De Nacht van...

Filmmuziek kan een film maken of breken. Volgens filmcomponist Matthijs Kieboom is muziek veel meer dan alleen een deuntje op de achtergrond. “Als je zielige muziek onder een scène zet, kun je mensen aan het huilen maken. Als componist heb je dus ontzettend veel invloed op hoe iemand een film beleeft.” Die liefde voor film en muziek begon bij Kieboom al vroeg. Hij wilde creëren en merkte al snel: dit is wat hij wil doen. Een specifieke opleiding tot filmcomponist bestond niet, dus leerde hij het vak vooral zelf. Hij keek films, luisterde muziek en probeerde te begrijpen waarom bepaalde muziek precies op een bepaald moment werkt. Inmiddels geeft hij zelf les in filmmuziek aan het conservatorium.  Een filmproject begint voor hem dan ook niet achter zijn computer met een leeg muziekprogramma. “Ik begin met het script lezen, praat met de regisseur en kijk mee naar de film. Soms maak ik alvast iets en laat ik dat horen. Dan ontstaat er een wisselwerking. Die samenwerking kan veel vrijheid geven, maar soms ook flink wat druk: Ik heb ook wel eens te horen gekregen: I want a masterpiece." Dat is de kracht van filmmuziek vindt Matthijs Kieboom. Een componist kan ervoor kiezen om de verwachtingen van de kijker te volgen, maar juist ook om daar tegenin te gaan. Bij een spannende scène hoeft bijvoorbeeld helemaal geen spannende muziek te klinken. Door onverwachte keuzes te maken, kun je de kijker juist op het verkeerde been zetten.

Deze hele week in De Nacht van BNNVARA: aandacht voor de misdaad. Presentator Bemshi de Visser praat in deze uitzending met hoogleraar forensische psychologie Corine de Ruiter.  Als hoogleraar forensische psychologie duikt ze al decennia in de levens van daders die de meesten van ons liever niet willen begrijpen. Ze vertelt hoe iemand ontspoort, waarom de grens tussen dader en slachtoffer flinterdun is, en wat haar na al die jaren nog drijft.

Deze hele week in De Nacht van BNNVARA: aandacht voor de misdaad. Presentator Bemshi de Visser praat in deze uitzending misdaadjournalist Paul Vugts.  Al zijn hele carrière volgt hij de Amsterdamse onderwereld voor Het Parool — als journalist, podcastmaker en schrijver van "Misdaadjournalist". Hij vertelt hoe jonge jongens worden geronseld, waarom de grens tussen dader en slachtoffer soms flinterdun is, en wat hem na al die jaren nog drijft.

Deze hele week in De Nacht van BNNVARA: aandacht voor de misdaad. Presentator Bemshi de Visser praat in deze uitzending strafrechtadvocaat Priscilla Buchele.  Ze wilde ooit de nieuwe Chantal Janzen worden, maar koos op haar 21ste voor het strafrecht. Strafrechtadvocaat Priscilla Buchele staat zowel daders als slachtoffers bij — en vertelt hoe dat werkt, wat er misgaat als media zich op een zaak storten, en hoe het is om als advocaat de vertrouwenspersoon te zijn van iemand op zijn dieptepunt.

Deze hele week in De Nacht van BNNVARA: aandacht voor de misdaad. Presentator Bemshi de Visser praat in deze uitzending met Niels Roest. Voor Defensie werkte hij als persoonsbeveiliger en in het arrestatieteam. Dat laatste deed hij lange tijd ook in Amsterdam. Hij werd acht keer uitgezonden, o.a. naar Afghanistan, en zag in zijn werk dingen die hij nooit meer kwijtraakt. Hoe ga je daarmee om? En wat als die (prestatie)druk wegvalt? Een gesprek over angst, je emoties wegstoppen en ze weer terugvinden. Ook gaat Niels in gesprek met de luisteraars van NPO Radio 1.

Deze hele week in De Nacht van BNNVARA: aandacht voor de misdaad. Presentator Bemshi de Visser kickstart de crime-week met Steven Killian.  Steven was jarenlang plofkraker. Tot hij de bak in moest. Een gesprek over gierende banden, je door het leven boksen en hoe een Utregs jochie op het verkeerde pad terecht kwam.

Nooit meer doodgaan, wederopstaan, voortbestaan door het krijgen van kinderen, of als grote held... Al eeuwenlang houden mensen zich met onsterfelijkheid bezig. In de oudste teruggevonden teksten wordt het al nagejaagd en in Silicon Valley levert de belofte voor een eindeloos leven zelfs geld op. Een week lang praten we over waar die diepe wens vandaan komt en hoe realistisch die beloften precies zijn.   Filosofenkoppel Marthe Kerkwijk en Erno Eskens vormen het slotstuk van deze onsterfelijkheidsweek. Zij kennen het onderwerp van binnen en van buiten. Het is namelijk hun ‘pillow talk’. Met hen gaat het in dit afsluitende gesprek dus over de vraag: is het wenselijk om onsterfelijk te zijn?

Dit is dag vier van De Week van EO over onsterfelijkheid met moleculair geneticus Jan Hoeijmakers. Hij behoort tot de grootste kenners van veroudering wereldwijd. Zal het afremmen van veroudering ons ooit dichterbij onsterfelijkheid brengen?

