18. เจริญสมถวิปัสสนา: ทางเดินของใจ 7 ฐาน การเข้าถึงดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย และศูนย์ 5 ศูนย์

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์การกำหนดบริกรรมนิมิต: การกำหนดเห็นนิมิตทางใจเป็น "ดวงกลมใส... ใสเหมือนกับเพชรลูกที่เจียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว" เริ่มต้นที่ "ปากช่องจมูก หญิงซ้าย ชายขวา"ธรรมชาติ 4 อย่างของใจและหลักสัมปโยคธรรม: การดึง "ความเห็นด้วยใจอย่างหนึ่ง ความจำอย่างหนึ่ง ความคิดอย่างหนึ่ง ความรู้อย่างหนึ่ง" ให้รวมเป็นจุดเดียวกัน ด้วย "บริกรรมภาวนา" คำว่า "สัมมาอะระหัง" และเจริญ "อาตาปี สติมา สัมปชาโน" เพื่อป้องกัน "นิวรณ์ 5"ทางเดินของใจ 7 ฐาน: การน้อมดวงนิมิตเคลื่อนผ่านฐานต่าง ๆ ได้แก่ ปากช่องจมูก, "หัวตาด้านใน", "ศูนย์กลางกั๊ก", "เพดานปาก", "ปากช่องลำคอ", "ศูนย์กลางกายระดับสะดือ" (ฐานที่ 6) และถอยขึ้นมา 2 องคุลี เป็น "ศูนย์กลางกายฐานที่ 7"อุบายการรวมใจ: การใช้อุบาย "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ" ซึ่งเป็นธรรมชาติคล้าย "เด็กทารกน่ะเวลานอนหลับสนิท ดวงตาหมุนกลับไป" เพื่อดึงใจที่ฟุ้งซ่านให้กลับเข้าสู่ภายในการเข้าถึงกายในกาย (ดับหยาบไปหาละเอียด): สภาวะที่ใจ "หยุดนิ่งถูกส่วน จะปรากฏดวงใสแจ่มขึ้นมา" ทำให้เกิด "ทิพยจักษุ ทิพยโสต" และเห็น "กายในกายปรากฏขึ้น ณ ภายใน" โดยอาศัยหลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด"ศูนย์ 5 ศูนย์ และโครงสร้างดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย: การอธิบายว่ากลางดวงธรรมประกอบด้วยธาตุละเอียดคือ ธาตุน้ำ (หน้า), ธาตุดิน (ขวา), ธาตุไฟ (หลัง), ธาตุลม (ซ้าย) อันเป็น "มหาภูตรูป 4" และมี "อากาศธาตุ" กับ "วิญญาณธาตุ" อยู่ตรงกลาง ซึ่งก่อตัวมาตั้งแต่เป็น "กลละรูป" ในครรภ์มารดาการแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศส่วนกุศล: การแผ่ความสุขและอุทิศบุญแด่พระมหากษัตริย์ ผู้มีพระคุณ และสรรพสัตว์โลกใน "ทุคติภูมิ" เพื่อมุ่งสู่ "พระนิพพานสมบัติ"สรุปเนื้อความย่อของไฟล์ในภาคปฏิบัติ ผู้สอนแนะนำให้หลับตาเบา ๆ และเริ่มกำหนด "บริกรรมนิมิต" โดยให้นึกเห็นด้วยใจเป็น "ดวงกลมใสอย่างเล็กประมาณเท่าดวงตาดำ แต่ใสเหมือนกับเพชรลูกที่เจียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว... หรือประมาณเท่าฟองไข่แดงของไข่ไก่" โดยกำหนดให้ปรากฏขึ้นที่ "ปากช่องจมูก หญิงซ้าย ชายขวา" และต้องนึกให้เห็น "จุดเล็กใสกลางดวงใส" เพื่อเป็นจุดศูนย์รวมของ ธรรมชาติ 4 อย่างของใจ อันได้แก่ "ความเห็นด้วยใจอย่างหนึ่ง ความจำอย่างหนึ่ง