เย ธัมมา เหตุปัป ภะวา... ธรรมเหล่าใดเกิดจากเหตุ... Group Sitting2023-09-17

เมื่อเราพูดถึงเวลา ในคำสอนของพุทธะ อารมณ์และเวลานั้นจะแยกออกจากกันไม่ได้ อารมณ์มี ๓ ประเภท . อารมณ์เป็นส่วนอดีตภาษาบาลีก็ใช้คำว่า อะตีตารัมมะณาธัมมา อารมณ์อันเป็นส่วนอนาคต อะนาคะตารัมมะณา ธัมมา อารมณ์เป็นส่วนปัจจุบัน ปัจจุปปันนารัมมะณา ธัมมา . เราจะเห็นว่า อารมณ์กับเวลานั้นมันจะ เป็นสภาวะที่เนื่องด้วยกัน เกิดและดับร่วมกัน อย่างนี้ในระดับโลกิยะนะ ติดอารมณ์ก็คือไปติดเวลา เพลินในอารมณ์ก็คือเพลินในเวลา พัวพันอารมณ์ ก็คือพัวพันในเวลาจริงรึเปล่า . ก็เพราะเรา มองอารมณ์ผ่านตัวตน เมื่อใดที่ผู้ปฏิบัติมองอารมณ์ผ่านเวลาไม่ใช่ผ่านตัวตน เมื่อนั้นแสดงว่าจิตได้มองผ่านทะลุม่านของสมมติ คือมองปรากฏการณ์นั้น มองสภาวะธรรมนั้น ตรงตามความเป็นจริง " ปุจฉา วิสัชนา ว่าด้วยสภาวะของ ฌานสมาบัติ ผลสมาบัติ นิโรธสมาบัติ อนุปาทิเสสนิพพาน อนิมิตตเจโตสมาธิ - ปิยทัสสี ภิกขุ -