Al eeuwenlang, dwars door allerlei culturen, talen en religies denken mensen na over de vraag of er onsterfelijkheid bestaat. Hoe kan dat? Wat schuilt er achter dat idee? Is het angst voor de dood? Of een poging om een aards bestaan meer zin te geven?  Filosoof en psychiater Damiaan Denys schoof aan in De Nacht van EO om hierover door te praten. Presentatie is in handen van Loïs van Wijnen.

Is er een eeuwig leven? Volgens de grote wereldreligies is het duidelijk: ja. Maar hoe dat er vervolgens uitziet, wie daar dan toegang tot heeft en in welke vorm je daartoe komt, daarover lopen de ideeën uiteen.  In een week van gesprekken over onsterfelijkheid kunnen de religies dan ook niet buiten beeld blijven. Om ons bij te praten, schoof godsdienstfilosoof en theoloog Taede Smedes aan in de studio. Waar gelooft hij in, als kenner van al die verschillende religies? En welke mythes mogen we absoluut vergeten als het gaat om een hiernamaals?  Presentator van deze uitzending van De Nacht van EO is Loïs van Wijnen.

Als schrijver dook Frank Westerman al in allerlei uiteenlopende onderwerpen, maar dit jaar staat onsterfelijkheid op het menu in het te verschijnen boek 'Alfabet van de Onsterfelijkheid'. Wat is het precies? Waarom houdt het de mensheid al eeuwig bezig? En waarom is het dit thema dat Frank niet kan laten liggen? In de Nacht van EO Zomerweek staan we een week lang stil bij onsterfelijkheid. Presentator Loïs van Wijnen interviewt vijf nachten lang gasten over hun perspectief op een eeuwig leven: van psychologisch tot religieus en van medisch tot filosofisch.

Nog nat achter de oren kwam hij van de universiteit met een diploma filosofie de gevangenis in. Daar wilde hij werken, om eens te zien wat recht en onrecht in de praktijk van het strafsysteem betekenen. Na elf maanden had hij genoeg ervaring om er een boek over te schrijven. Gerlan schoof aan bij presentator Loïs van Wijnen om te praten over dat boek In de Bajes.

Van 'goedbedoelde' grapjes tot hardnekkige stereotypen: anti-Aziatisch racisme is vaak minder zichtbaar, maar daarom niet minder ingrijpend. Oprichter van Asian Raisins en fotografe Rui Jun Luong vertelt over haar eigen ervaringen, de beeldvorming rondom Aziatische Nederlanders en waarom juist die subtiele vormen zoveel impact kunnen hebben.

Hij staat bekend als de Plastic Soup Surfer, maar Merijn Tinga ziet zichzelf vooral als iemand die laat zien dat één persoon het verschil kan maken. Met een surfplank, een goed idee en een flinke dosis doorzettingsvermogen zette hij plasticvervuiling hoog op de politieke agenda.  "Mijn campagnes gaan eigenlijk altijd over hetzelfde," vertelt Tinga. "Ik zoek naar een breekijzer waarmee je een groter systeem in beweging krijgt. Zijn campagnes spelen zich niet alleen af in vergaderzalen en politieke arena's, maar vooral op het water. Tijdens zijn tochten komt hij oog in oog te staan met dolfijnen, ziet hij zeehonden van dichtbij en ervaart hij hoe bijzonder én kwetsbaar de natuur is. Die ontmoetingen maken zijn missie alleen maar sterker. Volgens Tinga is de belangrijkste boodschap die hij mee wilt geven niet dat de strijd tegen plastic soep eenvoudig is, maar dat verandering wel degelijk mogelijk is. Zijn eigen verhaal bewijst dat een individuele burger politieke doorbraken kan forceren, bedrijven in beweging kan krijgen en zelfs internationale aandacht kan trekken.

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met musicoloog en bassist Vincent Meelberg. Hij is verbonden aan de afdeling Cultuurwetenschap van de Radboud Universiteit en schreef verschillende boeken waaronder het boek New Sounds, New Stories: Narrativity in Contemporary Music. Daarnaast is hij ook nog improviserend contrabassist. We hebben het met hem over de vermenging van AI en muziek. Is dat erg? En wat is de definitie van muziek eigenlijk? Hij vertelt over wanneer AI-gebruik soms wél schadelijk is, maar ook hoe het gebruikt kan worden als een hulpmiddel. Zo zijn er artiesten die AI-modellen trainen met hun eigen muziek om te experimenteren. Volgens Vincent is het belangrijk om te improviseren. Dat draagt bij aan muzikale creativiteit waarin nieuwe combinaties worden aangelegd in de hersenen. Hij improviseert op zijn contrabas live in de studio.

Hanneke groeide op in Veenendaal, een christelijke gezin. De oudste van drie meiden. Ze ging naar christelijke scholen, en daarna zelfs nog naar een christelijke hogeschool in Ede. Noem het maar gerust een christelijke bubbel. Maar dan komen de vragen. Hanneke begint te twijfelen aan haar geloof. En dat zet haar leven op z’n kop. In haar drie-delige Youtube serie ‘Waarom zou ik geloven’ gaat Hanneke Ooms op onderzoek uit.

Waarom zijn transgenderrechten de afgelopen jaren zo'n centraal maatschappelijk onderwerp geworden? En welke rol spelen desinformatie en anti-rechtenbewegingen daarin? Philo Boss gaat in De Nacht van BNNVARA in gesprek met filosoof en onderzoeker Freya Terpstra over taal, beeldvorming en waarom zij zichzelf een 'onvrijwillige activist' noemt.

