14. เจริญสมถวิปัสสนา: อธิษฐานบารมี 10 ทัศ ดับหยาบไปหาละเอียดสู่ธรรมกาย และการพิจารณาสภาวธรรมตามหลักไตรลักษณ์

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์การอาราธนาคุณพระรัตนตรัยและขอคุณธรรมเบื้องสูง: การอาราธนาให้พระบารมีมาเป็น "ตบะเดชะ พลวปัจจัยในธาตุธรรม เห็น จำ คิด รู้" และตั้งจิตขอ "จรณะ 15", "วิชชา 3 วิชชา 8 อันครอบคลุมถึงอภิญญา 6" และ "โพธิปักขิยธรรมทั้ง 37 ประการ"การเจริญบริกรรมนิมิตและบริกรรมภาวนา: การกำหนด "ดวงกลมใส หรือพระแก้วขาวใส" ณ "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ" ควบคู่กับการภาวนา "สัมมาอะระหัง"โครงสร้างของศูนย์ 5 ศูนย์: สภาวะเมื่อใจหยุดนิ่งจนเข้าถึง "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งภายในประกอบด้วย ธาตุน้ำ ดิน ไฟ ลม อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุการดำเนินจิตตามหลัก "ดับหยาบไปหาละเอียด": การหยุดใจในหยุดผ่าน "ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" เพื่อก้าวเข้าสู่กายภายในจนถึง "ธรรมกาย"วิปัสสนาพิจารณาสภาวธรรม: การยกส่วนของร่างกายขึ้นพิจารณาให้เห็นถึงความเป็นของปฏิกูล และตกอยู่ในกฎ "ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา"การแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศส่วนกุศล: การแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ ถวายพระราชกุศล และอุทิศบุญไปยังสัตว์ใน "ทุคติภูมิ" เพื่อมุ่งสู่มรรคผลนิพพานบทสวดรับพรและนมัสการพระรัตนตรัย: การสวดคาถา "นิพพานะ ปัจจะโย โหตุ", บทอนุโมทนา และการกราบพระรัตนตรัยโดยพร้อมเพรียงกันสรุปเนื้อความย่อของไฟล์ผู้สอนได้นำตั้งจิตอธิษฐานอย่างลึกซึ้งเป็นประการแรก โดยให้น้อมระลึกถึงกุศลที่สั่งสมมาแต่อดีตให้เจริญแก่กล้าขึ้นเป็น "บารมี อุปบารมี ปรมัตถบารมี" ครบทั้ง 10 ประการ คือ "ทานบารมี ศีลบารมี เนกขัมมบารมี ปัญญาบารมี วิริยบารมี ขันติบารมี สัจจะบารมี อธิษฐานบารมี เมตตาบารมี และอุเบกขาบารมี" พร้อมทั้งอาราธนาคุณบิดามารดา พระอุปัชฌาย์อาจารย์ และคุณพระศรีรัตนตรัย ให้มา "รวมเป็นตบะเดชะ พลวปัจจัยในธาตุธรรม เห็น จำ คิด รู้ ของเราทุกกาย สุดกายหยาบ กายละเอียด" เพื่อประคับประคองใจให้สงบและสิ้นจาก "กิเลสนิวรณ์เครื่องกั้นปัญญา"พร้อมกันนี้ ผู้ปฏิบัติต้องตั้งความปรารถนาขอข้อปฏิบัติและคุณธรรมชั้นสูง ได้แก่ การขอ "จรณะ 15 ข้อปฏิบัติทั้ง 15 ประการ" อันประกอบด้วย ความถึงพร้อมด้วยศรัทธา ศีล อินทรีย์สังวร หิริโอตตัปปะ พหูสูต โภชเนมตัญญุตา ชาคริยานุโยค สติ และสมาธิ (ปฐมฌานถึงจตุตถฌาน) ตลอดจนขอให้เกิด "วิชชา 3 วิชชา 8 อันครอบคลุมถึงอภิญญา 6 และจตุปฏิสัมภิทาญาณ" รวมไปถึงขอให้เจริญ "โพธิปักขิยธรรมทั้ง 37 ประการ" (เช่น สติปัฏฐาน 4, สัมมัปปธาน 4, อิทธิบาท 4) เพื่อนำมาเป็นกำลัง "กำจัดอวิชชา กิเลส ตัณหา อุปาทาน เหตุแห่งทุกข์ทั้งหลายให้หมดสิ้นไป" อันจะนำไปสู่การบรรลุ "ธรรมกาย มรรค ผล และพระนิพพานธาตุ"ในด้านอุบายการเจริญภาวนาเบื้องต้น ผู้สอนแนะให้ "เหลือกดวงตากลับนิด ๆ" และสังเกตลมหายใจที่ผ่านเป็นช่องว่างโล่งลงไปสุดที่ "ศูนย์กลางกายระดับสะดือพอดี" จากนั้นให้กำหนด "บริกรรมนิมิต" คือนึกเห็นเครื่องหมายด้วยใจเป็น "ดวงกลมใส หรือพระแก้วขาวใส" ให้ศูนย์กลางของนิมิตตั้งอยู่ตรง "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ" โดยมีที่หมายสำคัญคือ "จุดเล็กใสประมาณเท่าเมล็ดโพธิ์ เมล็ดไทร" ผู้ปฏิบัติจะต้องนำใจไปจดจ่อที่จุดนี้ ควบคู่กับการท่อง "บริกรรมภาวนา" คู่กันไปว่า "สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง" อย่างต่อเนื่อง โดยอาศัยหลักการประคองใจคือ "อาตาปี" (ความเพียรจดจ่อ), "สติมา" (มีสติระลึกพระกรรมฐาน) และ "สัมปชาโน" (มีสัมปชัญญะรู้เท่าทันเพื่อดึงใจกลับมาเมื่อเผลอ) และแนะว่า "อย่าเพ่งแรงเกินไป อย่ายากเห็นมากเกินไป ทำใจสบาย ๆ"เมื่อใจสงบหยุดนิ่งถูกส่วน จะปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย ใสแจ่มขึ้นมา" ภายในดวงธรรมนี้ ผู้สอนอธิบายถึงโครงสร้างที่เรียกว่า "ศูนย์ 5 ศูนย์" ได้แก่ "ศูนย์ข้างหน้าธาตุน้ำ ขวาธาตุดิน หลังธาตุไฟ ซ้ายธาตุลม ตรงกลางอากาศธาตุ" และเมื่อมองเข้ากลางอากาศธาตุจะเห็น "วิญญาณธาตุ เป็นจุดเล็กใสอยู่ตรงกลาง... ขนาดประมาณเท่าเมล็ดพริกไทย" เมื่อใจหยุดนิ่งลึกเข้าไป "กลางของกลางวิญญาณธาตุ" ศูนย์กลางจะขยายว่างออก และปรากฏเครื่องกลั่นกรองความบริสุทธิ์คือ "ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" ขึ้นมาตามลำดับ ผู้ปฏิบัติจะต้องดำเนินจิตด้วยวิถี "ดับหยาบไปหาละเอียด" โดยหยุดในหยุดกลางของหยุด ซ้อนเข้าไปในกายละเอียดที่ปรากฏขึ้นใหม่ทีละกาย ๆ จนสุดละเอียดถึง "ธรรมกาย"ในขั้น วิปัสสนากรรมฐาน สำหรับผู้ที่เห็นดวงเห็นกายแล้ว ผู้สอนแนะนำให้ขยายดวงธรรมให้กว้างครอบคลุมสรรพางค์กาย และพิจารณา "สภาวธรรม" โดยยกส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายขึ้นมาพิจารณา ให้เห็นตามความเป็นจริงว่า "ไม่สะอาด เป็นแต่ปฏิกูล หรือที่ตั้งแห่งปฏิกูล โสโครก น่าเกลียด" และเห็นแจ้งว่าเป็นสภาพ "ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา"สามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com