35. เจริญสมถวิปัสสนาเบื้องต้น: ทางเดินของใจ 7 ฐาน เข้าถึงดวงธรรม และพิจารณามูลกรรมฐาน (เกสา)

ผู้สอน: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดในไฟล์การเตรียมกายและการตั้งนิมิตเบื้องต้น: การจัดท่านั่งขัดสมาธิโดยให้ "เท้าขวาทับเท้าซ้าย มือขวาวางอยู่บนมือซ้าย... ให้นิ้วชี้ขวาจรดพอดีหัวแม่มือซ้าย" เพื่อให้ลมปราณเดินสะดวก และการกำหนด "อุคคหนิมิต" ให้เป็น "บริกรรมนิมิต" เบื้องต้นการอธิษฐานบารมี 10 และคุณธรรมเบื้องสูง: การอาราธนาบารมี 10 ประการที่สั่งสมมา และอธิษฐานขอ "จรณะ 15", "วิชชา 3", "วิชชา 8", "อภิญญา 6" และ "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" เป็นพลวปัจจัยในการประหาร "อวิชชา กิเลส ตัณหา อุปาทาน" เพื่อก้าวสู่ "ธรรมกาย มรรค ผล และพระนิพพานธาตุ"ความหมายของ "ธรรมกาย" และ "สัมมาอะระหัง": การอธิบายว่า "ธรรมกาย" หมายถึงธรรมที่รวมคุณธรรมของพระอริยเจ้า คือ มรรค 4 ผล 4 และนิพพาน 1 และอธิบายคำว่า "สัมมา" คือพระปัญญาคุณ "อะระหัง" คือพระวิสุทธิคุณ ของพระพุทธเจ้าทางเดินของใจ 7 ฐาน: การนำ "บริกรรมนิมิต" (ดวงกลมใส) เคลื่อนผ่านฐานต่าง ๆ ตั้งแต่ ปากช่องจมูก, หัวตาด้านใน, ศูนย์กลางกั๊ก, เพดานปาก, ปากช่องลำคอ, ศูนย์กลางกายระดับสะดือ (เปรียบเหมือนรอยตัดกลางมะนาว) และถอยขึ้น 2 นิ้วมือเป็น "ศูนย์กลางกายฐานที่ 7"อุบายการรวมใจ ณ ภายใน: การใช้เทคนิค "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ" เลียนแบบพฤติกรรมขณะที่สัตว์จะหลับหรือตาย เพื่อดึงธรรมชาติ 4 อย่างของใจ (เห็น จำ คิด รู้) ให้กลับเข้าไปหยุดนิ่งรวมเป็นจุดเดียวกันการเข้าถึงดวงธรรมและธาตุทั้ง 6: สภาวะเมื่อใจหยุดนิ่ง จะปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" ซึ่งมี "ศูนย์ 5 ศูนย์" คือ ธาตุน้ำ ดิน ไฟ ลม อยู่รอบนอก (มหาภูตรูป 4) มี "อากาศธาตุ" และ "วิญญาณธาตุ" อยู่ตรงกลางการเจริญวิปัสสนาพิจารณามูลกรรมฐาน: การนำ "เกศา" (เส้นผม) มาตั้งไว้ตรงศูนย์กลางกาย เพื่อพิจารณาให้เห็นความไม่สะอาด (ปฏิกูล) และเห็นกฎไตรลักษณ์ คือ ความเปลี่ยนสี (อนิจจัง) การหลุดร่วง (ทุกขัง) และการแตกสลายไม่มีแก่นสาร (อนัตตา)การแผ่พรหมวิหารธรรมและอุทิศส่วนกุศล: การตั้งใจหยุดนิ่งตรงกลางของกลาง แผ่ความใสบริสุทธิ์ของใจ (เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา) และอุทิศผลบุญแด่คุณบิดามารดา พระมหากษัตริย์ และสรรพสัตว์ในทุกภพภูมิสรุปเนื้อความย่อของไฟล์ไฟล์เสียงนี้เริ่มต้นด้วยการแนะแนวการปฏิบัติกรรมฐาน โดยเน้นการตั้งสรีระให้ตรง