Dertig jaar geleden voeren de eerste boten door de Amsterdamse grachten tijdens de eerste Pride-botenparade. Al drie decennia zet Pride zich in voor meer acceptatie en gelijke rechten voor de LHBTIQ+-gemeenschap. Wat ooit begon als de Amsterdam Gay Pride groeide uit tot een inclusiever evenement voor iedereen binnen de gemeenschap. Irene Hemelaar, oud directeur Pride Amsterdam, speelde daarin een belangrijke rol.  Pride is niet alleen een feest, maar ook een protest. Zo is er kritiek op de rol van sommige sponsors vanwege mogelijke pinkwashing en blijft de strijd voor gelijke rechten actueel. Volgens Hemelaar is de tolerantie, ook in Nederland, minder vanzelfsprekend dan vaak wordt gedacht. Daarom zijn er dit jaar extra veiligheidsmaatregelen tijdens de festiviteiten. Ter ere van dertig jaar Pride zijn er verschillende tentoonstellingen in Amsterdam. Ondanks de vooruitgang blijft Pride volgens Hemelaar nodig, al ziet ze veel hoop in de nieuwe generatie die zich blijft inzetten voor een inclusieve toekomst.

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met dier- menswetenschapper schrijver Maarten Reesink. Hij is verbonden aan de afdeling Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam is werkzaam bij de richting DierMens Studies, het vakgebied dat zich bezighoudt met de veelheid aan relaties tussen mens en dier. Op dierendag 2025 verscheen zijn boek Planeet Poes: de gedeelde wereld van kat en mens. Dat gaat over de vele en diverse relaties tussen mensen en katten. Hoe zien wij katten en hoe zien zij ons? Hij vertelt dat er drie categorieën dieren zijn: huisdieren, wilde dieren en liminale dieren. Die laatste groep dieren zijn alle dieren die tussen de mens en de natuur in bestaan. Zoals duiven of ratten. Dier en mens hebben door de jaren heen geleerd om samen te werken of naast elkaar te bestaan. Waar de hond is gedomesticeerd, heeft de kat zichzelf gedomesticeerd. De manier van communiceren tussen dier en mens verandert. Misschien hebben we over tien jaar wel een tool waarmee we geblaf of miauw kunnen ontcijferen.

Arts, militair en DokterMo. Mohan Verstegen vertelt in De Nacht van BNNVARA over werken bij Defensie, missies naar Afghanistan en Irak en waarom hij zich inzet voor inclusie en sociale veiligheid. Een gesprek over zorgen voor anderen, jezelf durven zijn en de mens achter het uniform. Presentatie: Philo Boss

De oplossing voor dakloosheid begint niet met hulpverlening, maar met een woning. Dat zegt Mirthe Biemans, directeur van TUIS Nederland. Volgens haar is het beeld van daklozen vaak onjuist. 1 op de 5 dakloze mensen in Nederland is een jongere tussen de 18 en 27 jaar. De meesten verplaatsen zich tussen logeeradressen, slapen in een tent of kelderbox en hebben geen vaste basis.  Ongeveer 80 procent van deze jongeren heeft geen zorgprobleem en komt daardoor niet in aanmerking voor de daklozenopvang. "We behandelen dakloosheid als een zorgprobleem, terwijl het vooral een woonprobleem is." Met het plan Startmotor Wonen Eerst Jongeren wil TUIS Nederland jongeren eerst een woning bieden en daarna eventuele begeleiding. De aanpak loopt inmiddels in vijf gemeenten. Het uiteindelijke doel is dat alle dak- en thuisloze jongeren in Nederland toegang krijgen tot een woning én passende ondersteuning.

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met filosoof en schrijver Jurriën Hamer. Naast zijn werk als schrijver is hij docent ethiek en politieke filosofie aan de Universiteit Utrecht.     Dit jaar kwam zijn boek uit met de titel Wat vrijheid van je vraagt waarin hij pleit voor een strenger liberalisme dat de uitdagingen van deze tijd bloedserieus neemt en niet alleen onze rechten, maar ook onze plichten die daarbij horen centraal stelt. 'We kunnen verandering teweeg brengen, als we maar samen blijven werken. Word bijvoorbeeld lid van een politieke partij, zet je in op de basisschool van je kinderen.' Jurriën Hamer - filosoof en schrijver   Want, zoals hij zelf zegt: ons denken over goed en kwaad verandert snel. Kortgeleden was een vliegvakantie een statussymbool, werden er op kantoor lekker foute grappen gemaakt en dacht je nauwelijks na over die gehaktbal op je bord of over de sociale media op je telefoon. Nu beginnen we langzaamaan anders over deze zaken na te denken. Wat is de prijs die we betalen voor ultieme vrijheid? En houdt die vrijheid niet eigenlijk op op het moment dat het de vrijheid van iemand anders inperkt?

