Geçmiş bir mahkûmiyet nedeniyle oturma izninin reddi_ çalışma iznine dönüşümün imkânsız hâle gelmesi

Geçmiş bir mahkûmiyet nedeniyle oturma izninin reddi: çalışma iznine dönüşümün imkânsız hâle gelmesi Günaydın, ben Avukat Fabio Loscerbo ve bu, Göç Hukuku podcast’inin yeni bir bölümüdür. Bugün çok sık karşılaşılan pratik bir sorunu ele alıyoruz: Daha önce alınmış bir ceza mahkûmiyeti nedeniyle oturma izninin ücretli çalışma iznine dönüştürülmesinin reddedilmesi. Bu konu, Emilia-Romagna Bölgesel İdare Mahkemesi Birinci Dairesi tarafından Aralık 2025’te verilen 2025 yılı 01561 sayılı karar ile açıklığa kavuşturulmuştur. Mahkeme, özellikle 1990 tarihli 309 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 73. maddesinin 1-bis fıkrasında öngörülen daha ağır nitelikteki uyuşturucu suçlarına ilişkin kesinleşmiş bir mahkûmiyetin bulunması hâlinde, çalışma amacıyla oturma izninin verilmesi veya dönüştürülmesinin otomatik olarak engellendiğini teyit etmiştir. Bu durumlarda cezanın ertelenmiş olması, hafifletici nedenlerin tanınması ya da mahkûmiyetin üzerinden uzun zaman geçmiş olması dikkate alınmaz. İdare, Yabancılar Kanunu’nun 4. maddesinin 3. fıkrası ile 5. maddesini bağlayıcı şekilde uygular. Takdir yetkisinin söz konusu olabileceği tek alan, İtalya’da fiilî ve güncel aile bağlarının varlığıdır. Yalnızca gerçek ve fiilen mevcut, sadece şeklen beyan edilmiş olmayan bir aile birliğinin kanıtlanması hâlinde idare, toplumsal tehlikelilik ile aile hayatının korunması arasında, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesi ışığında bir dengeleme yapmakla yükümlüdür. Bu bağlar ispatlanamaz veya kopmuşsa, ret kararı fiilen kaçınılmaz hâle gelir. Dolayısıyla pratik sorun şudur: Pek çok yabancı, “çekilmiş” ya da zaman bakımından eski bir mahkûmiyetin artık idari durumlarını etkilemeyeceğini düşünmektedir. Gerçeklik ise farklıdır. Ücretli çalışma amacıyla verilen oturma izinleri alanında, bazı mahkûmiyetler, sonraki mesleki geçmişe ya da toplumsal entegrasyon düzeyine bakılmaksızın, aşılması mümkün olmayan bir engel olmaya devam etmektedir. Ben Avukat Fabio Loscerbo, dinlediğiniz için teşekkür ederim ve Göç Hukuku podcast’inin yeni bir bölümünde tekrar görüşmek üzere.