Εκ της Λήθης - Χ. Φ. Λάβκραφτ | Ηχητικό Βιβλίο Ελληνικά - Audiobook

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "Ex Oblivione" (1921)Το "Ex Oblivione" (1920–1921) του H. P. Lovecraft είναι ένα σύντομο αλλά ιδιαίτερα πυκνό φιλοσοφικό αφήγημα, το οποίο δεν εξετάζει το υπερφυσικό μέσω της φρίκης ή της κοσμικής απειλής, αλλά εστιάζει στην ύστατη πνευματική επιθυμία: την ελευθερία μέσα από τη λήθη. Πρόκειται για ένα ονειρικό, σχεδόν μυστικιστικό κείμενο, όπου ο αφηγητής επιδιώκει την υπέρβαση της ζωής, όχι ως αυτοκτονικό ξέσπασμα αλλά ως ύστατη πράξη αποδοχής της ματαιότητας. Η πλοκή του "Ex Oblivione" τοποθετείται στο μεταίχμιο ονείρου και ύπαρξης. Ο αφηγητής βιώνει οράματα από έναν απέραντο, λευκό, αρχαίο κόσμο, και ακολουθεί ένα μονοπάτι που τον οδηγεί σε μία πύλη – πίσω από την οποία, όπως του λένε, υπάρχει είτε η απερίγραπτη ευδαιμονία είτε το απόλυτο τίποτα. Η πύλη αυτή δεν είναι παρά μια μεταφορά του θανάτου, και το ερώτημα που βασανίζει τον αφηγητή είναι αν ο θάνατος φέρνει λύτρωση ή φρίκη. Η τελική αποκάλυψη του Lovecraft είναι πως πίσω από την πύλη δεν υπάρχει τρόμος – υπάρχει η λήθη. Και η λήθη είναι λύτρωση. Το "Ex Oblivione" συντάσσεται με τον κοσμικό μηδενισμό του Lovecraft, αλλά με πιο λυρική και υπαρξιακή χροιά. Εδώ δεν συναντάμε την απόγνωση ενός σύμπαντος που μας αγνοεί, όπως στα "The Call of Cthulhu" ή "The Whisperer in Darkness". Αντίθετα, ο αφηγητής αποδέχεται πλήρως τη ματαιότητα και επιθυμεί τον αφανισμό. Δεν έχει πια ερωτήματα, πάθη ή ελπίδες – μόνο την εσωτερική ανάγκη για σιωπή, για μη-ύπαρξη. Το κείμενο ενσωματώνει μια αρνητική "θεολογία", όπου η μεταφυσική εμπειρία δεν αποκαλύπτει κάτι ιερό ή υπερβατικό, αλλά την απουσία του νοήματος. Η επιθυμία του αφηγητή δεν είναι να γνωρίσει περισσότερα, αλλά να πάψει να αισθάνεται, να υπάρχει. Η γνώση, η αλήθεια, η ίδια η συνείδηση έχουν ήδη αποδειχθεί ανεπαρκείς· η μόνη μορφή σωτηρίας είναι η εκμηδένιση. Ο Lovecraft εδώ φτάνει στο τελικό συμπέρασμα της φιλοσοφίας του τρόμου: το πιο ανακουφιστικό όραμα δεν είναι η αιωνιότητα ή η αθανασία, αλλά το πλήρες και μόνιμο σταμάτημα κάθε εμπειρίας. Ο θάνατος δεν είναι το Τέλος – είναι η Ελευθερία.Σε αυτό το πλαίσιο, το "Ex Oblivione" παρουσιάζει το σώμα και τη ζωή ως περιορισμούς. Η ψυχή (ή η συνείδηση) αναζητά το πέρασμα σε μια κατάσταση χωρίς πόνο, χωρίς θόρυβο, χωρίς επιθυμία. Το ονειρικό τοπίο, οι κίτρινοι κήποι και οι ρωμαλέοι τοίχοι που περιγράφονται, δεν είναι τόποι· είναι μεταφορές για τον εσωτερικό αγώνα του αφηγητή να αφήσει πίσω του το βάρος της ύπαρξης. Η πύλη, τελικά, δεν είναι τίποτε άλλο από το όριο ανάμεσα στην επίγνωση και την εκμηδένιση. Και ο Lovecraft επιλέγει με αξιοσημείωτη ηρεμία να περάσει μέσα από αυτή.Αντιθέτως με την πλειονότητα των φανταστικών έργων, εδώ δεν υπάρχει κάθαρση, ούτε καν κορύφωση. Το ίδιο το νόημα απουσιάζει. Η μόνη αλήθεια που προκύπτει είναι η ματαιότητα της προσπάθειας να βρεις νόημα στη ζωή. Κανένα υπερβατικό πλάσμα, κανένας θεός ή αρχέγονη απειλή δεν χρειάζεται: η ίδια η ύπαρξη, με το φορτίο της, είναι αρκετή για να συντρίψει. Σε αυτόν τον λυρικό μηδενισμό, ο Lovecraft αγγίζει σχεδόν βουδιστικές ή στωικές ιδέες: ο κόσμος είναι πάσχων και το μόνο λυτρωτικό βήμα είναι η αποδοχή της σιωπής, του κενού, της ανυπαρξίας.Το "Ex Oblivione" είναι ένα φιλοσοφικό ποίημα ντυμένο ως ονειρική αφήγηση. Πίσω από τις λέξεις κρύβεται η απλή, ωμή αλήθεια της κοσμοθεωρίας του Lovecraft: ο ύπαρξιακός τρόμος δεν είναι η συνάντηση με το αλλόκοσμο, αλλά η συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχει κανένα νόημα να βρεθεί. Και μπροστά σε αυτή την επίγνωση, η λήθη γίνεται όχι τρόμος, αλλά παρηγοριά.Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ: https://hplovecraft.com/writings/texts/fiction/eo.aspxΜετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος ΚαλογιάννηςΗ ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.