In de nacht nadat Marokko Nederland versloeg op het wereldkampioenschap voetbal, duiken wij nog wat verder in het Afrikaanse voetbal. Maar dan wel in een hele andere kant van het spel.   Want waar voetbal in Nederland de belangrijkste bijzaak van het leven is, kan het in landen als Gambia en Ghana het verschil zijn tussen een leven in extreme armoede of een leven in overvloed. En daarmee zelfs het verschil tussen leven en dood.   Journalist Loïs van Wijnen gaat in gesprek met journalist en schrijver Hugo Verkley. Voor zijn boek Gelukszoekers op voetbalschoenen reisde Hugo het Afrikaanse continent over, op zoek naar jongens met een voetbaldroom.   Allemaal willen ze het maken in Europa en schitteren in het shirt van Manchester United of FC Barcelona. Maar de weg daarnaartoe is vrijwel onbereikbaar. Sommige jongens wagen per boot de oversteek naar Europa, in de hoop dáár bij een club te kunnen aankloppen. Anderen worden in hun eigen land gescout en kunnen via een academie de voetbalwereld in. Maar dat zijn er maar weinig. De dromers, dat zijn er veel – en vaak gaat dat dromen ten koste van alles.

Wie mantelzorger wordt voor een partner met een progressieve aandoening, stapt in een trein die nooit meer stopt. In het begin pak je alles op en probeer je het leven dat je samen had koste wat kost in stand te houden, vertelt ervaringsdeskundige Maike Oosterbaan in de uitzending.

Als er een nieuw, onbekend virus opduikt dan zijn daar veel vragen over. Hoe snel verspreidt het zich? Welke dieren worden er ziek van? Viroloog Barry Rockx doet onderzoek om in de toekomst sneller antwoord te kunnen krijgen op dat soort vragen. Bij Wageningen University & Research maakt hij microscopisch kleine bloedvaten na om vervolgens te experimenteren met de effecten van virussen. Er worden nu bloedvaten nagemaakt van mensen en schapen om die te vergelijken.  “We zijn het steeds meer aan het uitbreiden naar een breed scala aan dieren voor als er een nieuw virus komt.”  Virussen zijn altijd afhankelijk van een gastheer, maar niet alle gastheren worden ziek als ze een virus bij zich dragen:  “We willen beter het verschil begrijpen waardoor het ene virus de gastheer wel ziekgemaakt en de andere niet.”   Rockx legt uit welke voordelen de nieuwe onderzoekstechnieken opleveren: “Onderzoek in het veld brengt veel problemen met tijd, geld en ethiek met zich mee. Je wil zo min mogelijk dat soort studies moeten doen. Daarvoor worden allerlei alternatieve modellen ontwikkeld.” In De Nacht van NTR Wetenschap vertelt Barry Rockx nog veel meer over virussen en heeft hij zelfs een plastic koker met drie teken meegenomen. Hij gaat in gesprek met presentator Sander Nieuwenhuijsen.

Jong en eenzaam, zo heet zijn laatste roman. Een autobiografische roman schreef Kevin van Vliet dit keer. Maar waar de grens ligt tussen schrijver en het geschrevene, dat blijft in het midden.  Opgegroeid in Harderwijk vertrok hij via Amsterdam naar Zuid-Afrika, waar hij nu werkt als correspondent voor Trouw en het Financieele Dagblad.  Wat zegt deze roman over zijn leven? En wat leert het ons over de Nederlandse, behoorlijk risicoloze samenleving?

Techno-dj Carmen Lisa reist de wereld over, staat op grote festivals en is medeoprichter van het collectief RIOT. Maar achter de artiest schuilt iemand die minstens zo geïnteresseerd is in mensen als in muziek. In De Nacht van BNNVARA gaat Carmen met presentator Bemshi de Visser in gesprek over opgroeien in Friesland, de positie van vrouwen in de dancescene en verbinding maken met het publiek.

Marlies Jellema is geluksdeskundige, docent aan Windesheim en oprichter van het Centrum voor Werkgeluk. Ze onderzoekt wat mensen gelukkig maakt in hun werk en put daarvoor uit de positieve psychologie. Niet: wat gaat er mis? Maar: wat werkt er al, en hoe versterken we dat? "Durf tijdens een sollicitatie te vragen wat jij nodig hebt voor werkgeluk," zegt ze in gesprek met Merel van Waalwijk van Doorn tijdens De Nacht van KRO-NCRV. Werkgeluk rust op drie pijlers: plezier in je werk, voldoening doordat je je sterke kanten inzet, en zingeving. Dat laatste gaat niet over wat anderen ervan vinden, maar over wat jij zelf zinvol vindt Jellema ziet dat we als samenleving geneigd zijn te focussen op wat beter kan. In functioneringsgesprekken, op school, thuis. Wil je weten hoe dat anders kan?  Beluister het volledige interview.

Ragna Indra Heidweiller groeide op in een Nederlands dorp, bij  een Nederlandse vader en een Surinaams-Hindoestaanse  moeder. Van haar vaders kant kent ze de familieverhalen, maar  over de geschiedenis van haar Surinaamse familie wordt weinig  gesproken.  Wanneer ze vragen stelt over het verhaal van haar voorouders, stuit ze op een zwijgzame familie. Daarom besluit ze die stilte te doorbreken door zelf op zoek te gaan naar antwoorden. Antwoorden die zelfs lessen in zich dragen voor het hier en nu. Ragna Indra Heidweiller schreef het boek Wij zijn hier door jullie, over de lang verzwegen geschiedenis van haar Surinaamse familie. Voor het boek reist ze door India, Suriname en Nederland in de voetsporen van haar voorouders.

Waar blijft ons plastic eigenlijk als het in een rivier belandt? Universitair hoofddocent experimentele hydrologie aan Wageningen University & Research Tim van Emmerik zoekt het uit. Van de Maas tot de Amazone. In de Nacht van BNNVara spreekt presentator Bemshi de Visser Tim over plastic soep, bijzondere veldavonturen en waarom goed onderzoek de eerste stap is naar een schonere wereld.

Marieke Pijnenborg is hoogleraar klinische en ontwikkelingsneuropsychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en GZ-psycholoog bij GGZ Drenthe. Ze doet onderzoek naar de invloed van labels, stigma's en sociale media op ons zelfbeeld en onze mentale gezondheid. En ze kijkt zelf ook gewoon kattenfilmpjes. "Sociale media verbieden werkt niet. Ze zijn er nou eenmaal, in plaats daarvan moet je mensen leren hoe ze ermee om moeten gaan," zegt ze in gesprek met Elif Kan tijdens De Nacht van KRO-NCRV.   Niemand weet precies hoe algoritmes werken, dat weten alleen de bedrijven zelf. Toch hebben ze enorme invloed op wat we zien, denken en voelen. Pijnenborg ziet dat terug in haar onderzoek: wie mentaal kwetsbaar is, kan door sociale media verder naar beneden worden getrokken. Maar online communities kunnen ook juist helend zijn, mensen kunnen hun verhaal kwijt en steun vinden bij anderen.  Zo zwart-wit is het dus allemaal niet. "Sociale media zijn een reflectie van het leven. En voor het leven is ook maar niet één advies."

Bij het syndroom van Gilles de la Tourette denken veel mensen meteen aan schelden. Maar dat beeld klopt maar voor een klein deel van de mensen met Tourette. Veel vaker gaat het om oogknipperen, slikgeluiden, hoofdbewegingen of andere tics die zich steeds opnieuw aandienen. En hoe hard iemand ook probeert ze tegen te houden: uiteindelijk moeten ze eruit. GZ-psycholoog en cognitief gedragstherapeut Jolande van de Griendt vertelt ons dat veel mensen een tic voelen aankomen. Niet als een gedachte, maar als een lichamelijke sensatie. Een soort spanning of kriebel die steeds sterker wordt totdat de tic wordt uitgevoerd. Pas daarna verdwijnt het gevoel weer. Om dat begrijpelijk te maken laat Van de Griendt mensen vaker een simpele oefening doen: probeer je ogen zo lang mogelijk open te houden zonder te knipperen. Het ongemakkelijke gevoel dat dan ontstaat, komt volgens haar in de buurt van wat mensen met Tourette ervaren. Juist dat maakt Tourette voor haar zo fascinerend. Waarom lukt het de meeste mensen om impulsen voortdurend te remmen, terwijl dat bij mensen met Tourette veel moeilijker gaat? Volgens Van de Griendt lijkt het brein net iets anders te werken. Tegelijkertijd merkt ze dat veel mensen met Tourette spontaan, creatief en grappig zijn. Alsof ze op een andere manier in het leven staan. De gevolgen van Tourette beperken zich bovendien niet tot de zichtbare tics. Veel mensen zijn moe, hebben spierpijn of steken veel energie in het verbergen van hun klachten. Volgens Van de Griendt is dat vaak niet nodig. “Tics zijn meestal meer een probleem van de buitenwereld dan van de persoon zelf.” In haar behandelingen richt ze zich daarom niet alleen op het verminderen van tics, maar ook op de gedachten eromheen. Veel mensen zijn bang dat anderen hen raar vinden of afwijzen. Die angst blijkt in de praktijk vaak groter dan de werkelijkheid. Hoewel Tourette niet te genezen is, kunnen behandelingen de klachten wel aanzienlijk verminderen en mensen helpen om sociale situaties minder te vermijden. Te gast in de Nacht van NTR Wetenschap is GZ-psycholoog en cognitief gedragstherapeut Jolande van de Griendt. Ze doet onderzoek naar Tourette en behandelt dagelijks mensen met tics. Samen met Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos onderzoekt ze hoe het voelt om met Tourette te leven, waarom ons beeld van de aandoening vaak niet klopt en wat er mogelijk is om de klachten te verminderen.

Eind jaren 50 werd Johan Maasbach bekend als de eerste gebedsgenezer van Nederland. Zijn gemeenschap, later onder leiding van zijn zoon David Maasbach, groeide snel en kreeg al gauw veel aandacht, van onderzoeken in grote kranten, tot interviews met Adriaan van Dis en Jeroen Pauw. Maasbach wist zelfs tv-kerkdiensten uit te zenden op SBS6.   De tv-uitzendingen zijn ingeruild voor YoutTube streams, maar de de gemeenschap is nog steeds actief. Nu onder de naam The Blessing Familiy.   Danny Grootveld groeide op in deze gemeenschap, het neefje van David. 15 jaar na zijn excommunicatie uit de gemeenschap schreef hij het boek: Tunnelvisie: Kind van de Maasbach sekte.

Lotte Meerhoff werkt bij het Armoedefonds en zet zich in voor mensen die financieel in de knel zitten. “Het systeem dat we met elkaar hebben ingericht, werkt niet meer voor mensen,” zegt ze in gesprek met Elif Kan tijdens De Nacht van KRO-NCRV. Armoede treft in Nederland meer mensen dan velen denken. Een op de tien kinderen groeit op in een (bijna-)arm gezin. Kinderen van arme ouders leven bijna tien jaar korter dan kinderen van rijke ouders. Onder andere door schimmel op de muren, het mijden van de tandarts en het niet kunnen betalen van gezond eten. De keuzes die gezinnen moeten maken zijn soms onmenselijk: een warme maaltijd of verzorgingsproducten.  “Mensen met geldzorgen kunnen juist heel goed met geld omgaan, ze moeten wel.”

In deze Nacht van BNNVARA spreekt presentator Bemshi de Visser met Ilja Reiman over de beginjaren van de Amsterdamse housescene. Van kraakpanden en illegale raves tot de eerste xtc-pillen en de opkomst van zijn rave-organisatie Multigroove: een tijd waarin een nieuwe cultuur ontstond in de rafelranden van de stad.

Zonder dat je bewust besloten hebt om sociale media te openen, zit je alweer door een tijdlijn te scrollen. Herkenbaar? De meeste platforms zijn zo gebouwd dat je er zo lang mogelijk blijft. Techniekfilosoof en universitair docent informatierecht Marijn Sax houdt zich veel met dit onderwerp bezig. Tegelijkertijd is zelfs hij niet bestand tegen de aantrekkingskracht van de platforms: “Volgens mijn vriendin kan ik inmiddels ook niet meer zonder”. Dat veel mensen zo gevoelig zijn voor de mechanismen van sociale media, is helemaal niet zo gek. “Techbedrijven zien gebruikers als een populatie om te manipuleren”. “We lijken nu een collectief moment te hebben bereikt: wat hebben we eigenlijk allemaal toegelaten?” De wetgeving rondom algoritmes en sociale media wordt steeds strenger en er worden rechtszaken gevoerd om Big Tech de regels te laten naleven. Tegelijkertijd zijn er ook steeds meer mensen die op individueel vlak actie ondernemen tegen hun eigen gedrag: “Het is als een escalatieladder. Het helpt al om bewust te worden. Daarna kan je kijken naar instellingen in de apps die kunnen helpen, of een stapje verder gaan door iemand anders om hulp te vragen.” Hoe zou onze relatie met digitale technologie er in de ideale wereld uitzien? Over deze en nog vele andere vragen filosofeert Marijn Sax in De Nacht van NTR Wetenschap in gesprek met Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos

Voormalig kinderombudsman en voorzitter van het kinderrechtencollectief Marc Dullaert zet zich al jarenlang in voor de rechten van kinderen, zowel in Nederland als daarbuiten. Zijn motivatie begon bij een ingrijpende gebeurtenis. Tijdens een bezoek aan een vluchtelingengebied ontmoette hij een vrouw die al weken op de vlucht was. Op het moment dat hij haar zag, was haar kind net overleden. "Dat raakte mij enorm. Ik dacht direct: hier moet ik iets aan doen. " Deze kinderen mogen niet vergeten worden." Later richtte hij zijn aandacht ook op kinderen in Nederland. Mede door zijn dochter, die hem vroeg waarom hij zoveel deed voor kinderen in het buitenland maar niet voor kinderen in eigen land, besloot hij zich ook in te zetten voor kwetsbare jongeren hier. Ongeveer één op de acht kinderen in Nederland heeft te maken met jeugdzorg. Een van de grootste zorgen van Dullaert  is het gebrek aan langetermijnbeleid binnen de jeugdzorg. Volgens hem richt Nederland zich vaak op snelle oplossingen, terwijl structurele veranderingen nodig zijn.‘Kwetsbare jongeren worden niet geholpen door de staat’, aldus de voorzitter van het Kinderrechtencollectief.  "De overheid moet verder kijken dan de korte termijn." "Problemen moeten bij de wortel worden aangepakt."

In De Nacht van... BNNVara spreekt Ruben van Haften met schrijver, theatermaker, docent en columnist Yasmina Ahamiane over representatie in kinderboeken, het belang van lezen in een digitale wereld, opgroeien tussen verwachtingen van anderen en haar missie om verhalen te maken waarin meer kinderen zich herkennen.

Deze uitzending van De Nacht van NTR Wetenschap begon op donderdag 28 mei om twee minuten over 2. Precies volgens plan en dat is belangrijk, want tijd is geld. Ten minste, dat is tijd in Nederland, maar verschillende culturen gaan heel anders om met tijd. Wij zien klokuren als deelbare eenheden, waarbij het geen verschil zou moeten maken of het 's ochtends of 's avonds is. Maar andere samenlevingen draaien op event-time - dat niet alleen omgang met elkaar bepaalt, maar ook de economie van een samenleving. Vannacht te gast is Wendelien van Eerde: arbeids- en organisatiepsycholoog aan de Universiteit van Amsterdam. Ze onderzoekt onder andere uitstelgedrag en manieren waarop mensen hun tijd efficiënt inrichten. Ze kwam vlak voor de uitzending uit Brazilië en trekt een vergelijking tussen Nederland en de cultuur daar. Wat kunnen we daarvan leren, in onze samenleving waarin we structureel te weinig tijd denken te hebben? Ook geeft ze handvatten voor hoe luisteraars beter met tijd om kunnen gaan.