ความคิดอย่างหนึ่ง ความรู้อย่างหนึ่ง"ผู้ปฏิบัติจะต้องประคองใจด้วย "บริกรรมภาวนา" ท่องในใจอย่างต่อเนื่องว่า "สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง" และอาศัยหลักธรรมประกอบ คือ "อาตาปี" (ความเพียรเพ่งเผากิเลส), "สติมา" (มีสติระลึกพระกรรมฐาน) และ "สัมปชาโน" (สัมปชัญญะ รู้เท่าทัน) เพื่อเฝ้าระวังไม่ให้ "นิวรณ์ 5" เข้าครอบงำจิตใจ จากนั้น ผู้สอนได้นำให้น้อมเลื่อนดวงนิมิตไปตาม ทางเดินของใจทั้ง 7 ฐาน ได้แก่ฐานที่ 1: ปากช่องจมูก (หญิงซ้าย ชายขวา)ฐานที่ 2: เลื่อนเข้าไปตรง ๆ หยุดนิ่งที่ "หัวตาด้านใน หญิงซ้าย ชายขวา"ฐานที่ 3: เลื่อนไปหยุดนิ่งที่ "ศูนย์กลางกั๊ก" ในขั้นนี้ผู้สอนได้ให้เทคนิคสำคัญคือ "เหลือกดวงตากลับนิด ๆ" ซึ่งเป็นพฤติกรรมธรรมชาติตอนที่คนจะเกิด จะตาย จะหลับ ดวงตาหมุนกลับไปข้างหลัง เพื่อดึงใจที่ฟุ้งซ่านออกนอกตัวให้รวมกลับเข้าสู่ภายในฐานที่ 4: เลื่อนลงมาที่ "เพดานปาก"ฐานที่ 5: เลื่อนลงมาที่ "ปากช่องลำคอ"ฐานที่ 6: เลื่อนลงมา "สุดตรงศูนย์กลางกายระดับสะดือพอดี... เรียกว่า ศูนย์กลางกายฐานที่ 6"ฐานที่ 7: ถอยกลับขึ้นมาตรง ๆ "ประมาณ 2 องคุลีมือ เรียกว่า ศูนย์กลางกายฐานที่ 7"เมื่อนิมิตมาตั้งมั่น ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 แล้ว ผู้สอนให้หยุดนิ่งอยู่กับที่ ตัดใจจากอารมณ์ภายนอก สังเกตลมหายใจแต่ "ไม่ต้องตามลม" เมื่อใจรวมหยุดนิ่งเป็นเอกัคคตารมณ์ "หยุดนิ่งถูกส่วน จะปรากฏดวงใสแจ่มขึ้นมา" เมื่อผู้ปฏิบัติดำเนินจิตเข้าสู่ "กลางของกลางดวง" จะเกิด "ทิพยจักษุ ทิพยโสต" และจะเห็น "กายในกายปรากฏขึ้น ณ ภายใน" ผู้สอนแนะให้ใช้หลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด" โดยหยุดในหยุดเข้าสู่กลางกายและองค์ฌานให้ใสสว่างยิ่งขึ้นลึกลงไปในกลางดวงธรรมนั้น ผู้สอนได้อธิบายองค์ประกอบสำคัญที่เรียกว่า "ศูนย์ 5 ศูนย์" ซึ่งตั้งอยู่ "กลางหน้า ขวา หลัง ซ้าย" โดยประกอบด้วย "ข้างหน้าเป็นธาตุละเอียดของธาตุน้ำ ขวาธาตุดิน หลังธาตุไฟ ซ้ายธาตุลม ที่เราเรียกมหาภูตรูป 4" ตรงกลางเป็น "อากาศธาตุ" และกลางอากาศธาตุคือ "วิญญาณธาตุ" สิ่งเหล่านี้รวมเรียกว่า "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งเป็นสิ่งที่ปรุงแต่งและนำให้มาเกิด "เมื่อมาตั้งปฏิสนธิวิญญาณ เป็นกลละรูป" ในครรภ์มารดา ทำหน้าที่หล่อเลี้ยงกายเนื้อ หากธาตุทั้ง 6 นี้แปรปรวนมนุษย์จะเจ็บไข้ และหากแตกสลายก็คือความตายนั่นเอง ดังนั้น ผู้ปฏิบัติจึงต้องนำใจกลับไปตั้งที่ดวงธรรมนี้ เพื่อชำระ "กิเลสจรมาคลุกเคล้า" ให้บริสุทธิ์สามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com