24. เจริญสมถวิปัสสนา: ทางเดินของใจ 7 ฐาน การเจริญองค์ฌาน และการต่อกายในกาย

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์การอธิษฐานขอคุณธรรมเบื้องสูง: การตั้งจิตอธิษฐานขอให้บังเกิด "จรณะ 15", "วิชชา 3 วิชชา 8 อันครอบคลุมถึงอภิญญา 6" และ "โพธิปักขิยธรรม... 37 ประการ" เป็นเครื่องประหารอกุศลจิตทางเดินของใจ 7 ฐาน และสัมปโยคธรรม: การใช้ "บริกรรมนิมิต" และภาวนา "สัมมาอะระหัง" เลื่อนนิมิตผ่านตั้งแต่ปากช่องจมูกไปจนถึง "ศูนย์กลางกายฐานที่ 7" พร้อมประคองใจด้วย "อาตาปี สติมา สัมปชาโน"อุบายการรวมใจ (ธรรมชาติ 4 อย่าง): การใช้อุบาย "เหลือบดวงตากลับพอประมาณ" เพื่อรวม "ธรรมชาติ 4 อย่างของใจ คือเห็น จำ คิด รู้ ให้รวมหยุดเป็นจุดเดียวกัน"โครงสร้างของศูนย์ 5 ศูนย์: การอธิบายสภาวะ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งประกอบด้วยมหาภูตรูป 4 (ธาตุน้ำ ดิน ไฟ ลม) อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุการเจริญองค์ฌานและการเข้าถึงวิสุทธิ: การระงับนิวรณ์ด้วยองค์ฌานทั้ง 4 ขั้น นำไปสู่ "ศีลวิสุทธิ", "จิตตวิสุทธิ" และก้าวสู่ "ทิฏฐิวิสุทธิ"การดำเนินจิต "ดับหยาบไปหาละเอียด": การหยุดใจผ่านองค์ฌานและกายเนื้อ สวมความรู้สึกเข้าสู่ "กายมนุษย์ละเอียด", "กายทิพย์" และซ้อนเข้าไปจนถึง "ธรรมกาย"อำนาจความปรุงแต่งแห่งสังขารธรรม: การอธิบายถึง "ปุญญาภิสังขาร" และ "อปุญญาภิสังขาร" ที่มีผลต่อภพภูมิ ตาม "สายปฏิจจสมุปบาทธรรม"การแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศกุศล: การตั้งจิตแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ ถวายพระราชกุศลแด่พระมหากษัตริย์ และอุทิศบุญแก่สัตว์ใน "ทุคติภูมิ คือเปรต สัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน" ตลอดจนสวดมนต์รับพรสรุปเนื้อความย่อของไฟล์สำหรับอุบายวิธีรวมใจ ผู้สอนแนะให้กำหนด "บริกรรมนิมิตดวงกลมใส" ควบคู่กับ "จุดเล็กใสกลางดวงใส" เริ่มต้นที่ปากช่องจมูก (ฐานที่ 1) เพื่อใช้เป็นศูนย์รวมของ "ธรรมชาติ 4 อย่างของใจ... คือความเห็นด้วยใจอย่างหนึ่ง ความจำอย่างหนึ่ง ความคิด... อีกอย่างหนึ่ง ความรู้อีกอย่างหนึ่ง" ผู้ปฏิบัติจะต้องประคองใจด้วยการภาวนาว่า "สัมมาอะระหัง" และใช้หลักสัมปโยคธรรม "อาตาปี สติมา สัมปชาโน" อย่างต่อเนื่อง จากนั้นจึงน้อมเลื่อนดวงนิมิตไปตามทางเดินของใจ ผ่านหัวตา (ฐานที่ 2), ศูนย์กลางกั๊ก (ฐานที่ 3) โดยใช้อุบายสำคัญคือ "เหลือบดวงตากลับพอประมาณ" เพื่อช่วยดึงใจที่ฟุ้งซ่านออกข้างนอก "ให้รวมหยุดเป็นจุดเดียวกัน กลับไปข้างหลัง และก็รวมลง ณ ภายใน" แล้วเลื่อนนิมิตต่อไปยังเพดานปาก (ฐานที่ 4), ปากช่องลำคอ (ฐานที่ 5), ระดับสะดือ (ฐานที่ 6) และถอยขึ้นมา 2 องคุลี เป็น "ศูนย์กลางกายฐานที่ 7" ซึ่งเป็น "ที่ตั้งกำเนิดธาตุธรรมเดิม และเป็นที่ตั้งกายในกาย เวทนาในเวทนา จิตในจิต และธรรมในธรรม"เมื่อใจหยุดนิ่งเป็นเอกัคคตารมณ์ จะปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ภายในดวงธรรมนี้ประกอบด้วยมหาภูตรูป 4 ตั้งตามทิศ คือ "ธาตุน้ำอยู่ส่วนหน้า ขวาธาตุดิน หลังธาตุไฟ ซ้ายธาตุลม" มี "อากาศธาตุ" อยู่ตรงกลาง และกลางอากาศธาตุคือ "วิญญาณธาตุ" การหยุดใจในความบริสุทธิ์นี้จะก้าวเข้าสู่ "ศีลวิสุทธิ" จากนั้นผู้สอนได้อธิบายการดำเนินจิตผ่านองค์ฌานไว้อย่างลึกซึ้ง ตั้งแต่ปฐมฌานที่มีองค์คุณครบ ("วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา"), ทุติยฌาน (ละวิตกวิจาร), ตติยฌาน (ละปีติ), จนถึงจตุตถฌาน (ละสุข ทุกข์ คงแต่เอกัคคตา) สภาวะที่จิตตั้งมั่นผ่องใสนี้เรียกว่า "จิตตวิสุทธิ" เมื่อดำเนินจิตดิ่งเข้าไปจะเกิดปัญญารู้แจ้งในสภาวธรรม ก้าวสู่ "ทิฏฐิวิสุทธิ"เมื่อใจหยุดนิ่งถูกส่วน ศูนย์กลางจะขยายว่างออก และเข้าถึง "กายมนุษย์ละเอียด" ซึ่งนั่งขัดสมาธิหันหน้าไปทางเดียวกับเรา "อยู่บนองค์ฌาน จะปรากฏองค์ฌานเหมือนแผ่นกระจกลมใส" ผู้สอนแนะให้ใช้หลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" คือละความรู้สึกของกายเนื้อ สวมความรู้สึกเข้าไปเป็นกายมนุษย์ละเอียด ดำเนินจิตผ่าน "ดวงธรรม ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติญาณทัสสนะ" จนเข้าถึง "กายทิพย์" ซึ่งโตเป็น 2 เท่าของกายมนุษย์ สภาวธรรมภายในเหล่านี้ดำเนินไปตาม "สายปฏิจจสมุปบาทธรรม" หากถูกปรุงแต่งด้วยบุญ เรียกว่า "ปุญญาภิสังขาร" นำไปสู่สุคติ แต่หากประกอบด้วยบาปก็จะนำไปสู่ "ทุคติภูมิ กายในกายก็จะกลับเศร้าหมอง" การหยุดใจอย่างถูกต้องจะพาซ้อนเข้าสู่กายภายในที่ละเอียดไปจนถึง "ธรรมกาย"ในช่วงท้าย ผู้สอนให้นำใจตั้งมั่นตรงศูนย์กลางกายแผ่ "เมตตาพรหมวิหาร" แก่สรรพสัตว์โลกทั้งหลาย และอุทิศกุศลผลบุญถวายแด่ คุณบิดามารดา ครูอาจารย์ ถวายเป็นพระราชกุศลแด่ "พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว... และบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าของไทย" รวมถึงแผ่ให้สัตว์โลกใน "ทุคติภูมิ คือเปรต สัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน" เพื่อให้สรรพสัตว์เจริญในพระสัทธรรม และเข้าถึง "มนุษย์สมบัติ ถึงสวรรค์สมบัติ และพระนิพพานสมบัติ" และกราบพระรัตนตรัยโดยพร้อมเพรียงกันสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com