In Museum Catharijneconvent in Utrecht is een bijzondere tentoonstelling te zien. Niet samengesteld door conservatoren, maar door acht hele verschillende Utrechters. Dat gaat van oud-Kensington frontman Eloi Youssef tot Amnesty International-persvoorlichter Marjon Rozema. Allemaal dachten ze na over de vraag: Wat geeft mijn leven zin? En dat vertaalde zich in een ongekend diverse tentoonstelling met verrassende verhalen en zienswijzen.  Met conservatoren Rianneke van der Houwen en Rozanne de Bruijne loopt presentator Joanne van Langevelde door het museum.

In De Nacht van BNNVARA spreekt presentator Bemshi de Visser met Perry Knoppert — van The Octopus Movement — over non-lineair denken, dakloosheid, een format creëren in China en waarom “anders zijn” misschien juist een kracht is.

Veel ziektes bij vrouwen worden nog altijd te laat of verkeerd vastgesteld. Volgens Mariette Reineke van Voices for Women komt dat doordat medisch onderzoek jarenlang vooral is gedaan op mannen. “Vrouwen werden vaak niet meegenomen in onderzoeken, onder andere vanwege hormonale schommelingen”, legt ze uit. Daardoor wachten vrouwen soms wel zeven tot tien jaar op een juiste diagnose. Vooral aandoeningen als endometriose, PMDD en overgangsklachten worden nog regelmatig onderschat.  Volgens Reineke heeft het ontbreken van een diagnose niet alleen fysieke gevolgen, maar ook mentale impact. “Vrouwen gaan twijfelen aan zichzelf als klachten steeds niet serieus worden genomen”, vertelt ze. Toch merkt ze dat er langzaam meer aandacht komt voor vrouwengezondheid binnen de zorg. Nog altijd rust er volgens de stichting een taboe op klachten rondom menstruatie, hormonen en de overgang. “Als je door pijn niet normaal kunt functioneren, dan is dat niet normaal”, zegt Reineke. Ze adviseert vrouwen daarom om klachten serieus te nemen, deze bij te houden in een dagboek en goed voorbereid naar de huisarts te gaan.   Om meer aandacht te vragen voor het onderwerp organiseert Voices for Women op 13 juni in de Jaarbeurs in Utrecht de Dag van de Vrouwengezondheid. Tijdens het evenement zijn er lezingen, informatiestands en optredens om vrouwengezondheid bespreekbaarder te maken.

Tijdens deze Nacht van NTR Wetenschap interviewt presentator Syb Faes illusionist en arts Victor Mids, bekend van het programma Mindf*ck, en Anne Versluis, promovenda aan de sectie gezondheid, medische en neuropsychologie in het Willem Alexander Kinderziekenhuis. Samen zetten zij It's a Kind of Magic op, waar ze onderzoek doen naar de inzet van magie en illusies in de gezondheidszorg bij kinderen. "Magie is de beste afleidmethode om prikangst tegen te gaan." - Victor Mids

Van een verdwenen vissersboot op Urk tot liefdesbrieven van een kampbeul: in deze Nacht van… BNNVARA gaat presentator Bemshi de Visser in gesprek met journalist en schrijver Rik Kuiper. Hoe maak je van echte gebeurtenissen een verhaal waar je helemaal in wordt gezogen? En hoe krijg je mensen zover dat ze hun persoonlijke verhaal aan je vertellen? Dat hoor je in deze aflevering van De Nacht Van… BNNVARA.

Er zijn veel verschillende oorzaken van slapeloosheid, vertelt slaapexpert Norbert Kleijn. Uit onderzoek blijkt dat slapeloosheid en depressie sterk met elkaar samenhangen.  Ook mensen met paniekaanvallen kampen vaak met slaapproblemen. “Bij slaapangst zijn mensen bang dat ze niet in slaap zullen vallen”, legt Kleijn uit. Toch is daar volgens hem vaak goed iets aan te doen. “Het probleem zit vooral in gedachten en gedrag. Met goede begeleiding, tijd en geduld kan slaapangst volledig verdwijnen.”  Signaal van stress Volgens de slaapexpert raken veel mensen te gefixeerd op hun nachtrust, mede door smartwatches en slaapapps. “Die apparaten helpen vaak niet, maar kunnen slaap juist verslechteren. Mensen kunnen prima hebben geslapen, maar voelen zich meteen moe zodra hun horloge zegt dat hun slaap slecht was”, aldus Norbert.  Rustmomenten overdag helpen  Volgens Kleijn begint goed slapen al overdag. Kleine rustmomenten kunnen stress verlagen en uiteindelijk zorgen voor betere nachtrust. “Even vijf minuten voor je uitkijken, geen scherm, geen taakje, dat helpt al enorm”, zegt hij.  Intensief sporten laat op de avond is volgens hem minder verstandig, net als eindeloos scrollen of veel prikkels vlak voor het slapengaan. Een rustige documentaire, een vertrouwde serie of een boek werkt vaak beter.  En podcasts? Die kunnen volgens Kleijn ook helpen. “De podcast van Maarten van Rossem werkt bij veel mensen prima om bij in slaap te vallen”, zegt hij lachend.

