हुतात्मा बालः

१९२९ तमे वर्षे गोवाराज्ये अस्नोडनामके लघुनगरे जन्म प्राप्नोत् बालारायामापारीवर्यः । गोवामुक्तिसङ्ग्रामस्य नेतारं तं जनाः 'बालः' इति शब्देन निर्दिशन्ति स्म । तदा पोर्तुगीज्-शासनम् आसीत् । स्वतन्त्रगोमान्तकदलनामिकायां संस्थायां सः विस्फोटकनिर्माणप्रयोगादिकं, भुशुण्डिचालनादिकं च ज्ञातवान् । १९५५ तमे वर्षे अस्नोडीये आरक्षकालये विस्फोटः जातः येन दशाधिकाः आरक्षाः प्राणवियोगं प्राप्तवन्तः । गोवायाम् इव दादरनागरहवेलीप्रदेशे पोर्तुगीज्-शासनम् आसीत् । स्वतन्त्रगोमान्तकदलस्य प्रयासेन स च प्रदेशः पोर्तुगीज्-शासनात् मुक्तिं प्राप्नोत् इति कारणात् क्रुद्धपोर्तुगीज्-शासनेन २०-२५ स्वातन्त्र्ययोद्धारः गृहीताः । तेषु बालः अपि अन्यतमः । अनेकविधानां पीडानां कारणतः कारागारे एव सः प्राणवियोगं प्राप्नोत् ।(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)In 1929, in the small town of Assonora in Goa, Balaraya Mapari was born. In the Goa liberation struggle, people referred to him simply as ‘Bala’. At that time, Goa was under Portuguese rule. Bala joined the organization called Swatantra Gomantak Dal, where he learned the use of explosives and firearms. In 1955, a blast at the Assonora police station killed more than ten policemen. Like Goa, the region of Dadra and Nagar Haveli was also under Portuguese rule. Through the efforts of the Swatantra Gomantak Dal, that region was freed, which angered the Portuguese authorities. In retaliation, 20–25 freedom fighters were arrested, Bala among them. Subjected to severe torture, Bala died in prison — a martyr of Goa’s freedom struggle.