นั่งขัดสมาธิโดยให้เท้าวางทับกันและนิ้วชี้ขวาจรดหัวแม่มือซ้าย เพื่อให้ลมปราณหมุนเวียนได้ดี ผู้สอนได้เริ่มนำปฏิบัติด้วยการให้ผู้ปฏิบัติอธิษฐานจิตอย่างลึกซึ้ง อาราธนาบุญที่บำเพ็ญมาให้เจริญเป็น "บารมี 10" พร้อมทั้งขอให้บังเกิด "จรณะ 15", "วิชชา 3", "วิชชา 8" และ "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" เพื่อเป็นเครื่องมือกำจัดอวิชชาและมุ่งตรงสู่ "ธรรมกาย มรรค ผล และพระนิพพานธาตุ" ซึ่งธรรมกายในที่นี้ครอบคลุมถึง มรรค 4 ผล 4 และนิพพาน 1ในภาคปฏิบัติ ผู้สอนแนะนำให้กำหนด "อุคคหนิมิต" เป็น "บริกรรมนิมิต" คือดวงกลมใสสะอาดดุจเพชร ควบคู่กับการ "บริกรรมภาวนา" คำว่า "สัมมาอะระหัง" ซึ่งเป็นการระลึกถึงพระปัญญาคุณและพระวิสุทธิคุณของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จากนั้นได้นำผู้ปฏิบัติน้อมดวงนิมิตเคลื่อนไปตาม "ทางเดินของใจ 7 ฐาน" เริ่มตั้งแต่ ฐานที่ 1 ปากช่องจมูก, ฐานที่ 2 หัวตาด้านใน, ฐานที่ 3 ศูนย์กลางกั๊ก, ฐานที่ 4 เพดานปาก, ฐานที่ 5 ปากช่องลำคอ, ฐานที่ 6 ระดับสะดือ และเลื่อนถอยกลับขึ้นมา 2 องคุลี เป็น "ศูนย์กลางกายฐานที่ 7" ซึ่งเป็นที่ตั้งกำเนิดธาตุธรรมเดิม ผู้สอนยังได้แนะอุบายสำคัญในการรวมความเห็น จำ คิด รู้ คือการ "เหลือบดวงตากลับนิด ๆ" เพื่อดึงใจที่ฟุ้งซ่านให้ออกพ้นจากอารมณ์ภายนอกและกลับเข้าสู่ศูนย์กลางกายเมื่อประคับประคองใจด้วยความเพียร สติ และสัมปชัญญะ ("อาตาปี สติมา สัมปชาโน") จนใจหยุดนิ่งเป็น "เอกัคคตาจิต" จะปรากฏ "ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย" สว่างขึ้นมา ภายในดวงธรรมนี้จะประกอบไปด้วยธาตุละเอียด คือ "ธาตุน้ำ ดิน ไฟ ลม" (มหาภูตรูป 4) พร้อมด้วย "อากาศธาตุ" และ "วิญญาณธาตุ" ที่ทำหน้าที่ปรุงแต่งกายเนื้อผู้สอนได้ให้ยก "มูลกรรมฐาน" ขึ้นมาพิจารณา ณ ศูนย์กลางกาย โดยเริ่มจาก "เกสา" (เส้นผม) เพื่อพิจารณาให้เห็นตามความเป็นจริงว่า ร่างกายนี้เป็นสิ่งปฏิกูลโสโครก และให้เพ่งพิจารณาจนเห็นความเปลี่ยนแปลงจากผมดกดำกลายเป็นผมหงอก (อนิจจัง) การทนสภาพเดิมไม่ได้จนต้องหลุดร่วง (ทุกขัง) และเมื่อหลุดร่วงไปก็หมดสภาพไม่มีความเป็นตัวตน (อนัตตา) ซึ่งเป็นการพิจารณาตามพุทธภาษิตที่ว่า "ยะทะนิจจัง ตัง ทุกขัง, ยัง ทุกขัง ตะทะนัตตา" (สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็นอนัตตา) ก่อนจะปิดท้ายด้วยการให้รวมใจหยุดนิ่งสุดละเอียด เพื่อแผ่พรหมวิหารธรรมไปสู่สรรพสัตว์โลก และท้ายสุดนำกราบลาพระรัตนตรัยสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com