Hep Aynı Yerde Takılıyorum Dila Selengil

"Hep Aynı Yerde Takılıyorum" Kitabından Ana Temalar ve Önemli Noktalar Kitap, erken çocukluk döneminde oluşan ve yetişkinlikte ilişkilerimizi ve genel yaşamımızı etkileyen olumsuz şemaların nasıl tespit edileceğini ve bunlarla nasıl başa çıkılacağını ele almaktadır. Temel Kavramlar: Bilinçdışı: Kitap, kişiliğimizin farkında olmadığımız, kontrol edemediğimiz kısmını "bilinçdışı" olarak tanımlar ve buzdağının görünmeyen kısmına benzetir. Bilinçdışımız, çocukluk deneyimlerimizi referans alarak çalışır ve karşılanmamış duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarımızı sağlıksız yollarla gidermeye çalışır. "Bilinçaltı, alt benlik gibi tanımlamalarla adlandırılan bilinçdışı, kişiliğimizin farkında olmadığımız, kontrol edemediğimiz parçasını temsil etmektedir." Önemli Şemalar: Kitap, birçok engelleyici şemayı detaylı bir şekilde ele alır. Bunlardan bazıları şunlardır: Terk Edilme Şeması: Çocuklukta ayrılık, kayıp veya ihmal yaşayan bireylerde gelişebilir. Bu şemaya sahip bireyler, ilişkilerinde terk edilmekten aşırı derecede korkarlar ve yakınlıktan kaçınabilirler. "Sevdiği kişi tarafından terk edilmek ve bu acıyı hissetmek. Bunu kim ister?" Güvensizlik ve Kötüye Kullanım Şeması: Çocuklukta istismar, ihmal veya güvenin sarsılması sonucu oluşur. Bu şemaya sahip bireyler, başkalarına güvenmekte zorlanırlar ve ilişkilerinde sürekli şüphe ve kuşku içinde olurlar. "Güven sorunu yaşayan danışanlarımdan, şu benzer hikayeyi çok duydum. Danışanın ebeveynlerinden biri evlilik dışı bir ilişki yaşıyor." Karamsarlık Şeması: Çocuklukta kayıp, travma veya olumsuz deneyimler yaşayan bireylerde gelişebilir. Bu şemaya sahip bireyler, geleceğe karamsar bakarlar, kötü şeylerin olacağından korkarlar ve hayattan keyif almada zorlanırlar. "Bu duygu, yaşadıkları keyifli anların bile tadını çıkarmalarına engel olur." Duygusal Yoksunluk Şeması: Çocuklukta duygusal ihtiyaçları karşılanmayan bireylerde gelişebilir. Bu şemaya sahip bireyler, duygularını ifade etmekte ve başkalarıyla derin bağlar kurmakta zorlanırlar. "Çocuğun kendisini ifade etmesi ve kızgınlığını göstermesi yasak." Kusurluluk/Utanç Şeması: Çocuklukta eleştiri, reddedilme veya utandırılma yaşayan bireylerde gelişebilir. Bu şemaya sahip bireyler, kendilerini kusurlu, değersiz ve sevilmeye layık görmezler ve başkalarının onayını aramaya odaklanırlar. "Topluluk önünde konuşmak, başkalarının yanında fikrini paylaşmak kalp atışlarının hızlanmasına sebep olur." Bağımlılık Şeması: Aşırı koruyucu ailelerde yetişen veya kendi başlarına karar almalarına izin verilmeyen çocuklarda gelişebilir. Bu şemaya sahip bireyler, bağımsız hareket etmekte zorlanırlar ve sürekli başkalarına ihtiyaç duyarlar. "Çocuğun tek başına karar vermesine izin verilmez. Sürekli eleştirilir." Başarısızlık Şeması: Çocuklukta akademik, sosyal veya diğer alanlarda başarısızlık yaşayan veya sürekli eleştirilen bireylerde gelişebilir. Bu şemaya sahip bireyler, kendilerini başarısız ve yeteneksiz görürler ve yeni şeyleri denemekten kaçınırlar. Öneriler: Kitap, olumsuz şemalarla başa çıkmak için çeşitli öneriler sunar: Farkındalık: İlk adım, hangi şemaların yaşamınızı etkilediğini fark etmektir. Bu, düşünce kalıplarınızı, duygularınızı ve davranışlarınızı gözlemlemeyi içerir. Şefkatli Benlik: Kendinize şefkatle yaklaşın ve olumsuz düşüncelerinizi yargılamadan kabul edin. Şema ile yüzleşme: Çocukluk deneyimlerinizin ve ebeveynlerinizin tutumlarının şemalarınızı nasıl oluşturduğunu anlamaya çalışın. Yeni Davranışlar: Şemalarınızı tetikleyen durumlarda farklı tepkiler vermeyi deneyin. Örneğin, terk edilme şemasını tetikleyen bir durumda partnerinizle açık ve dürüst bir şekilde iletişim kurmayı deneyebilirsiniz. Profesyonel Yardım: Şemalarınızla başa çıkmakta zorlanıyorsanız, bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz.