EDİLLE-İ ŞER’İYYE (ŞER’Î DELİLLER) - 29 TEMMUZ 2024 - MEVLANA TAKVİMİ

Bir müslümanın Ehl-i Sünnet ve’l Cemaat çizgisinden ayrılmamak için hayatı boyunca azami gayret sarfetmesi gerekir. İslâm ahkâmının “Edille-i Şer’iyye” denilen dört dayanağını olduğu gibi kabul edip bunların dışında hiçbir yoruma itibar edilmemesi gerekir. Bilindiği üzere Edille-i Şer’iyye dörttür. Bunlardan birincisi Kitap, yani Kur’an-ı Kerim’dir. İkincisi Sünnet, yani Resûlullâh (s.a.v.)’in söz, fiil ve hareketleridir. Üçüncüsü İcma-i Ümmet, yani bir hususta Ümmet-i Muhammed (s.a.v.)’in aynı görüşte toplanmasıdır. Dördüncüsü de Kıyâs-ı Fukaha, yani fıkhı iyi bilen müslüman ulemânın kıyâs yolu ile hüküm vermesidir. Bir müslüman Edille-i Şer’iye’nin sınırları içerisinde kalmak mecburiyetindedir. Kimsenin bunlar dışına çıkma, değişik yorumlar getirme hakkı yoktur. Bunun yanında Nebi (s.a.v.)’in günlük yaşantımıza ait bizleri serbest bıraktığı hususlar vardır. Bu durumlar için İmâm-ı Azam (r.a.) örfe göre karar verilmesini söylemiştir. İmâm-ı Azam (r.a.) bunu tabi ki Resûlullâh (s.a.v.)’e ittibaen söylemiştir. Nebi (s.a.v.)’in tüm insanlığa kıyâmete kadar lazım olacak temel meselelere çözüm getirdiği Vedâ Hutbesi’nde “Sizin kadınlar üzerinde hakkınız vardır. Kadınlarında sizin üzerinizde hakkı vardır. Kadınların sizin üzerinizde ki hakkı bulunduğunuz yerin örf ve adetine göre giyim ve yiyimini temin etmektir.” (Müslim) buyurmuşlardır. Burada Nebi (s.a.v.) örfe kapı açmıştır. İmâm-ı Azam (r.a.) da bunu Resûlullâh (s.a.v.)’in bu iznine binâen söylemiştir. Bu yüzden ulemâ birçok hususta da bulundukları bölgenin örfüne göre karar vermiştir. (Ömer Muhammed Öztürk, Sohbetler-2, s.48)