Hoe 'sociale media' ons manipuleren en wat we ertegen kunnen doen

Zonder dat je bewust besloten hebt om sociale media te openen, zit je alweer door een tijdlijn te scrollen. Herkenbaar? De meeste platforms zijn zo gebouwd dat je er zo lang mogelijk blijft. Techniekfilosoof en universitair docent informatierecht Marijn Sax houdt zich veel met dit onderwerp bezig. Tegelijkertijd is zelfs hij niet bestand tegen de aantrekkingskracht van de platforms: “Volgens mijn vriendin kan ik inmiddels ook niet meer zonder”. Dat veel mensen zo gevoelig zijn voor de mechanismen van sociale media, is helemaal niet zo gek. “Techbedrijven zien gebruikers als een populatie om te manipuleren”. “We lijken nu een collectief moment te hebben bereikt: wat hebben we eigenlijk allemaal toegelaten?” De wetgeving rondom algoritmes en sociale media wordt steeds strenger en er worden rechtszaken gevoerd om Big Tech de regels te laten naleven. Tegelijkertijd zijn er ook steeds meer mensen die op individueel vlak actie ondernemen tegen hun eigen gedrag: “Het is als een escalatieladder. Het helpt al om bewust te worden. Daarna kan je kijken naar instellingen in de apps die kunnen helpen, of een stapje verder gaan door iemand anders om hulp te vragen.” Hoe zou onze relatie met digitale technologie er in de ideale wereld uitzien? Over deze en nog vele andere vragen filosofeert Marijn Sax in De Nacht van NTR Wetenschap in gesprek met Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos