ហេតុអ្វីអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម សម្រេចចិត្តចាកចេញពីអង្គការក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង OPEP-OPEC?

from ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក · host RFI ខេមរភាសា / Khmer

កាលពីសប្តាហ៍កន្លងទៅ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមដែលជាប្រទេសផលិតប្រេងមួយដ៏សំខាន់ បានបង្កឲ្យមានការផ្ញាក់ផ្អើល តាមរយៈការប្រកាសចាកចេញពីអង្គការក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង ហៅកាត់ថា OPEP និង OPEP+។ តើមានមូលហេតុអ្វី នៅពីក្រោយការសម្រេចចិត្តនេះ? យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានអះអាងនៅថ្ងៃចន្ទទី៤ឧសភា ថាការចាកចេញរបស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាការសម្រេចចិត្តដើម្បីប្រយោជន៍ជាតិ មិនមែនដើម្បីប្រឆាំង ឬជំទាស់នឹងប្រទេសសមាជិកផ្សេងទៀតណាមួយឡើយ។ នៅក្នុងបរិបទនៃវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈពិភពលោក បង្កឡើងដោយសារតែសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ស្រាប់តែអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានធ្វើរឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដោយបានប្រកាសចាកចេញពី អង្គការក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង ហៅកាតថា OPEP ឬ OPEC។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម លែងជាសមាជិករបស់OPEP ទៀតហើយ។ ការចាកចេញនេះ បានបង្កឲ្យមានការចោទសួរជាច្រើន ទាក់ទិននឹងមូលហេតុ។ គួរកត់សំគាល់ថា ជាច្រើនខែមកហើយ ដែលគេដឹងថា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម មានបញ្ហាថ្នាំងថ្នាក់ចិត្តជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប្រទេសផលិតប្រេងដ៏ធំបំផុតនៅតំបន់នេះ។ ផ្អែកតាមការសង្ស័យខ្លះ បញ្ហារកាំរកូសរវាងប្រទេសអារ៉ាប់ផលិតប្រេងទាំង២នេះ គឺអាចមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងសង្គ្រាមនៅយេម៉ែន និងសង្គ្រាមនៅស៊ូដង់ផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្ងៃចន្ទទី៤ឧសភា លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មនិងជាអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនជាតិប្រេងកាតអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានចេញមុខអះអាងថា ការចាកចេញពីOPEP របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ជាតិទាំងស្រុង។ ពោលគឺវាមិនមែនជាការចាកចេញ ដើម្បីបញ្ជាក់ការជំទាស់ ឬប្រឆាំងទៅនឹងប្រទេសណាមួយឡើយ។ មន្ត្រីអេមីរ៉ាតរូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម មានបំណងពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រ កម្មវត្ថុយូរអង្វែង ដើម្បីពង្រីកសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចនិងឧស្សាហកម្ម ធ្វើឲ្យខ្លួនអាចមានភាពធន់រឹងមាំល្អ។ ដូច្នេះ ការចាកចេញពីOPEP នឹងបើកផ្លូវឲ្យអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម លែងជាប់ចំណងកាតព្វកិច្ច ហើយមានសមត្ថភាពអភិវឌ្ឍន៍ ទៅតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បានដោយឯករាជ្យ។ សូមរំលឹកថា អង្គការក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង OPEP ដែលបច្ចុប្បន្ននៅសល់សមាជិកត្រឹម១២ប្រទេសត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦០។ នៅឆ្នាំ២០១៦ OPEP បានសហការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសផលិតប្រេង១០ទៀត មានឈ្មោះថា OPEP+។ កម្មវត្ថុរបស់ OPEP និង OPEP+ គឺដើម្បីស្វែងរកការស្រុះស្រួលគ្នា កំណត់បរិមាណផលិតប្រេងឆៅ ដើម្បីទប់ស្តុកកុំឲ្យចាល់ ហើយអាចទប់តម្លៃប្រេងកុំឲ្យធ្លាក់ចុះថោក។ ចូលជាសមាជិក OPEP នៅឆ្នាំ១៩៦៧ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាប្រទេសផលិតប្រេងបរិមាណច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៤។ ជាងនេះទៀត ប្រទេសនេះនៅមានសល់សក្តានុពលផលិតច្រើនទៀត។ ការចាកចេញពី OPEP របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ត្រូវបានអ្នកជំនាញសំឡឹងឃើញថា វាបង្កឲ្យមានការរំជើបរំជួលយ៉ាងខ្លាំងដល់អង្គការនេះ ខ្លាំងលើសកាលពីពេលដែលប្រទេសកាតា និងអង់ហ្គោឡាបានចាកចេញ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ពេលសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានផ្ទុះឡើងនៅចុងខែកុម្ភៈ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ជាប្រទេសដែលបានរងគ្រោះច្រើនជាងគេ ដោយគ្រាប់មីស៊ីលនិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់។ អ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម ចង់បំរាស់ខ្លួនចេញពីកាតព្វកិច្ចគោរពកូតា របស់OPEP នៅពេលចប់សង្គ្រាមនេះ ដើម្បីអាចផលិតប្រេងឲ្យបានច្រើនបំផុត។ កូតាបច្ចុប្បន្នតម្រូវឲ្យប្រទេសនេះផលិតប្រេងមួយថ្ងៃ មិនឲ្យលើស៣,៥លានធុងបារីល។ តែប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុនជាតិប្រេងកាតអេមីរ៉ាត ហៅកាត់ថា Adnoc បានចំណាយប្រាក់វិនិយោគយ៉ាងច្រើនសន្ធឹក ដើម្បីសម្រេចកម្មវត្ថុផលិតឲ្យបានដល់ ៥លានធុងបារីលក្នុងមួយថ្ងៃ នៅរវាងឆ្នាំ២០២៧។ ទំហំផលិតច្រើនសន្ធឹកនេះ នឹងផ្តល់ចំណូលជាតិឲ្យបានកាន់តៃច្រើន ។ ប្រាក់ចំណូលនេះ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនឹងយកទៅចំណាយវិនិយោគ ពង្រីកសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចលើវិស័យផ្សេងទៀតក្រៅពីប្រេងកាត ហើយជាពិសេសនោះ គឺយកទៅចំណាយលើវិស័យឧស្សាហកម្មគ្រឿងសព្វាវុធការពារសន្តិសុខ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Fayçal al-Bannaï អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មសព្វាវុធ EDGE Group បានលើកឡើងថា បរិបទសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានជំរុញឲ្យអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ត្រូវតែអាចការពារផ្លូវអាកាសដោយខ្លួនឯង តាមរយៈការផលិតប្រព័ន្ធរ៉ាដាប្រឆាំងដ្រូន ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។ លោកម្នាក់នេះ អះអាងថា បច្ចុប្បន្ននេះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម មានស្វ័យភាពហើយក្នុងវិស័យនេះ ព្រោះថា៨៥%នៃដ្រូនដែលអ៊ីរ៉ង់បញ្ជូនមក ត្រូវបានប្រព័ន្ធរ៉ាដាផលិតក្នុងស្រុករបស់អាមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ចាប់ស្ទាក់កម្ទេចបានដោយជោគជ័យ។ អគ្គនាយក EDGE Group អះអាងទៀតថា ប៉ុន្មានឆ្នាំទៅមុខទៀត អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម មានមហិច្ឆតាចង់ផលិតប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងសព្វាវុធការពារផ្លូវអាកាសទាំងស្រុង ក្នុងស្រុកខ្លួនឯង៕