45. เจริญสมถวิปัสสนา: อธิษฐานบารมี 10 ทัศ ดับหยาบไปหาละเอียดสู่ธรรมกาย และวิปัสสนาพิจารณามูลกรรมฐาน

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์การเตรียมสรีระและอุบายรวมใจ: การตั้งกายตรง หลับตาเบาๆ ควบคู่กับอุบาย "เหลือบดวงตากลับนิดๆ" และการกำหนด "จุดเล็กใสกลางดวงใส" ณ "ศูนย์กลางกายเหนือระดับสะดือ 2 นิ้วมือ"การอธิษฐานจิตและบารมี 10 ทัศ: การน้อมระลึกถึงบุญที่บำเพ็ญมาตั้งแต่ "ทานกุศล ศีลกุศล ภาวนากุศล" ให้แก่กล้าขึ้นเป็น "บารมี อุปบารมี ปรมัตถบารมี"การกำจัดกิเลสนิวรณ์ด้วยองค์ฌาน 5: การอาราธนาคุณพระรัตนตรัยมาเป็น "ตบะเดชะ พลวปัจจัยในธาตุธรรม เห็น จำ คิด รู้" เพื่อประคองใจให้เกิด "องค์ 5 มีวิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา" ไว้กำจัด "กิเลสนิวรณ์ทั้ง 5"ความสำคัญของความบริสุทธิ์แห่งจิต: การยกพุทธพจน์ "จิตเต สังกิลิฏเฐ ทุคคะติ ปาฏิกังขา" (จิตเศร้าหมองย่อมไปทุคติ) และ "จิตเต อะสังกิลิฏเฐ สุคะติ ปาฏิกังขา" (จิตผ่องใสย่อมไปสุคติ)หลักสัมปโยคธรรม 3 ประการ: การประกอบความเพียรด้วย "อาตาปี", "สติมา" และ "สัมปชาโน" เพื่อรักษาใจให้อยู่กับพระกรรมฐานโครงสร้างของดวงธรรม และ "ศูนย์ 5 ศูนย์": สภาวะเมื่อปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งภายในมีธาตุน้ำ ดิน ไฟ ลม อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุการดำเนินจิต "ดับหยาบไปหาละเอียด": การหยุดใจในหยุด ผ่าน "ดวงธรรม ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" เพื่อก้าวเข้าสู่ธรรมกายวิปัสสนาพิจารณามูลกรรมฐาน ("ทันตา"): การยกฟันขึ้นพิจารณาตรงศูนย์กลางกาย ให้เห็นถึงความปฏิกูล และพิจารณากฎ "อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา"การแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศกุศล: การแผ่ความบริสุทธิ์ออกรอบตัวสรุปเนื้อความย่อของไฟล์ผู้สอนเริ่มต้นการเจริญภาวนาโดยให้ผู้ปฏิบัตินั่งขัดสมาธิ และหาศูนย์กลางกายโดยกำหนด "เส้นตรง 2 เส้นขาวใสตัดกันเหนือระดับสะดือ 5 นิ้วมือ" และให้มีจุดศูนย์รวมใจคือ "จุดเล็กใสกลางดวงใส" ใช้อุบาย "เหลือบดวงตากลับนิดๆ" และบริกรรมภาวนาว่า "สัมมาอะระหัง"ก่อนเริ่มเจริญสมาธิ ผู้สอนได้นำตั้งจิตอธิษฐานอย่างละเอียดลึกซึ้ง โดยให้น้อมระลึกถึงคุณความดีที่เคยบำเพ็ญมาตั้งแต่ระดับพื้นฐาน คือ "ทานกุศล ศีลกุศล ภาวนากุศล" ตลอดจนการประพฤติธรรมต่างๆ ให้แก่กล้าเลื่อนชั้นขึ้นเป็น "บารมี อุปบารมี ปรมัตถบารมี" ครบทั้ง 10 ประการ พร้อมทั้งอาราธนาคุณบิดามารดา ครูอาจารย์ และคุณพระศรีรัตนตรัย ให้มา "รวมเป็นตบะเดชะ พลวปัจจัยในธาตุธรรม เห็น จำ คิด รู้ คือใจของเราทุกกาย สุดกายหยาบ กายละเอียด" เพื่อประคับประคองใจให้ตั้งมั่นจนเกิดองค์ฌาน คือ "องค์ 5 มีวิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา เป็นต้น" ซึ่งจะทำหน้าที่กำจัด "กิเลสนิวรณ์ทั้ง 5 คือ ถีนมิทธะ วิจิกิจฉา พยาปาทะ อุทธัจจะกุกกุจจะ และกามฉันทะ ให้หมดสิ้นไป"ผู้สอนตอกย้ำความสำคัญของการรักษาจิตให้ผ่องใส โดยยกพุทธดำรัสมาเตือนสติว่า "จิตเต สังกิลิฏเฐ ทุคคะติ ปาฏิกังขา เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว ทุคติเป็นอันหวังได้" และ "จิตเต อะสังกิลิฏเฐ สุคะติ ปาฏิกังขา เมื่อจิตไม่เศร้าหมองคือผ่องใสด้วยบุญกุศลนั่นแล้ว สุคติเป็นอันหวังได้" และแนะให้ผู้ปฏิบัติประคองใจด้วยหลักคุณธรรม ๓ ประการ คือ "อาตาปี ไม่ย่อท้อ ไม่เบื่อหน่าย", "สติมา มีสติระลึกพระกรรมฐานได้" และ "สัมปชาโน มีความรู้สึกตัวพร้อมระวังมิให้กิเลสนิวรณ์ใดมารบกวน"เมื่อใจหยุดนิ่งจน "ปรากฏดวงใสแจ่มขึ้นมา คือดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ผู้สอนอธิบายถึงโครงสร้างภายในที่เรียกว่า ศูนย์ 5 ศูนย์ ว่าประกอบด้วย "ศูนย์ข้างหน้าธาตุละเอียดของธาตุน้ำ ขวาธาตุดิน หลังธาตุไฟ ซ้ายธาตุลม ตรงกลางอากาศธาตุ" และมี "วิญญาณธาตุอยู่ตรงกลางนั้น" เมื่อเข้าถึงแล้ว ให้ดำเนินจิตด้วยวิถี "ดับหยาบไปหาละเอียด" โดยหยุดในหยุดเข้าไปกลางความบริสุทธิ์ของ "ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ" ซ้อนเข้าไปทีละกายจน "สุดละเอียดถึงธรรมกาย"ในภาค วิปัสสนากรรมฐาน ผู้สอนแนะให้ใช้ใจที่หยุดนิ่งพิจารณา "มูลกรรมฐาน" โดยเฉพาะชี้ชัดไปที่ "ทันตา" (ฟันในช่องปาก) ให้นำมาตั้งพิจารณาตรงศูนย์กลางกายตามความเป็นจริง ให้เห็นสภาวะที่ไม่สะอาด "ถูกเคลือบด้วยน้ำลาย เป็นหินน้ำลาย เป็นที่สถิตอยู่ของแบคทีเรีย" และเห็นความแปรปรวนตามเหตุปัจจัยว่า ฟันที่เคยแข็งแรงก็ "โยกคลอน นี่เป็นสภาพไม่เที่ยง (อนิจจัง)", ทนอยู่ไม่ได้นานก็ "หลุดร่วง และบางทีก็รากฟันเสียหาย เน่าเปื่อย เนื้อน่ะที่เกาะอยู่เจ็บปวด นี่ทุกขัง" และท้ายที่สุดก็ "แตกสลาย หมดสภาพเดิมของมันไป เป็นอนัตตา ไม่มีแก่นสาระในความเป็นของเที่ยง ในความเป็นสุขที่ถาวร ในความเป็นตัวตนของใคร" การพิจารณาเช่นนี้จะช่วยให้ลด "อุปาทานด้วยตัณหาและทิฏฐิ" ทำให้กามฉันทะ และโลภะ โทสะ โมหะ บรรเทาลงในช่วงท้ายของการปฏิบัติ ผู้สอนได้นำตั้งจิตหยุดนิ่งแผ่ "พรหมวิหารธรรม" และกราบพระรัตนตรัยโดยพร้อมเพรียงกันสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com