Het is bijna zover de Pride maand, maar de strijd voor zichtbaarheid en acceptatie loopt al veel langer. Al ruim honderd jaar proberen homo-emancipatiebewegingen hun plek in de samenleving op te eisen. Niet alleen op straat of in de politiek, maar ook in de geschiedenisboeken. Maar waar begint de geschiedenis van de queer emancipatie eigenlijk? Die vraag blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Volgens historicus Marijke Huisman veranderde het antwoord daarop door de jaren heen namelijk voortdurend. In haar nieuwe boek Queer geschiedenis van Nederland: de strijd om een eigen verleden onderzoekt ze hoe queer bewegingen hun eigen geschiedenis gebruikten om zichtbaarheid en erkenning af te dwingen. Rond 1900 grepen de eerste homobewegingen vaak terug op de oudheid. Activisten verwezen naar de oude Grieken en andere historische voorbeelden om te laten zien dat homoseksualiteit van alle tijden is. Het verleden werd gebruikt om te bewijzen dat queer zijn niet iets nieuws of onnatuurlijks was. Na verloop van tijd verschoof dat verhaal. Vooral na de Stonewall-rellen in New York in 1969 veranderde het collectieve startpunt van de queer emancipatiebeweging. Stonewall werd steeds vaker gezien als het moment waarop de beweging écht opstond. Daarmee verdween een groot deel van de oudere geschiedenis langzaam naar de achtergrond.  Te gast in de Nacht van NTR Wetenschap is historicus Marijke Huisman. Samen met presentator Renette Kwakkenbos spreekt ze over de manier waarop queer emancipatiebewegingen hun eigen verleden vormgaven en wat het betekent als een beweging steeds opnieuw bepaalt waar haar geschiedenis begint.

Van CSI-mythes tot echte doodsoorzaken die vaak tóch anders blijken te zijn dan gedacht: in deze Nacht van... BNNVARA spreekt presentator Bemshi de Visser met forensisch patholoog Bart Latten van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Hoe onderzoek je een lichaam als iemand onder verdachte omstandigheden overlijdt? Wat vertelt een lichaam nog ná de dood? En waarom weten we in Nederland eigenlijk zo weinig over waar mensen écht aan overlijden. Je hoort het in deze aflevering van De Nacht Van... BNNVara.

Wat we eten beïnvloedt niet alleen ons lichaam, maar ook onze mentale gezondheid. Dat vertelde voedingswetenschapper en leefstijlcoach Inge van der Wurff in De Nacht van KRO-NCRV. Aanleiding voor het gesprek was haar boek Eet jezelf gelukkig. Volgens Van der Wurff laat onderzoek steeds vaker een verband zien tussen voeding en stemming. Gezonde voeding hangt samen met minder angstige en depressieve klachten. Daarbij spelen de darmen een belangrijke rol: de balans van bacteriën en ontstekingsprocessen in het lichaam lijkt invloed te hebben op hoe iemand zich voelt.  Luister hier het gesprek.

De Nacht van NTR Weteschap - Bij een psychose denken veel mensen meteen aan het volledig verliezen van grip op de werkelijkheid. Maar volgens filosoof en interdisciplinair wetenschapper Linde van Schuppen ligt het veel ingewikkelder. En de vraag die ten grondslag aan haar onderzoek lag, was: proberen we die werkelijkheid wel echt te begrijpen? Tijdens haar promotieonderzoek sprak ze meer dan vijftig mensen die een psychose hadden meegemaakt. Niet vanuit een laboratorium of achter een computer, maar bij mensen thuis. Daar hoorde ze verhalen die moeilijk in een standaard medische definitie passen. Mensen nemen dingen waar die voor anderen niet bestaan, of geven betekenis aan woorden en gebeurtenissen die niemand anders ziet. Ze onderzocht daarbij specifiek welk perspectief zij innamen in het navertellen van hun ervaringen. In tegenstelling tot wat in veel theorieën wordt gedacht, ontdekte zij dat mensen hun psychose wel degelijk vanuit andere perspectieven dan alleen die van henzelf konden navertellen. Een psychose heeft volgens Van Schuppen niet één duidelijke oorzaak. Het kan samenhangen met trauma, slecht slapen, stress of het verliezen van contact met de buitenwereld. Wanneer verschillende factoren uit balans raken, kan iemand psychotische ervaringen krijgen. Juist dat maakt het zo moeilijk te begrijpen waar een psychose begint. Te gast in de Nacht van NTR wetenschap is filosoof en interdisciplinair wetenschapper aan de Radboud Universiteit en het UMC Utrecht , Linde van Schuppen. Ze werkte mee als researcher voor de documentaire The Desert of the Real van regisseur Luuk Bouwman, waarin mensen met een psychose hun ervaringen delen. Samen met presentator Syb Faes luistert Linde naar fragmenten uit de documentaire om het gesprek over psychoses te openen.

Stel je voor: je loopt op een nazomermiddag een oud kerkje binnen. Er branden wat kaarsen en rechtsachterin zie je een biechthok staan. Je loopt er naartoe en gaat zitten. Wat is het eerste dat je daar opbiecht, en waarvoor je vergeving wilt vragen?  Over dat thema, vergeving, ging presentator Loïs van Wijnen in gesprek met theoloog Alain Verheij. Hij schreef er het boek De Prijs van Vergeving over. Een theoloog die een boek schrijft over vergeving... dat is natuurlijk niet zo verrassend. Tenzij diezelfde theoloog nu juist dát thema het liefst zijn hele carriere vermeed. Hoe zit dat? En welke rol heeft vergeving in het leven van Alain, in onze historische denkkaders en wereld waarin we vandaag de dag leven?