมื่อใจตกศูนย์ ปรุงเป็นเอกัคคตาจิต และการอธิบายโครงสร้างมหาภูตรูป 4, อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุการดำเนินจิต "ดับหยาบไปหาละเอียด": การดำเนินจิตผ่าน "ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" สู่ "กายมนุษย์ละเอียด" บน "องค์ฌาน" ไปจนถึง "ธรรมกาย"การแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศส่วนกุศล: การแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ อุทิศบุญแด่พระมหากษัตริย์ ผู้มีพระคุณ และสรรพสัตว์ใน "ทุคติภูมิ มีเปรต สัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัชฉาน" เพื่อเข้าถึง "พระนิพพานสมบัติ"สรุปเนื้อความย่อของไฟล์ในภาคปฏิบัติ ได้สอนให้อาศัยกรรมฐาน 3 อย่างประกอบกัน คือ "อาโลกกสิณ 1 อานาปานสติ 1 พุทธานุสติ 1" โดยให้ "หลับเปลือกตาลงเบา ๆ" และกำหนด "บริกรรมนิมิต" นึกเห็นด้วยใจเป็นดวงกลมใส "เหมือนกับเพชรลูกที่เจียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว" เริ่มต้นที่ปากช่องจมูก (หญิงซ้าย ชายขวา) โดยมีที่หมายเป็น "จุดเล็กใสกลางดวงใส" เพื่อเป็นศูนย์รวมของ "ธรรมชาติ 4 อย่างของใจ คือ ความเห็นด้วยใจ ความจำ ความคิด ความรู้ หรือกล่าวย่อว่า เห็น จำ คิด รู้ ให้มารวมหยุดเป็นจุดเดียวกัน"ผู้ปฏิบัติจะต้องประคองใจด้วย "บริกรรมภาวนา" ท่องในใจว่า "สัมมาอะระหัง" คู่กันไป ผู้สอนได้อธิบายอย่างลึกซึ้งว่า คำว่า "สัมมา" ย่อมาจาก สัมมาสัมพุทโธ ซึ่งหมายเอา "พระปัญญาคุณของพระพุทธเจ้า" ส่วนคำว่า "อะระหัง" หมายเอา "พระวิสุทธิคุณของพระพุทธเจ้า" การบริกรรมนี้จึงเป็น "พุทธานุสติ" น้อมพระพุทธคุณมาสู่ใจ ควบคู่ไปกับการสังเกตลมหายใจเข้าออก แต่ "ไม่ต้องตามลม" (อานาปานสติ)จากนั้น ผู้สอนให้น้อมเลื่อนดวงนิมิตไปตามทางเดินของใจทั้ง 7 ฐาน ได้แก่ ปากช่องจมูก, หัวตาด้านใน, ศูนย์กลางกั๊ก, เพดานปาก, ปากช่องลำคอ, จนถึงระดับสะดือเป็น "ศูนย์กลางกายฐานที่ 6" แล้วถอยกลับขึ้นมา 2 องคุลี เป็น "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ" อันเป็น "ที่ตั้งกำเนิดธาตุธรรมเดิม" อุบายสำคัญที่สุดในขั้นตอนนี้ คือการให้ "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ" ซึ่งเป็นพฤติกรรมเดียวกับเวลาหลับสนิท เพื่อดึงใจที่ฟุ้งซ่านให้ออกพ้นจากอารมณ์ภายนอกมารวมลง ณ ภายในเมื่อใจสงบ "หยุดนิ่งถูกส่วน จะปรากฏดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย ใสแจ่มขึ้นมา" ภายในดวงธรรมนี้จะประกอบด้วย "ศูนย์ 5 ศูนย์" คือ "ข้างหน้าธาตุละเอียดของธาตุน้ำ ขวาธาตุดิน หลังธาตุไฟ ซ้ายธาตุลม ตรงกลางอากาศธาตุ" ซึ่งก็คือ "มหาภูตรูป 4" ทำหน้าที่ควบคุมธาตุหยาบในร่างกาย และ "กลางอากาศธาตุเป็นวิญญาณธาตุ" หากธาตุเหล่านี้แตกสลายก็คือการตายนั่นเองเมื่อหยุดนิ่งกลางดวงธรรม ศูนย์กลางจะขยายว่างออก และปรากฏดวงธรรมกลั่นกรองความบริสุทธิ์ ได้แก่ "ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" จากนั้นผู้สอนแนะให้ใช้หลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" สวมความรู้สึกเข้าไปเป็น "กายมนุษย์ละเอียด" ซึ่งโปร่งใสกว่ากายเนื้อ และ "นั่งอยู่บนองค์ฌานเหมือนแผ่นกระจกกลมใส" การดำเนินจิตด้วยความบริสุทธิ์นี้จะพาเข้าสู่กายในกายที่ละเอียดต่อ ๆ ไปจนถึง "ธรรมกาย" เพื่อให้เกิด "ปัญญาเห็นแจ้งในสภาวธรรมและอริยสัจธรรมตามที่เป็นจริง"ในช่วงท้าย เป็นการรวมใจให้ใสสว่างและแผ่ "พรหมวิหารธรรม" ("จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด...") ให้สรรพสัตว์โลก และอุทิศส่วนกุศลถวายแด่ "คุณบิดามารดา พระอุปัชฌาย์ ครูอาจารย์", "ถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระบรมวงศานุวงศ์ และบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้า" ตลอดจนแผ่ไปถึงสัตว์โลกใน "ทุคติภูมิ มีเปรต สัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน" เพื่อเป็นพลวปัจจัยให้ทุกชีวิตได้เข้าถึง "มนุษย์สมบัติ ถึงสวรรค์สมบัติ และพระนิพพานสมบัติ มีมรรค 4 ผล 4 และนิพพาน 1" ตลอดกาลนานเทอญ ก่อนจะปิดจบด้วยบทสวดอนุโมทนาและกราบพระรัตนตรัยสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com